Wereldwijde 'Dag van de Filosofie' niet in Teheran

Filosofen uit de hele wereld protesteerden tegen het houden van de Wereldfilosofiedag in de Iraanse hoofdstad Teheran. Organisator Unesco gaf gehoor aan het protest en blies de dag af.

Wilfred van de Poll

In tachtig verschillende steden over de hele wereld vindt dezer dagen op verschillende momenten de jaarlijkse Wereldfilosofiedag van Unesco plaats. Maar niet in Teheran. Op het laatste moment zegde Unesco de samenwerking met die stad op, na aanhoudende internationale kritiek.

De filosofiedag zou van zondag tot en met dinsdag in Teheran plaatsvinden en een internationaal karakter dragen. Al in 2008 hadden Unesco en Iran hierover een afspraak gemaakt. Toch distantieerde Unesco zich vorige week plotseling van de filosofiedag in Iran.

Het besluit volgde op maandenlange commotie. Academici, onder leiding van de Iraans-Canadese filosoof Ramin Jahanbeglo, schreven een brief aan de algemeen directeur van Unesco, Irina Bokova. „De filosofiedag kan niet onder normale omstandigheden in Iran worden gehouden. Veel Iraanse filosofen zullen er niet vrijelijk aanwezig kunnen zijn”, schrijven ze. De brief is onder andere ondertekend door de Duitse filosoof Jürgen Habermas.

Jahanbeglo, die in 2006 in een Iraanse gevangenis heeft gezeten wegens ’contact met buitenlanders’, wees er verder op dat het hoofd van het Iraanse Instituut voor Filosofie, Gholam Ali Haddad Adel, nauwe banden heeft met ayatollah Ali Khameini.

Ook politici en diplomaten spraken zich uit tegen de filosofiedag in Teheran. VN-lidstaten, waaronder de Verenigde Staten, verzetten zich tegen samenwerking van Unesco met Teheran. Vooral Frankrijk – Unesco’s hoofdkwartier staat in Parijs – was mordicus tegen. Samenwerking was onacceptabel, vonden deze lidstaten, omdat het Iraanse regime volgens hen mensenrechten schendt.

Volgens Sue Williams, persvoorlichter van Unesco, waren de vermeende mensenrechtenschendingen niet de directe aanleiding voor het afgelasten van de filosofiedag. „Maar de zorgen die verscheidene lidstaten hebben geuit, hebben ons wel beïnvloed. Ook bezwaren van de academische gemeenschap speelden een rol.”

De voornaamste redenen waren volgens Williams van organisatorische aard. „Als wij onze naam verbinden aan zo’n evenement, stellen wij een aantal criteria aan het wetenschappelijke karakter van de dag, en ook aan praktische zaken als logistiek. Daaraan voldeed Teheran niet.” Op welke manier Teheran niet aan die criteria voldeed, wil Williams niet zeggen.

De Iraanse autoriteiten hekelen het plotselinge besluit van Unesco. Ook kondigde de staatsradio deze week aan dat er nieuwe maatregelen zullen volgen om Iraanse universiteiten te vrijwaren van Westerse invloeden.

De Iraanse ayatollah Khameini stelde eerder deze maand dat het onderwijs op filosofische faculteiten aanzet tot geloofstwijfel en tegen de islamitische leer ingaat.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden