Westelijke Jordaanoever hard op weg naar mini-intifada

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - Het heet nog geen mini-intifada, maar het aanhoudend geweld op de westelijke Jordaanoever lijkt die naam binnenkort te verdienen. Vier dagen achtereen woeden de onlusten reeds; het aantal gewonden onder de Palestijnen loopt tegen de honderd.

Gisteren was het weer raak in Hebron, waar Palestijnse jongeren de Israëlische soldaten met stenen en brandbommen bekogelden. De soldaten schoten terug met rubberkogels, waardoor een 12-jarige jongen en een bejaarde voorbijganger zeer ernstig gewond raakten.

De rellen vinden plaats terwijl de vredesbesprekingen tussen Israël en de Palestijnen volledig vast zitten. Gisteren deelde ook Egypte mee de hoop op enige doorbraak in het overleg te hebben opgegeven. De Egyptische minister van buitenlandse zaken Amr Moessa liet weten dat Egypte zijn pogingen om tussen Israël en de Palestijnen te bemiddelen opschort. Presidentieel adviseur Osama el-Baz zal voorlopig niet meer tussen de Israëliers en Palestijnen heen en weer reizen. “Het vredesproces maakt een grote crisis door”, zei Moessa. “Er bestaat nog een grote kloof.”

Het overleg zit eigenljk al meer dan een jaar in het slop. Nog voor de verkiezingen in Israël verleden jaar mei, bemoeilijkten de terreuraanslagen in Israël de uitvoering van de in Oslo gesloten vredesakkoorden. Met de verkiezing van Bibi Netanjahoe als premier werden de vraagtekens achter 'Oslo' slechts vetter. De Israëlische premier vertraagde het proces, waarin hij eigenlijk niet geloofde. Onder grote druk ging hij nog wel akkoord met de (herziene) afspraken over terugtrekking uit Hebron, maar toen hij vervolgens begin dit jaar aan zet was met de eerste fase van de Israëlische terugtrekking, beperkte hij die tot de overdracht van nauwelijks negen procent van de westelijke Jordaanoever. Arafat bedankte voor die eer. De Israëlische bouw van een nieuwe joodse wijk nabij Jeruzalem zette vervolgens zelfs een punt achter elke schijn van overleg.

Netanjahoe heeft inmiddels kenbaar gemaakt dat wat hem betreft de vredesonderhandelingen pas hervat hoeven te worden “als een definitieve overeenkomst het doel is”. Dat staat haaks op de akkoorden van Oslo die juist voorzagen in een kleine stapjes, zoals een gefaseerde terugtrekking van Israël uit de de Westoever. Tegelijkertijd beschuldigt Netanajhoe Arafat en de zijnen ervan de huidige onlusten aan te moedigen, om zo de druk op de ketel te houden. De Palestijnen van hun kant wijzen op de groeiende frustratie onder de bevolking die intussen meer ellende dan voordeel ondervindt van het zogenaamde vredesoverleg. De uitbarstingen van geweld zijn volgens hen dan ook spontane uitingen van groeiende frustratie.

Opmerkelijk genoeg wijst een recente opiniepeiling onder de Palestijnen uit dat zij de moed nog niet hebben opgegeven. Steun voor het vredesproces zou de afgelopen maand zelfs zijn toegenomen, met maar liefst acht procent, naar 68 procent, terwijl 56 procent pleit voor een terugkeer naar de onderhandelingstafel - in zoverre de cijfers van het onderzoekinstituut in Nabloes te vertrouwen zjn.

Het vertrouwen in Arafat is volgens dezelfde peiling nog altijd groot. Dat kan niet gezegd worden van het vertrouwen dat de plaatselijke Palestijnse bevolking stelt in de medewerkers van hun president. Want de afgelopen maand houdt niet zozeer het vredesproces als wel de allesoverheersende corruptie van het Palestijnse bestuur de bevolking het meest bezig. Iets van die omvang van de corupte kwam in de openbaarheid door een rapport van de rekenkamer. Dat stelde dat ministers en hoge functionarissen met zo'n 326 miljoen dollar aan overheidsgelden hadden geknoeid. De bevolking had het rapport niet echt nodig. In haar ogen is allang duidelijk wie de grote boosdoeners zijn: de zogeheten 'Tunesiërs', de baasjes die met Arafat uit het Palestijnse hoofdkwartier in Tunis zijn meegekomen. Zij rijden in vette auto's rond en steken de gelden - veelal afkomstig van de donorlanden - in hun zak. Een peiling van het Palestijns onderzoekscentrum wees deze week uit dat de meeste Palestijnen een initiatief van hun parlemenstleden zouden steunen om de regering van president Arafat ten val te brengen naar aanleiding van de corruptieschandalen. Alleen heeft Arafat zijn parlementsleden al duidelijk gemaakt dat zo een initiatief er maar beter niet kan komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden