West-Afrika fluit Gambia terug

diplomatie | President Jammeh, die zijn nederlaag bij de verkiezingen niet wil accepteren, dreigt zich nu te isoleren.

Niemand lacht op de foto. Behalve de man die door zijn vier West-Afrikaanse collega's overtuigd moet worden om na 22 jaar bewind zijn presidentschap neer te leggen: Yahya Jammeh van Gambia. Het nietige vakantieland dat voor de eigen bevolking vooral een verstikkende dictatuur is.

Groot was dan ook het ongeloof toen Jammeh zijn verlies direct na de verkiezingen van twee weken geleden toegaf en vastgoedman Adama Barrow in een theatraal telefoongesprek - hij zei zich als boer te zullen terugtrekken op het platteland - feliciteerde met zijn overwinning. Het ongeloof blijkt nu terecht. Want de excentrieke Jammeh (hij beweert aids en onvruchtbaarheid te kunnen genezen) komt erop terug.

En hoe. Hij beschuldigde eind vorige week eerst de kiescommissie van 'onregelmatigheden', eiste dat het Hooggerechtshof de verkiezingen herziet en liet soldaten daarna het hoofdkantoor bezetten. Of hij de volledige steun van het leger heeft is niet helder. Legerleider Ousamane Badjie had Barrow al erkend als de nieuwe president, maar zegt nu degene te steunen die zijn salaris betaalt. En tot en met januari is dat Yahya Jammeh.

Voor de staatshoofden op deze foto desalniettemin reden genoeg om Jammeh persoonlijk tot redelijkheid te manen. Dat was dinsdag, toen deze foto werd genomen op het kantoor van Jammeh, nog niet gelukt. Vandaar de bedrukte gezichten van Muhammadu Buhari van Nigeria, Ernest Bai Koroma van Sierra Leone, John Dramani Mahama van Ghana en de leidster van de delegatie en de enige vrouwelijke president van Afrika, Ellen Johnson Sirleaf van Liberia.

Maar hun snelle en eensgezinde poging tot diplomatieke bemiddeling is opvallend. West-Afrika, lang geplaagd door coups, verkiezingsgeweld en oorlogen, is in veel rustiger vaarwater terechtgekomen en daar lijken deze regeringsleiders geen conflict in Gambia bij te willen.

Niet dat er in de regio geen problemen meer zijn. Nigeria heeft te kampen met terreur van Boko Haram en met een ingestorte olie-industrie. Sierra Leone en Liberia proberen, na de burgeroorlogen van de jaren negentig, te bekomen van de ebolacrisis. Ghana's economie heeft door de gedaalde prijzen voor olie, goud en cacao ook een flinke klap gehad. Het is de reden dat de huidige president Mahama vorige week de verkiezingen verloor.

Maar John Dramani Mahama zal, evenals zijn voorgangers, zonder tegenstribbelen vertrekken. Buhari nam vorig jaar als oppositieleider ook probleemloos het stokje over. En ook in Senegal en Burkina Faso zijn vreedzame machtsoverdrachten geweest.

In het autocratische Gambia durfden vooral gefrustreerde jongeren dit jaar steeds vaker de straat op te gaan tegen de regering. En toen ook Jammeh na 22 jaar was verslagen, leek de conclusie dat het West-Afrika in democratische zin voor de wind gaat.

Maar Jammeh gooit nog even roet in het eten. De vraag is of hij er met zoveel regionale druk mee wegkomt. Het hoofd van Ecowas, het samenwerkingsblok van West-Afrika dat vaak militaire interventies heeft geleid in de regio, heeft gezegd dat troepen sturen naar Gambia 'een mogelijkheid' is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden