'Werk Johannes van Dam rammelt'

Gevreesd culinair criticus Johannes van Dam, bekend om zijn meedogenloze manier van oordelen en terechtwijzen, blijkt zelf ook niet altijd even accuraat. Zijn naslagwerk 'DeDikkevanDam' staat vol fouten.

Dat stelt het culinair/gastronomisch tijdschrift Bouillon! in het nieuwste nummer dat vanaf morgen in de winkel ligt. Fouten maken doet iedereen, maar dat ontslaat een schrijver niet van de plicht zo accuraat mogelijk te zijn. Daar schort het aan bij de DeDikkevanDam, waarvan inmiddels tienduizenden exemplaren zijn verkocht. Dat wringt des te meer als schrijver en uitgever poneren dat het boek encyclopedische kwaliteiten heeft, aldus de redactie van Bouillon!.

“Als je volledig wilt zijn en als naslagwerk wilt dienen, moet je juist zorgvuldig zijn“, zegt Karin Vaneker, schrijfster van het artikel. “Die zorgvuldigheid is ver te zoeken. Toen ik begon te lezen vond ik alleen al in de hoofdstukken met de A en de B 24 fouten. Zo haalt Van Dam bijvoorbeeld andijvie en cichorei door elkaar. Hij zegt dat het woord andijvie stamt van het Latijnse 'endivia', dat weer terug gaat op het door de Romeinen gebruikte oerwoord 'intibus'. Sprekend over andijvie gebruikt Van Dam steeds intibus. Maar chicorium intibus is cichorei en chicorium endivia is andijvie. De eerste is een inheemse Europese wilde plant die gewoon langs de weg groeit en wel wordt verward met de goudsbloem, maar nooit met andijvie. De andijvie die wij eten kennen we alleen als gecultiveerde soort en stamt waarschijnlijk uit India. Maar deskundigen noemen ook Noord-China en het oostelijk Middellandse-Zeegebied.“

“Over bloemkool stelt Van Dam dat Europa daarmee via de Arabieren kennis maakte. Maar Arabieren aten helemaal geen kool, laat staan bloemkool en broccoli. Dat zijn bloemen van koolsoorten die inheems zijn aan de kusten van Zuid- en West-Europa.''

Volgens Vaneker heeft Van Dam in de afgelopen 25 jaar een vooraanstaande rol gespeeld in het populair maken van culinaire onderwerpen bij een groot publiek. “Maar wil je serieus worden genomen dan moet je wel aandacht besteden aan wetenschappelijk onderzoek dat steeds meer op het gebied van voedingshistorie verschijnt. Dat heeft hij niet gedaan, maar ondertussen claimt hij wel allerlei terreinen. Als je kijkt naar de bibliografie achter in DeDikkevanDam zie je voornamelijk kookboeken. Ik denk dat hij bij het schrijven van zijn boek bekend wetenschappelijk werk als de 'Cambridge World History of Food' niet open heeft gehad.“

Op de site van Bouillon! is een discussie losgebarsten over de zin en onzin van de kritiek op Van Dam. Van Dam zelf schrijft dat zijn boek allerminst is bedoeld als encyclopedie. Het is eerder een omnibus. 'Wat er over mij verteld wordt is niet aan mij', schrijft Van Dam. Hij ontkent voorts dat zijn boek wemelt van de fouten.

'Als ik bij elkaar tegensprekende feiten een keuze maakte, is dat altijd weloverwogen gedaan, gelet op het gewicht en het aantal van de bronnen. Wie een andere keuze maakt, alleen om tegen te kunnen spreken, verdient geen schoonheidsprijs () Vooralsnog heb ik alleen makkelijk weerlegbare onzin gezien.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden