Verkiezingskoorts

Westen VS verwelkomt Sanders met open armen en vleugels

Bernie Sanders lacht als een vogel op zijn spreekgestoelte landt. Beeld ap
Bernie Sanders lacht als een vogel op zijn spreekgestoelte landt.Beeld ap

De tijd is al lang voorbij dat leiders van landen of legers, om hun onzekerheid te bezweren, aan een priester vroegen wat het voorbij vliegen van deze of gene vogel te betekenen had. Maar misschien moeten Amerikaanse presidentskandidaten die antieke Romeinse gewoonte weer invoeren.

Terwijl Bernie Sanders een menigte in Portland, Oregon, toesprak over gelijke kansen voor iedereen die zijn best doet, landde een vogeltje - vermoedelijk een goudsijs, mogelijk een Mexicaanse roodmus - op zijn lessenaar en ging zitten luisteren.

En Sanders, die je anders niet zo vaak ziet lachen, smolt, samen met zijn gehoor.

Zag hij het ook als een goed voorteken? Een dag later won hij drie Democratische voorverkiezingen, met overmacht. Hillary Clinton werd verslagen met 82-18 procent in Alaska, 70-20 procent in Hawaii en 73-27 procent in de staat Washington. Die laatste uitslag was het belangrijkste, omdat daar de meeste afgevaardigden voor de partijconventie in juli te halen waren.

Sanders liep 35 afgevaardigden op Clinton in. Hij staat nog steeds op haar achter ,maar tegenover haar 1243 verkozen afgevaardigden heeft hij er nu 975. En dat is indrukwekkend, zoals Sanders zelf niet ophoudt te verkondigen, omdat hij zijn kandidatuur begon met een te verwaarlozen aanhang in de peilingen en geen enkele rijke ondernemer of organisatie die hem financieel steunde.

Weinig zwarten
Moet Clinton zich zorgen maken? Vermoedelijk niet. Sanders' overwinningen zaterdag kwamen niet onverwacht, omdat de staten waar gestemd werd hem op het lijf geschreven waren. Er wonen weinig zwarten en latino's, groepen waarvan Clinton solide steun geniet, en de uitslag werd bepaald in 'caucuses', stemvergaderingen, waar alleen de meest enthousiaste partijgangers naartoe komen. En juist enthousiasme is het wat de aanhang van Sanders kenmerkt.

Kijk hieronder naar het moment dat het vogeltje landt. Tekst gaat onder de video verder.

De komende weken wordt het een stuk lastiger voor hem. Een belangrijke test wordt Wisconsin, op 5 april. In die staat zijn de Democraten behoorlijk progressief. En de staat grenst aan Michigan. Daar wist Sanders op 8 maart, tegen alle peilingen in, krap van Clinton te winnen.

Opnieuw krap winnen is eigenlijk niet genoeg, hij moet fors blijven winnen om de achterstand in te lopen en op de conventie te arriveren met een meerderheid aan verkozen afgevaardigden. Maar daar kunnen de uitslagen van zaterdag bij helpen: ook al waren ze geen verrassing, ze geven hem 'momentum', vaart, het imago van iemand die onstuitbaar in opkomst is. Dat kan kiezers elders van gedachten doen veranderen, waardoor het imago vanzelf werkelijkheid wordt.

Hoofdprijs: New York
En zelfs een kleine winst in Wisconsin kan daarom toch van groot belang zijn. Want dan komt Sanders met nog steeds dat aureool van succes aan in New York, waar op 19 april een van de hoofdprijzen wordt toegekend: de staat New York, waar maar liefst 291 afgevaardigden te verdienen zijn, het grootste aantal op Californië (546 zetels) na.

Clinton is een import-New Yorker uit Chicago, via Arkansas en Washington DC, maar heeft hechte banden met de staat: zij en ex-president Bill Clinton gingen na hun vertrek uit het Witte Huis wonen in Chappaqua, New York. Hillary stelde zich kandidaat voor de Senaat, won de zetel en was acht jaar lang een goede senator voor de staat. En er wonen heel veel zwarten en latino's in de stad New York.

Sanders is geboren in de stad New York, in Brooklyn om precies te zijn, dat kun je aan zijn tongval duidelijk horen. En zijn linkse boodschap zal weerklank vinden in de stad die nog niet zo lang geleden een linkse kandidaat tot burgemeester verkoos, die ook vanuit grote achterstand de Democratische nominatie veroverde: Bill de Blasio.

En nu het steeds waarschijnlijker wordt dat bij de Republikeinen Donald Trump de nominatie gaat krijgen, zouden Democraten ook strategisch kunnen gaan stemmen: in peilingen tegen Trump doet Sanders het nog beter dan Clinton.

Supporters van Sanders bij een verkiezingsbijeenkomst vorige week. Beeld Afp
Supporters van Sanders bij een verkiezingsbijeenkomst vorige week.Beeld Afp

Linkse president
Bovendien gaat dit jaar de gebruikelijke redenering, dat je maar beter een gematigde kandidaat tegen de andere partij in het veld kunt sturen, om de zwevende kiezers binnenboord te houden, vermoedelijk niet op, omdat de Republikeinen een landelijk gezien weinig aantrekkelijke kandidaat in het veld lijken te gaan brengen, Donald Trump. Met andere woorden, als er ooit een kans was om in Amerika een echt linkse president te krijgen, dan is het dit jaar.

Het zal er daarom om spannen in New York. De kans dat Sanders Clinton daar verpletterend verslaat, lijkt voorlopig klein. De kans dat hij de Democratische genomineerde wordt, eveneens. Maar uitgesloten is het niet, in een verkiezingsjaar waarin al zoveel wonderlijke dingen zijn gebeurd. Zoals een Republikeinse favoriet met het intellectuele niveau van een middelbare scholier. En een goudsijsje dat belangstelling toont voor politiek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden