De Libanese student Mohammad Mehtar (19).

CoronacrisisHoger onderwijs

Wereldwijd krijgt de middenklasse een tik en daarom hebben buitenlandse studenten het zwaar

De Libanese student Mohammad Mehtar (19).Beeld Herman Engbers

Buitenlandse studenten houden het hoofd maar net boven water. Sommigen zijn al vertrokken naar het thuisland. Een trend die volgend jaar vermoedelijk doorzet.

De Libanese student Mohammad Mehtar had zo’n mooi plan uitgedacht. Eerst een studie in Nederland, dan terugkeren naar Libanon, vervolgens solliciteren. “In mijn thuisland zijn er best goede , maar een Nederlands diploma staat beter op je cv, en dat biedt in een corrupt land als Libanon meer kansen op de arbeidsmarkt.”

Of Mehtar (19) zijn studie global project and change management aan de hogeschool Windesheim in Zwolle kan afronden is twijfelachtig. Libanon verkeert al maanden in crisis. Mensen gaan massaal de straat op om te protesteren tegen de corrupte regering, de werkloosheid is enorm opgelopen, net als de inflatie, en de valuta is volledig ingestort. Daar komt de coronacrisis nog eens bovenop. Het geld dat de ouders van Mehtar zo zorgvuldig opzij hadden gezet verdampt.

Dat brengt de negentienjarige student in grote financiële problemen. Te meer omdat hij maar zestien uur per week mag werken in Nederland. Op papier dan, want in de praktijk zitten Nederlandse werkgevers niet op Mehtar te wachten. “Ze vinden het te veel papierwerk om een student van buiten Europa aan te nemen”, zegt hij.

Mehtar geeft de moed niet op. Met hulp van zijn ouders heeft hij nog geld om een half jaar zijn collegegeld te betalen – studenten van buiten Europa betalen meer collegegeld. Volgend studiejaar wil hij het gaan proberen aan de Tilburg University en in de tussentijd hoopt hij een baan te vinden.

Hun verblijfsvergunning verliezen

Buitenlandse studenten, met name die van buiten Europa, hebben het zwaar. Het Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) inventariseerde samen met studentenorganisaties LSVb en ESN de problemen waar deze groep studenten momenteel tegenaan loopt. Het meest gehoord: ouders in het thuisland die hun baan verliezen en wisselkoersen die ongunstig zijn.

Daardoor hebben de studenten moeite met het betalen van hun huur en het collegegeld. Dat kan vervelende gevolgen hebben, want als de studenten niet aan hun verplichtingen voldoen, dreigen ze hun verblijfsvergunning te verliezen. 

Wees een beetje coulant voor de internationale studenten, zeggen studentenorganisaties tegen de instellingen en de overheid. “En zorg ervoor dat alle belangrijke documenten ook in het Engels vertaald worden”, vult de Engelssprekende Ariel Teo aan. Ze studeert aan het University College in Middelburg en verwoordt een tweede belangrijke klacht van internationale studenten. 23 procent van hen vond al voor de coronacrisis dat het ontbrak aan goede Engelstalige informatie, blijkt uit een enquête van de studentenorganisaties. Dat percentage neemt vermoedelijk toe vanwege de coronacrisis.

Teo, opgegroeid in Singapore en Australië, heeft het geluk dat haar ouders haar studie voorlopig kunnen blijven bekostigen. Maar ze kent genoeg studenten die inmiddels zijn teruggekeerd naar het land van herkomst. Het is een trend die volgend studiejaar vermoedelijk doorzet.

Middenklasse krijgt wereldwijd een tik

De coronacrisis heeft flinke impact op de internationalisering van het hoger onderwijs, hoewel hogescholen en universiteiten nog geen uitspraken kunnen doen over inschrijfcijfers. Het aantal internationale studenten op de universiteiten en hogescholen samen ligt nu op zo’n 11 procent van de totale studentenpopulatie, voor de universiteiten alleen gaat het om 20 procent. De verwachting is dat dit percentage volgend jaar daalt. 

Sommige landen (Vietnam, Indonesië en China) hebben bijvoorbeeld de eindexamens uitgesteld, weet internationaliseringorganisatie Nuffic. Ook zijn belangrijke instituten waar taaltesten worden afgenomen in veel landen gesloten vanwege de coronacrisis. Al deze praktische problemen staan nog los van het feit dat een groot deel van de middenklasse wereldwijd economisch een grote tik zal krijgen. Dat heeft vermoedelijk ook effect op de mobiliteit van studenten. 

Daarnaast voorspelt Nuffic nog een andere belangrijke trend. Noord-Amerika en Europa worden minder populaire bestemmingen voor internationale studenten, met name afkomstig uit China. Omdat Aziatische landen de coronacrisis beter en eerder onder controle hebben, zal de mobiliteit binnen die regio toenemen. Ook studenten uit andere regio’s zullen eerder voor Azië kiezen. Naast de voortvarende aanpak van de coronacrisis, neemt ook de kwaliteit van het onderwijs daar toe. De concurrentie wordt dus sterker en dat gaan Nederlandse hogescholen en universiteiten voelen.

Lees ook: 

Extra lenen nu de bijbaan wegvalt? Studenten moeten er niet aan denken

Studentenorganisaties en het Nibud vinden dat studenten financieel gecompenseerd moeten worden voor de extra leningen die ze nu afsluiten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden