Westen praat met Assad over terreur

De opening van de tweede donorconferentie voor Syrië, gisteren in Koeweit. Beeld epa

Dezelfde westerse regeringen die de val van de Syrische president Basjar al-Assad bepleiten, voeren in het geheim gesprekken met zijn regering. De Syrische onderminister van buitenlandse zaken, Faisal Mekdad, klapte in een interview met de BBC uit de school: "Ik zal niet in detail treden, maar veel van hen (westerse inlichtingendiensten) hebben Damascus bezocht".

De uitspraak van de onderminister volgt op een eerder bericht van The Wall Street Journal waarin stond dat westerse geheime diensten onlangs Damascus bezochten om informatie met Assad uit te wisselen op het gebied van terrorisme. Een oud-medewerker van de Britse inlichtingendienst MI6 reisde afgelopen zomer via Libanon naar Damascus om de eerste contacten met de Syrische regering te leggen. Kort daarop kwamen de Franse, Duitse en Spaanse geheime diensten op bezoek.

Problemen bij terugkeer
Westerse inlichtingendiensten, waaronder de AIVD, maken er overigens geen geheim van dat ze bezorgd zijn over het grote aantal buitenlandse djihadisten dat naar Syrië vertrekt. Volgens de laatste schatting van het in Londen gevestigde International Center for the Study for Radicalisation (ICSR) vechten er tussen de 400 en 2000 Europeanen in Syrië. De veiligheidsdiensten vrezen dat Syriëgangers bij terugkeer een veiligheidsprobleem vormen, onder meer omdat zij gevechtservaring hebben opgedaan.

Het nieuws dat sommige westerse landen informatie uitwisselen met Assad komt op een gevoelig moment. Zo schreef de Britse buitenlandminister William Hague deze week nog op Twitter: "Assad is niet het alternatief voor extremisten in Syrië, hij produceert extremisme".

Volgens Mekdad hebben de westerse inlichtingendiensten het zelfs gehad over de mogelijke terugkeer van diplomaten naar Damascus - de meesten van hen zijn al twee jaar geleden vertrokken.

Naar de onderhandelingstafel
De genoemde landen hebben vooral veel uit te leggen aan de Syrische rebellen, waarmee zij nauw samenwerken. De gesprekken met Assad leidden dan ook tot grote verontwaardiging bij het pro-westerse Syrische Nationale Comité (SNC), terwijl het Westen er juist alles aan doet om de organisatie naar de onderhandelingstafel te krijgen. Het SNC heeft grote twijfels of het zou moeten deelnemen aan de geplande besprekingen met de Syrische regering, die volgende week in Zwitserland gepland staan, maar onder druk van het Westen zag het zich gedwongen om alsnog toe te zeggen. Of het SNC van de gesprekken afziet na de onthulling, is nog niet bekend.

De Amerikaanse buitenlandminister John Kerry, die gisteren in Koeweit de internationale donorconferentie voor Syrië bijwoonde, ontkende dat zijn regering in het geheim gesprekken voert met Assad. "Ik weet hier niets van. In ieder geval niet onder mijn gezag." De Britten, Fransen en Duitsers weigeren vooralsnog ieder commentaar.

Duurste humanitaire crisis ooit voor VN
De wereld heeft gisteren 1,8 miljard euro toegezegd voor humanitaire hulp aan de Syriërs. Hoewel veel landen forse bedragen beloofden op de donorconferentie in Koeweit, staat nu al vast dat het bij lange na niet genoeg zal zijn om het leed van alle slachtoffers te verzachten.

VN-chef Ban Ki-moon hield de conferentie voor dat alleen al dit jaar een recordbedrag van 4,8 miljard euro nodig is om miljoenen Syriërs te helpen. Daarmee is de Syrische burgeroorlog, die in 2011 begon, in financieel opzicht de grootste humanitaire crisis waar de VN zich ooit mee bezig heeft gehouden.

Volgens een schatting van de volkerenorganisatie zijn 9,3 miljoen mensen ontheemd in Syrië; bijna de helft van alle inwoners uit het land. De grootste groep verblijft in Syrië zelf, maar ook de buurlanden zijn overspoeld met vluchtelingen: meer dan 3 miljoen.

Diverse landen zegden gisteren grote bedragen toe in Koeweit, tot honderden miljoenen euro's. De Nederlandse minister Lilianne Ploumen van ontwikkelingssamenwerking heeft 6 miljoen euro extra beloofd.

Daarmee komt het totaalbedrag dat Nederland sinds het uitbreken van de oorlog aan humanitaire hulp aan Syrië heeft gegeven op ruim 67 miljoen euro.

 
Volgens een laatste schatting vechten er tussen de 400 en 2000 Europeanen in Syrië
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden