Werken aan langer vakantiegevoel

Arbeidspsychologe Jessica de Bloom: We zitten snel weer in de sleur omdat we weer precies hetzelfde doen als voor de vakantie

Vier van de tien ambtenaren komen volgens een recent onderzoek van ambtenarentijdschrift Binnenlands Bestuur niet uitgerust van vakantie terug. Arbeids- en organisatiepsychologe Jessica de Bloom kent het onderzoek niet dus ze vindt het moeilijk om deze uitkomst te interpreteren, maar haar eigen bevindingen gaan een andere kant op.

Uit haar promotieonderzoek bleek dat de meeste mensen wel uitgerust terugkeren van hun vakantie. Zij tekende daarbij aan dat dit vakantiegevoel al na één week was verdwenen. Dat laatste komt volgens haar doordat we na die heerlijke vakantie weer precies hetzelfde doen als ervoor. "Daar komt nog eens bij dat werknemers steeds vaker te maken krijgen met werk dat zich tijdens de vakantie opstapelt", zegt De Bloom. "Dan begin je al met een overload aan werk."

Bij mensen die voor, tijdens en na de vakantie werden onderzocht bleek dat hun gezondheid en hun welbevinden tijdens de vakantie snel toenam, piekte op de achtste dag, maar dat het na de werkhervatting ook snel weer afnam. De duur van de vakantie en de aard van de activiteiten zorgden er volgens De Bloom bijvoorbeeld niet voor dat mensen langer hun vakantiegevoel konden vasthouden.

Sinds vorig jaar doet zij onderzoek naar de effecten van vakantie aan de universiteit van Tampere in Finland. De Bloom (32) schreef na haar promotie een populair-wetenschappelijke versie van haar proefschrift: 'De kunst van het vakantievieren'. Daarin stelt ze dat mensen vooral op vakantie moeten blijven gaan, omdat zij hierdoor onmiskenbaar herstellen van hun werk.

Volgens haar hebben we vakantie nodig om goed te kunnen functioneren. "Ik vergelijk vakantie altijd met slapen. We gaan iedere avond weer naar bed, terwijl we weten dat we ergens de volgende dag weer moe worden." Vakantie is een 'krachtig middel om te herstellen van werk'.

Ze wijst ook naar onderzoek in Verenigde Staten naar mensen die jarenlang niet op vakantie zijn geweest. "Deze mensen lopen een groter risico op ziekten en overlijden op jongere leeftijd dan mensen die regelmatig vrij nemen."

De positieve ervaringen van vakantie vormen volgens De Bloom een buffer tegen toekomstige stressfactoren zoals een reorganisatie of sores in privésfeer. Bovendien kan een vakantie helpen om afstand te nemen van werk en dat helpt om de dagelijkse beslommeringen van werk te relativeren. Zo neemt de psychologische veerkracht tijdens het werk toe, stelt De Bloom.

Het effect van vakantie op de kwaliteit van leven moet niet onderschat worden. "Een vakantie kan de relaties in een gezin enorm versterken. Het is een uitstekend bindmiddel. Het levert gezamenlijke herinneringen op die een heel leven meegaan en die telkens weer naar boven kunnen komen."

Tips om het beste uit de vakantie te halen

1. Koop iets voor de vakantiebestemming. Een middagje winkelen vergroot de voorpret.

2. Sport na je laatste werkdag. Dan worden stresshormonen sneller afgebouwd. Anders kan het kan leiden tot een ziek gevoel tijdens de eerste vrije dagen.

3. Besteed het geld aan ervaringen in plaats van aan dingen. Herinneringen aan leuke, bijzondere activiteiten zijn thuis bijna nog net zo leuk als tijdens de vakantie.

4. Zorg voor een heerlijke laatste vakantiedag. Deze dag zal in belangrijke mate bepalen hoe positief je terugdenkt aan de vakantie.

5. Gebruik een andere shampoo. Een geur wordt snel aan een gevoel gekoppeld. Wie thuis naar beetje vakantiegevoel verlangt, trekt de vakantieshampoo uit de kast.

6. Begin op woensdag weer met werken. Een korte eerste werkweek verlengt het vakantiegevoel.

7. Doorbreek de dagelijkse sleur. Doe bijvoorbeeld boodschappen in een andere supermarkt.

Bron: Jessica de Bloom, 'De kunst van het vakantievieren'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden