Westen laat Algerije zijn gang gaan

De gijzelaars in de woestijn in Algerije. Beeld AP
De gijzelaars in de woestijn in Algerije.Beeld AP

Wat zullen de geopolitieke consequenties zijn van het gijzeldrama in de Algerijnse gaswinninginstallatie bij het stadje In Amenas, op zo'n 60 kilometer van de Libische grens? De harde en onaangekondigde bevrijdingsoperatie van het Algerijnse leger oogstte aanvankelijk kritiek. Die lijkt inmiddels grotendeels verstomd, en wellicht blijft dat ook zo.

Marijn Kruk

Algerije is een verkapte dictatuur en het Algerijnse regime vindt voorlopig dat het aan niemand verantwoording hoeft af te leggen. Niet aan de Algerijnse bevolking en al helemaal niet aan de internationale gemeenschap.

Dat hoeft niet als verrassing te komen. Bruut geweld is sinds jaar en dag de methode die de Algerijnse autoriteiten bij gijzelingsacties aan de dag leggen. Een erfenis uit de jaren negentig toen het land verscheurd werd door een burgeroorlog en het regime zich geconfronteerd zag met de terreur van groeperingen als de Gewapende Islamitische Groep (GIA).

"Haal het niet in je hoofd", is de boodschap die het regime ook nu aan potentiële gijzelnemers wil meegeven. Andere politieke leiders vooraf op de hoogte stellen van zijn acties behoort eveneens niet direct tot de mores van het land. Dit tot frustratie van Barack Obama (VS), David Cameron (Groot-Britannië) en François Hollande (Frankrijk) die door de Algerijnse autoriteiten niet waren geïnformeerd over het op handen zijnde ingrijpen van het leger.

Van veel piëteit met de gegijzelden bleek ook geen sprake. Gijzelaars die het drama overleefden verklaarden dat gevechtshelikopters van het Algerijnse leger het vuur openden op de pick-ups waarin de islamisten hun gijzelaars vervoerden.

Algerije heeft zich nooit veel gelegen laten liggen aan internationale gevoeligheden. Zo vond de familie van de in 2011 omgebrachte Libische dictator Moammar Kadhafi een veilig heenkomen in Algerije. Ook hield het regime in Algiers zich doof voor toenemende internationale druk om orde op zaken te stellen toen moslimfundamentalisten vorig jaar de macht grepen in Noord-Mali.

Ook nu nog is Algerije weinig communicatief. Terwijl Hollande en Cameron verklaring na verklaring deden uitgaan omtrent de gijzelneming, bleef president Abdelaziz Bouteflika hardnekkig zwijgen.

Toch was de bezorgdheid en verontwaardiging die westerse leiders afgelopen dagen uitten, in de eerste plaats gericht op de eigen bevolking. Want geen land zal bereid zijn om de relatie met Algerije vanwege een handjevol gijzelaars op het spel te zetten.

Franse vliegtuigen die missies boven Mali uitvoeren, maken gebruik van het Algerijnse luchtruim, de Verenigde Staten beschouwen Algerije als een onmisbare partner in de 'War on terror' en in het algemeen geldt: de gas- en oliebelangen zijn gigantisch.

Na de ontknoping in In Amenas sloegen westerse leiders daarom vrijwel allemaal een matigende toon aan. Obama legde de schuld voor de tragedie bij de islamisten. Hollande sprak van 'een passende reactie' van het regime in Algiers. Alleen vanuit Tokio klonk openlijk protest. Een woordvoerder van de Japanse regering stelde dat de prioriteit bij het redden van gijzelaars had moeten liggen. "We veroordelen de actie van het Algerijnse leger ten zeerste", aldus de woordvoerder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden