Werknemers in de zorg hebben recht op vut

Ouderen moeten van de overheid blijven werken, om de kosten van de vergrijzing te dekken. Maar in de zorg hebben ouderen hun vervroegd pensioen zelf bij elkaar gespaard. Bovendien levert hun vertrek werk op voor jongeren.

Het nieuwe kabinet heeft vastgelegd dat arbeidsparticipatie tussen 55 en 65 jaar fors moet worden verhoogd. Er dreigt een beperking van fiscale en andere regelingen die stoppen met werken bevorderen.

De verpleegkundige en verzorgende beroepen worden gekenmerkt als slijtende beroepen. Zwaar werk, onregelmatige diensten en de confrontatie met zieke mensen, die psychisch zeer belastend zijn voor deze werknemers, was in het verleden een reden om met Functioneel Leeftijds Ontslag (FLO) te kunnen gaan op zestigjarige leeftijd. Hiervoor in de plaats is de Overbruggingsregeling gekomen voor alle werknemers in de sector Zorg en Welzijn.

Het verpleegkundig en verzorgende beroep is in de loop der jaren niet gemakkelijker geworden. De werkdruk is toegenomen en de onregelmatige diensten zijn niet verdwenen. En ook de combinatie (deeltijd)arbeid en gezin maakt het voor de overgrote meerderheid aan vrouwen in deze sector niet eenvoudiger.

Begin jaren tachtig ontstond een grote werkloosheid onder jongeren. Als antwoord hierop werd oudere werknemers de gelegenheid geboden vervroegd uit te treden. De kosten hiervan werden door de werkgevers- en werknemersorganisaties via regelingen van vervroegde uittreding gefinancierd. De overheid droeg tegelijkertijd zorg voor een fiscale regeling om de kosten betaalbaar te houden.

In de jaren negentig zijn op aandrang van de overheid deze regelingen voor vervroegd uittreden afgebouwd. Ze werden omgezet in een aangepaste pre- of flexpensioenregeling. Werden de vut-regelingen door een omslagstelsel gefinancierd, de nieuwe regelingen worden op basis van kapitaaldekking gefinancierd. Iedere deelnemer betaalt nu via een premieopslag zelf voor zijn of haar vervroegd pensioen.

De naoorlogse generatie is veelal op jonge leeftijd gaan werken. Mensen die over het algemeen de veertig dienstjaren volmaken. Zij begonnen te werken in een tijd dat de arbeidsvoorwaarden nog maar zeer beperkt waren. Maar in de afgelopen drie decennia hebben ze wel meegewerkt voor verbeteringen, ook in financiële zin, in de arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden. De huidige jongere generatie kan daar nu gebruik van maken.

Nu de werkloosheid toeneemt is het onverstandig om het eerder stoppen met werken aan banden te leggen. In de zorg kunnen in de komende jaren gemiddeld vierduizend werknemers van zestig jaar en ouder gebruikmaken van vervroegd uittreden of van het flexpensioen. Tot aan 2009 wordt de zogenaamde OBU-regeling (overbruggingsuitkering, de vut van de sector Zorg en Welzijn) afgebouwd en vervangen door het flexpensioen waar de deelnemers zelf voor hebben betaald. Jaarlijks kunnen dan vierduizend nieuwe medewerkers instromen.

De vertrekkers hoeven geen salaris meer te ontvangen. Zij gaan feitelijk het eigen spaarpotje opeten. De instromers komen over het algemeen tegen een lager aanvangsalaris de sector binnen. Dit levert de komende jaren een forse besparing op in de loonkosten. Die besparing zou gestort kunnen worden in het AOW-fonds van de overheid. Op deze manier financieren de vervroegde uittreders voor een overgroot deel de eigen AOW-uitkering vanaf 65 jaar.

De dreiging met fiscale maatregelen tegen het vervroegd uittreden werken feitelijk contraproductief. Het kabinet zou gezien de toenemende werkloosheid juist moeten stimuleren dat oudere werknemers plaatsmaken voor jonge mensen.

In zijn pleidooi voor langer werken heeft de voorzitter van VNO-NCW Jacques Schraven het slechts over files die ouderen veroorzaken op de fietspaden in bos en duin (Podium, 17 juni). De huidige en de komende gepensioneerden zijn daarmee echter wel bezig hun gespaarde geld te investeren en op te maken. Ook zijn velen als vrijwilliger actief in onze samenleving. Zo kunnen zij nog vele jaren een belangrijke schakel blijven in onze (economische) samenleving.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden