Werk aan de winkel voor hangjongeren

Hangjongeren kunnen een plaag zijn voor winkelcentra. Een aantal Rotterdamse winkeliers plukt de jongeren van de straat en geeft ze een stage en een opleiding. In plaats van op school krijgen de leerlingen les op de winkelvloer.

ROTTERDAM - Op het eerste oog gezicht het Rotterdamse Zuidplein een winkelcentrum als alle andere met de bekende ketens en broodjeszaken. Wat de argeloze bezoekers niet doorhebben is, dat zij door een grote ambachtsschool scharrelen en in feite lesstof zijn.

Verstopt in een oude magazijnruimte van de Hema zit sinds kort een echt klaslokaal compleet met schoolbanken. Het is een zusje van de lesruimte die de tegenoverliggende V en D al een paar jaar herbergt. Hier krijgt een groep leerlingen van het Albeda College les over de detailhandel. Na afloop van de les kunnen ze de theorie meteen op de winkelvloer in de praktijk brengen.

In het Hema-klaslokaal is de les verkopen net afgelopen. De leerlingen kakelen vrolijk door elkaar heen. Ze wachten tot ze verdergaan met detailhandelsmarketing. De tieners zijn uitgelaten omdat ze binnenkort op schoolreisje gaan naar pretpark Six Flags. Enkele jongens nemen een spurt naar de kantine. ,,Zachtjes doen als je door de gangen loopt'', roept lerares Ineke Krijgsman hen vermanend na.

,,Het vouwen van kleren, labelen en vakkenvullen hebben ze vaak wel snel onder de knie'', zegt ze. ,,Leren om op tijd te komen, je aan de regels houden, goed luisteren naar een opdracht en niet bang zijn om wat te vragen als je iets niet weet, zijn het moeilijkst voor de leerlingen,'' constateert de docente. Zij is daarom vooral bezig met het bieden van structuur en discipline.

In plaats van de gebruikelijke twee jaar duurt deze praktijkopleiding anderhalf jaar. De leerlingen hebben dan een mbo-diploma op niveau twee op zak. ,,Dat is een eis die iedere winkelier tegenwoordig aan zijn personeel stelt'', weet Krijgsman. Met name in Rotterdam ontbreekt het veel jongeren aan die startkwalificatie voor de arbeidsmarkt. Door hun uitstraling, gebrek aan werkervaring en vaak slechte beheersing van het Nederlands zijn deze jongeren niet in trek bij werkgevers. Zeker niet nu het slecht gaat met de economie.

De opleiding is dan ook speciaal voor kansarme jongeren bedoeld. Het idee is door het Albeda College samen met de winkeliers van Zuidplein bedacht, vertelt Frans Verbraak coördinator handel van het regionaal opleidingscentrum. ,,De winkeliers hadden nogal last van hangjongeren en toen dachten we: laten we hen aan een baan en een opleiding helpen.''

V en D was het eerste bedrijf dat zijn nek uit durfde te steken. Na een jaar proefdraaien doen ook Blokker, Kwantum, Hema, Albert Heijn, C en A, Aktiesport, Cool Cat, Belcompany en Scapino mee. Behalve een stageplek leveren de winkels gastdocenten en kunnen de jongeren op excursie naar bijvoorbeeld een distributiecentrum.

De aanpak heeft succes. De leerlingen van het eerste jaar hebben allemaal een baan of zijn aan een vervolgopleiding begonnen. Inmiddels zijn er uitbreidingsplannen in andere winkelcentra en andere branches. Het project kreeg onlangs nog de Innovatieprijs van minister Tom de Graaf.

Innovatief, maar wel gebaseerd op een oude wijsheid. ,,Je kunt de opleiding het beste vergelijken met het ouderwetse meester-gezelsysteem'', zegt Verbraak. De leerlingen hebben per week twaalf uur les en lopen daarnaast 17,5 uur stage bij een van de aangesloten winkels. Daar krijgt iedere stagiair een eigen mentor. ,,Het is ideaal voor jongeren die wel een opleiding willen volgen, maar niet de hele dag op school willen zitten.''

Dat beaamt de 20-jarige leerling Ahmedsha. ,,Het is echt makkelijk. Je hebt wel huiswerk, maar gelukkig niet zo veel. Je leert eigenlijk alles op je stageplek.'' Ahmedsha heeft zijn vriendinnetje Santusia (17) op de opleiding leren kennen. Doordat de jongeren van alle nationaliteiten behalve hun klasgenoten geen andere leerlingen zien ontwikkelen ze een hechte band met elkaar. Ook het contact met de enige docente is intensief.

,,Ze vertellen gewoon veel meer aan je'', zegt Ineke Krijgsman. ,,De een heeft enorme schulden. Een ander na acht jaar nog geen verblijfsvergunning. Er zitten er ook bij die thuis worden mishandeld. Soms zo erg dat ze een paar dagen geen stage kunnen lopen. Ik kan hen dan doorverwijzen naar het maatschappelijk werk en omdat ik hier dicht op de werkvloer zit kan ik het probleem daar meteen melden.''

Ton Stöver, de bedrijfsleider van het V en D-filiaal vindt die korte lijn ook prettig. ,,Als er een keer iets is, hoef ik niet in de auto te stappen om er op school over te praten. Ik kan de docente gewoon in de gang aanschieten.'' Een ander voordeel voor de winkeliers is dat het lespakket van de leerlingen op hun wensen wordt ingericht. ,,Wij vinden het belangrijk dat de leerlingen weten hoe de goederenstroom in elkaar steekt. Tussen het moment dat een trui in Azië wordt gekocht en bij ons in de rekken hangt, zitten nog heel wat stadia.''

Docente Krijgsman is blij met die ideeën van het bedrijfsleven. ,,Je bent soms bezig met allemaal theorie. Dan wil je nog wel eens vergeten dat bedrijven vooral personeel willen dat goed kan verkopen en aardig is voor de klanten.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden