ANALYSE

Werkwijze Privazorg is deels gemeengoed in de zorg

Beeld Studio Vonq

Privazorg overtrad in enkele gevallen de wet. Maar veel van de constructies van de thuiszorgorganisatie zijn wettelijk gewoon in orde. 

Geld dat uit het zicht van toezichthouders verdwijnt, directeurssalarissen ver boven de wettelijke normen voor de publieke sector. Trouw berichtte gisteren over de constructies die thuiszorgorganisatie Privazorg gebruikt om geld weg te sluizen uit de thuiszorg. Uniek is de situatie niet: met enige regelmaat kwamen zorgorganisaties de afgelopen jaren in het nieuws met de methoden die ze gebruiken om geld naar buiten te werken – geld dat afkomstig is van de overheid of de premiebetaler. Zijn misstanden zoals bij Privazorg tegen te gaan?

Wel voor wat betreft de zaken waarmee Privazorg duidelijk over de schreef ging. De rechter en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd kunnen dan ingrijpen. De Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam benoemt waarschijnlijk komende week een extra directeur van buiten bij de organisatie om orde op zaken te stellen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de gebrekkige financiële verslaglegging, de slordige besluitvorming en de dubbele petten die er waren in de organisatie. De thuiszorgorganisatie voldoet daarmee niet aan de eisen in de wet en aan de gedragscode in de zorg.

Maar het op een slimme manier optuigen van verschillende bv’s en stichtingen, die deels wel onder de zorgwetten vallen en deels niet, is toegestaan. Zo kun je als zorgbedrijf je bestuurders meer betalen dan mag volgens de Wet Normering Topinkomens. Die werkwijze is gemeengoed in de zorg, bijvoorbeeld bij privéklinieken. Klinieken besteden zorg uit aan bedrijfjes die niet aan de regels hoeven te voldoen. Die kunnen hun directeur-eigenaar (vaak een arts) dus veel royaler belonen. Wel volgens de letter van de wet, maar niet volgens de geest, zeggen experts.

Aan die ontwijking moet een einde komen, vinden minister Bruno Bruins (medische zorg) en Hugo de Jonge (volksgezondheid). Zij kondigden aan dat ook ‘onderaannemers’ in de zorg zich aan de regels voor topinkomens moeten gaan houden. Maar het blijkt ingewikkelder dan gedacht om dat in de wet te gieten. De Jonge meldde in januari dat de wet is vertraagd tot dit najaar.

Verder geldt in de ziekenhuiszorg een winstverbod, maar in de thuiszorg niet. Privazorg wilde twaalf miljoen aan dividend uitkeren aan een stichting boven het bedrijf, waar toezicht ontbreekt. Het bedrijf nam de besluiten die daarvoor nodig waren niet volgens de regels. De rechter stak er daarom een stokje voor. Maar als Privazorg zijn huiswerk beter had gedaan, had het die twaalf miljoen gewoon kunnen overmaken. De ministers De Jonge en Bruins hebben de afgelopen tijd onderzocht hoe het verder moet met het winstverbod in de zorg. Waarschijnlijk komen ze deze maand naar buiten met hun conclusies.

Stichtingen, verenigingen en coöperaties die werken in de publieke sector, zoals de stichting boven Privazorg, hebben niet altijd een raad van toezicht. Na alle affaires, zoals die bij woningcorporatie Vestia, ROC Leiden en thuiszorgorganisatie Meavita, is een wet in de maak die het bestuur van dit soort clubs aan banden moet leggen. De wet regelt bijvoorbeeld dat bestuurders niet langer mogen meepraten als het om hun persoonlijk belang gaat. Maar ook in dit wetsvoorstel komt geen verplichte raad van toezicht voor. 

In politiek Den Haag is dus wel aandacht voor de uitwassen van het geschuif met publiek geld. Maar veel van wat Privazorg deed, blijft vooralsnog gewoon mogelijk.

PvdA: ‘zwarte lijst voor zorgbestuurders’

De PvdA in de Tweede Kamer wil een ‘zwarte lijst’ van zorgbestuurders die over de schreef gaan, zodat zij niet meer in de zorg kunnen werken. Kamerlid John Kerstens pleit daarvoor in vragen aan minister De Jonge van volksgezondheid naar aanleiding van berichtgeving in Trouw. Hij is geschokt door de voorbeelden van het “wegsluizen van geld, het goochelen met constructies en het over-de-top-inkomen van de oud-directeur”. Kerstens vindt dat er kritischer moet worden gekeken naar het optuigen van bv’s en stichtingen in de zorg. Ook vindt hij dat toezichthouders meer instrumenten moeten krijgen om misstanden aan te pakken.

Trouw schreef gisteren dat Privazorg in 2013 via een schimmige constructie zes miljoen uit de reserves van het bedrijf heeft weggesluisd om aandeelhouders uit te kopen. Vorig jaar wilde de stichting die nu eigenaar is van het bedrijf nog eens twaalf miljoen uit de reserves halen. De rechter blokkeerde die transactie. De directeuren bij Privazorg verdienden meer dan is toegestaan volgens de Wet Normering Topinkomens.

Lees ook:

Miljoenen weggesluisd uit thuiszorgorganisatie Privazorg

Met een schimmige financiële constructie heeft thuiszorgorganisatie Privazorg de randen van de wet opgezocht. Het bedrijf dreigt nu ten onder te gaan.

Hoe thuiszorgorganisatie Privazorg speelde met grenzen van het betamelijke

Toch vreemd, denkt Eddy de Bruin als hij naar zijn salaris kijkt van 156.000 euro per jaar.  Het is 2017 en De Bruin is sinds kort een van de directeuren van Privazorg, een grote thuiszorgorganisatie. 156.000 euro is meer dan hij volgens de Wet normering topinkomens (Wnt) mag verdienen. Ook de andere bestuurders verdienen te veel. Hoe kan dat? Een reconstructie op basis van documenten en gesprekken met betrokken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden