Opinie

Westerse leiders reageren te tam op felheid Poetin

In heel Rusland werd op 4 december Poetins toespraak vertoond, zo ook in dit ouderencentrum in Stavropol.Beeld reuters

ROEL VAN DUIJN   Poetin kan doen wat hij wil, de westerse leiders reageren er nauwelijks op, stelt Roel van Duijn met zorg vast.

Hoe reageren de westerse leiders op de opvallend anti-westerse speech die Poetin vorige week hield? Op zijn beschuldiging dat het Westen voor Rusland 'het Joegoslavië-scenario in petto heeft'? Vrijwel niet. Daags erna bezocht de Franse president Poetin. Hollande deelde mee dat hij met hem samen 'een de-escalatie initiatief' zou willen nemen.

Het is te betwijfelen of dit teken van goede wil een gepaste reactie op de grove aantijgingen is. Hollandes reactie is een knipoog. Het betekent: "We begrijpen wel dat je het niet zo kwaad bedoelt hoor, Vladimir". Even tam zijn de uitlatingen van de Amerikaanse minister Kerry. Vier dagen nadat Poetin hem in diezelfde rede beschuldigd heeft erop uit te zijn de Russische economie te ruïneren en daarvoor Oekraïne als smoes te gebruiken, zegt Kerry dat "Rusland de relatie met het Westen kan herstellen". Een bescheiden, haast verlegen reactie. Onze minister Koenders beperkte zich ertoe dat de militaire gesprekken tussen de Russen en de Navo moeten worden hersteld.

Oorlogspropaganda
Geen enkele westerse leider zei dat het Westen Rusland noch ver-Joegoslaviseren noch vernietigen wil. Dat het van kwade wil getuigt dit te beweren. Dat het oorlogspropaganda is. Natuurlijk bestaat er in Rusland censuur, maar wat westerse leiders zeggen, kan er doorsijpelen.

Bij gebrek aan lik op stuk bereikt Poetin zijn doel. Ruim de helft van de Russen gelooft Poetin op zijn woord. Vooral als er geen tegenspraak doordringt. Zonder tegenspraak denken de meesten 'wie zwijgt stemt toe'.

In een commentaar op de rede, schrijft Trouw dat het Westen alleen kan reageren met de kalme verzekering dat de weg voor samenwerking altijd open is. Dit is wat Hollande, Kerry, Koenders en de Duitse minister Steinmayer doen. Het werkt niet.

Wonderlijk geloof
De Russische propagandaverhalen maakten 2014 tot een ongehoord succes. Die propaganda stelde Poetin in staat in Oekraïne een oorlog te voeren, terwijl de meerderheid van de Russen oprecht meent dat hun leger zich daarbuiten houdt terwijl de fascistische Oekraïeners en Amerikanen daar de Russisch sprekenden afslachten. De propaganda heeft zelfs bereikt dat een flink deel van de Europeanen, tegen alle feiten in, meent dat de westerse media de arme Poetin 'demoniseren'.

Ook minister Koenders heeft de taak steeds opnieuw Russische propaganda te ontmaskeren. Door een steeds wonderlijker geloof in de 'diplomatie' faalt het ministerie daarin. Dat blijkt niet alleen uit zwijgen over het neerschieten van een passagiersvliegtuig vol Nederlanders. En ook uit gevallen van individuele slachtoffers van de Russische propaganda.

Smaad
Hans Boland, bijvoorbeeld, is een Nederlandse vertaler aan wie door de Russische regering de hoogste onderscheiding is toegekend voor zijn Poesjkinvertalingen. Hij heeft echter moedig geweigerd zijn prijs uit handen van Poetin in ontvangst te nemen. Daarop verschijnen in de Russische kranten artikelen, geproduceerd door de Russische Federale Nieuwsdienst, waarin men Boland als pedoseksueel afschildert.

Smaad, want dat is hij niet. Dus verzocht de vertaler ons ministerie daartegen protest te laten horen. Hoe luidt het antwoord dat hij ontvangt? "Meneer, u kunt zelf in Rusland een proces wegens smaad beginnen, waarna u zich vervolgens tot het Europees gerechtshof kunt wenden." Een schijnadvies. Het is zeker dat de propagandisten van het Kremlin aan het eind van dit jaar de hoogste lof en de dikste beloningen van de baas krijgen. Het jaar 2014 kan internationaal tot het 'jaar van de Russische propaganda' worden uitgeroepen.

Roel van Duijn: ex-politicus, Ruslandkenner

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden