Westenwind in Brussel

Begin van de week was ineens verslaggever Kees Boonman in het NOS Journaal te zien. Het was, voor zover ik kan overzien, de eerste keer dat hij echt in beeld mocht. Zijn solo betrof het hete nieuws over het vertrek van CDA-voorzitter Van Velzen, dus is het nog niet duidelijk of het kwestie was van noodgreep - wegens Job Frieszo puft uit van de verkiezingen - van carriereplanning of van journaal-politiek. Maar het zou me niet verbazen als het laatste in het geding was.

RUUD VERDONCK

Want een journaalmedewerker, die eenmaal een standplaats buiten Hilversum gekregen heeft of stroomopwaarts langs Lobith is gegaan, komt vanzelf vaak sprekend in beeld - hij of zij maakt van elk nummer een zogeheten stand upje, als een aanhoudende demonstratie van: we zijn er zelf bij en zitten er bovenop. Dus als er parlementair nieuws komt uit Den Haag, dan wordt de rol van nieuwslezer overgenomen door een specialist, niet in voorlezen, maar in speuren. Of als er nieuws is over voormalig Joegoslavie, dan wordt dat eerst voorgelezen vanuit Hilversum, waarna de eigen toegevoegde waarde komt: een reportage van Gerri Eickhof bij Nederlandse troepen aldaar, die kan melden, dat hedenmorgen drie vrachtwagens zijn vertrokken en verdraaid, dat kun je nog net zien gebeuren ook, achter z'n rug. Kom je eenmaal over de grens, dan is de rol van de correspondent van het NOS Journaal vooral een van opinierend doorgeven van couleur locale. Zo ken ik Bert Tigchelaar, die als er onverwacht nieuws is in Duitsland altijd net in Nederland blijkt te verkeren, eigenlijk alleen als man achter een bureau, de rug zeer recht, handen devoot gevouwen voor hem op het hout. Eerst is het nieuws in Hilversum voorgelezen bij de beelden die ARD en ZDF hebben geleverd, daarna volgt de overschakeling naar Bonn of Berlijn, waar Tigchelaar al zit te wachten. Hem wordt dan in een vraag-enantwoord spel om een nadere duiding gevraagd van de gebeurtenissen. 'Hoe is hierop in Duitsland gereageerd, Bert? ' Die legt dat dan uit en het komt met zekere regelmaat voor, dat ik denk: verdraaid, dat lijkt wel erg veel op wat het Duitse nieuws een uur geleden verschafte.

Dat is natuurlijk de pech, die zo'n correspondent heeft met al die kabelnetten in Nederland, je kunt hier al zoveel uit de eerste hand horen. Ik kan me van dik een jaar geleden nog een loos alarm herinneren betreffende een Nederlandse onderzeeer, die voor de Britse kust gezonken zou zijn. Het NOS Journaal had meteen Tine van Houts te Londen paraat, die precies doorgaf wat het BBC News een uur eerder zei, geen woord minder maar ook geen woord meer. 'Dank je wel, Tine'.

Het fijnste voorbeeld is natuurlijk Paul Sneijder in Washington. Dankzij CNN en NBC valt Amerikaans nieuws vanuit Nederland goed te volgen. Dat krijgen we dan ook vanuit Hilversum aangereikt, voorzien van duidelijk uitgesproken, door ervaren lui opgestelde heldere teksten. Juist als alles zo klaar als een klontje is, wordt over geschakeld naar Sneijder en zijn foto van het Witte Huis. Hij begint, desgevraagd, 'Paul Sneijder in Washington, ben je daar? ', dan nog eens precies hetzelfde te vertellen alleen net iets minder helder.

De grootste favoriet in dit genre is natuurlijk Haye Thomas vanuit Brussel bij iets EG-achtigs. Hij is de nestor, die het nog geleerd heeft van Max Tak in New York. Vaderlijk stelt hij zich op voor de camera en geeft behalve een verkorte herhaling van het nieuws, ook al zijn opinie over de gang van zaken, plus zijn persoonlijke verwachting: 'De broodjes zijn inmiddels binnengebracht, het kan hier nog een lange nacht worden'. 'Haye, dankjewel, en we horen later misschien nog van je'.

Maar het moet gezegd, Thomas is vrijwel altijd ter plekke, in storm (aan de stand van zijn hoofd te zien noordwestenwind vandaag) en regen met een rij wapperende vlaggen op de achtergrond. En anders zit hij aan de telefoon (foto van Haye aan de telefoon), wat de indruk van zijn nieuwsjacht goed intact laat.

Dat neemt niet weg, dat de Journaal-correspondenten in zeker de helft van de gevallen tamelijk overbodig verschijnen. De wereld is klein geworden en dat maakt dat de rol van de correspondent verandert. Van aanzegger van het nieuws is hij bevestiger geworden van wat we net hebben gehoord en gezien. Dus moet hij wel in beeld verschijnen, anders kan hij helemaal net zo goed hier naar de televisie komen kijken en twee keer per jaar voor een maand een reis door z'n aandachtsveld maken. En hier mag alleen de nieuwslezer in beeld.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden