Reportage

Westlandse ondernemers hopen dat de Britten ooit inzien wat ze aanrichtten met de brexit

Ondernemers Alex Noorland, Martijn van Schaijk en Arjen Hes gaan op de foto met het brexit monster. Beeld Arie Kievit

Ondernemers in het Westland hebben veel vragen over de brexit. Deskundigen proberen duidelijkheid te scheppen.

Boos zijn ze niet, de groentetelers en de bloemenexporteurs uit het Westland. Een beetje cynisch hooguit. “Je opwinden heeft geen enkele zin”, zegt Martijn van Schaik, logistiek manager bij de Nederlandse tak van Flamingo Flowers, in Honselersdijk. “Het gebeurt toch.”

Ergens in Van Schaik leeft nog de hoop dat de Britten ergens in de komende maanden zullen ‘beseffen wat ze hebben aangericht’. Dat ze op een dag wakker worden, om zich heen kijken en denken: oeps, alles is duurder en ingewikkelder. “Maar de houding die ik tot nog toe bij de Engelsen proef, is er één van ‘zoek het uit, het is jullie probleem’. Wij bereiden ons voor, zij niet. Er is daar nog geen douanier extra aangenomen. Ze nemen op 1 april een biertje om te vieren dat ze van ons af zijn.”

Onzekerheid

Dat het Lagerhuis het brexit-akkoord met de EU afgelopen dinsdag zou wegstemmen, had hij wel verwacht. Maar hoe langer de chaos en onzekerheid duren, hoe groter zijn vrees wordt: komen de bloemen die de Britten bij hem bestellen na 29 maart nog wel op tijd aan? Nu sluit de veiling, dan volgt inpakken, laden, rijden en hup: de bloemen zijn ’s avonds aan de overkant. Maar straks?

Van Schaik is met de financieel controller van zijn bedrijf, Arjen Hess, op woensdagmiddag naar Naaldwijk gekomen om van deskundigen en collega’s te horen over de juiste voorbereidingen op Brexit. In het gemeentehuis organiseerde ondernemersvakbond MKB Nederland een bijeenkomst met deskundigen: mensen van de douane, van de bank, van ministeries.

Vooraf maakt Van Schaik een praatje met Alex Noorland uit ‘s Gravesande, die op kleine schaal groente en fruit exporteert. Noorland kwam naar de bijeenkomst met een nogal specifieke vraag: soms neemt hij op de terugweg een bus vol antiek mee. Nu kan hij dat gewoon doen, maar hij heeft werkelijk geen idee hoe hij dat na 1 april - of wat de brexitdatum dan ook wordt - zou moeten aanpakken. “Ik ben bang dat niemand het weet”, zegt hij.

“Ik weet dat het frustrerend is dat nog steeds heel veel onduidelijk is”, zegt even later staatssecretaris Mona Keijzer tegen het gezelschap van vooral telers en transporteurs. Keijzer reist al weken bijeenkomsten als deze af om de Nederlandse ondernemers en hart onder de riem te steken. “We moeten ons voorbereiden, maar weten niet waarop. Het is een ongeluk dat ons overkomt. Ik vind de gang van zaken triest, maar we moeten voorbereid zijn op het ergste.”

Niet alleen in het Westland, overal in Europa krijgen ondernemers flink de zenuwen van de Britten. De afgelopen maanden besteedden ze aan het aanleggen van voorraden aangelegd in loodsen op het vasteland en aan de overkant, nu is er weer sprake van een uitstel waarvan niemand nog weet of hij komt en hoe lang.

Tweede referendum

Vorige week smeekte Dieter Kempf, de voorzitter van de Duitse werkgeversbond, op een bijeenkomst in Den Haag om een tweede referendum. “Voor een ondernemer is niets erger dan onzekerheid”, zei hij daar. “Ik wil het liefst dat de Britten in de EU blijven. Maar als dat niet kan, dan is een tweede referendum denk ik de beste optie.”

Ook in Naaldwijk denken de mannen van Flamingo Flowers dat een tweede referendum nu de enige mogelijkheid is om de zaak nog ten goede te keren. Hess: “Een deel van de ouderen die in 2016 voor Brexit stemde, is nu overleden. Jongeren die toen te jong waren om te stemmen, mogen dat nu wel.”

Ondernemer Arjen Hes maakt een selfie met het brexit monster. Beeld Arie Kievit

Maar intussen moet hij zich voorbereiden op een harde brexit. Dus slaat Hess zijn schrijfblok open en begint zijn vragen af te vuren: hoe zit het met data, die op een server in het Verenigd Koninkrijk staan? Op welke tarieven moet hij rekenen?

Twee uur later zijn de vragen beantwoord. “Het worden dure bloemen”, concludeert hij. “Ik heb nu begrepen: we moeten overal 6,5 procent betalen. Naar Engeland en daarvandaan ook weer terug naar Nederland.” Collega Van Schaik begreep dat vrachtwagens in het VK minstens zes maanden niet zullen worden gecontroleerd.

Voor Noorland blijft de toekomst gissen. Niemand die wist hoe het moest met zijn antiek. “Ik heb toch al het vermoeden dat we hier volgende week weer zullen staan”, zegt hij. “Als alles plotseling weer anders is.”

Smokkelen in Ierland

 De Britse regering maakte gisterochtend een aantal maatregelen bekend die van kracht zullen worden als het Verenigd Koninkrijk op 29 maart zonder akkoord met Brussel de EU verlaat. In dat geval zal EU-landen importheffingen worden opgelegd op 18 procent van de goederen, onder meer op brandstof, kunstmest, bepaalde soorten fruit en vis, zuivelproducten, vlees en auto’s. Exporteurs uit landen buiten de EU krijgen bij een no-dealbrexit juist meer voordeel. Voor hen verdwijnen de meeste importtarieven. In het plan blijft de Noord-Ierse grens, waar het Verenigd Koninkrijk en de EU elkaar fysiek raken, in ieder geval een jaar helemaal open. Daar zullen de tarieven niet gelden. De regering erkende dat de kans op smokkelen daarmee toeneemt, maar zei dat de maatregelen van tijdelijke aard zullen zijn.

Lees ook:
De Britten snappen na 40 jaar gewoon nog steeds niet hoe de EU werkt

Hij fungeerde lange tijd als de belangrijkste brug tussen Brussel en Londen. Nu bemoeit de voormalige Britse permanent vertegenwoordiger Ivan Rogers zich vanaf de zijlijn met de brexit. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden