Wereldmuziek maakt het krimpen van de wereld hoorbaar

Zeven festivals Dunya: 7 en 8/6, Rotterdam (Euromast Park) met o.m. Massada, Teofilo Chantre, Stereo Nation en Perla Negra. World Roots: 8 tot 15/6, Amsterdam met 8/6 in het Vondelpark o.m. D'gary (Madagascar), 12/6-Melkweg o.m. Radio Tarifa (Spanje) en Mari Boine (Finland): 13/6-Melkweg o.m. Ali Hassan Kuban (Egypte): 14/6-Gouden Bocht o.m. Youssou N'Dour (Senegal) en Adalberto Alvarez (Cuba): 15/6-Concertgebouw o.m. Zehava Ben (Israël) en Khaled (Algerije) Sugar & Spice: 12 tot 20/6, Amsterdam (Tropen Instituut) met o.m. Shadow (Trinidad), Orquesta Aragon (Cuba) en Sanba Zao (Haïti) Mundial: 14 en 15/6, Tilburg (Leypark) met o.m. Dulce Pontes (Portugal), Youssou N'Dour en Adelberto Alvarez. Around the world in a day: 15/6, Haarlem (De Hout), o.m. Yele (Ghana), Marakbar (Marokko), Pera Petrovic (Kroatië) Pasar Malam: 18 tot 29/6, Den Haag (Malieveld) Viva Brasil: 25 tot 29/6, Amsterdam, met 27/6: Olodum (Paradiso) en 29/6: Gilberto Gil (Stadsschouwburg).

Daarmee lijkt juni - de maand van het Holland Festival - steeds meer de maand van het Wereld Festival te worden. Dunya (Rotterdam), Mundial (Tilburg), Pasar Malam (Den Haag), Sugar & Spice, Viva Brasil en World Roots (alle Amsterdam) zijn meerdaagse evenementen die met hun muziek uit vijf continenten het inkrimpen van de wereld hoorbaar maken.

Ze sluiten aan bij de omslag die midden jaren tachtig plaats vond. Politiek, economisch en cultureel kromp de wereld ineen tot een multiculturele provinciestad waar de dorpsomroeper CNN heet, een briefkaart fax genoemd wordt en de lokale fanfare door digitale kabelmuziek is vervangen. Accra ligt inmiddels in de Bijlmer, Odessa in de Nieuwmarkt en Kaap Verdië in Krooswijk. Om nog maar te zwijgen van de culinaire melting pot, die supermarkt en horeca ons aanbieden.

Vreemd genoeg weet de Westerse en dus ook Nederlandse popwereld nauwelijks raad met al deze veranderingen. Men luistert in stereo maar denkt in mono. Radio en tv reflecteren die veranderde muziekcultuur in ons land slechts minimaal. Klassieke popfestivals die iets anders dan een anglo-amerikaanse band programmeren zijn met een kaarsje te zoeken. Pinkpop blijft 'pink' en hoeveel Noorderslagen moeten er passeren om 'een actueel beeld te geven' van de Nederlandse popmuziek? Het wemelt hier inmiddels van de afro-, salsa-, rai- en klezmer-bands. En house-parties worden langzamerhand verdrongen door even intensief bezochte tango-salons en salsa-fiestas. Inderdaad, van origine niet van Nederlandse bodem, maar dat geldt ook voor rock, punk, britpop en r & b.

Laten de gevestigde festivals het afweten, de explosief groeiende belangstelling voor wereldmuziek komt wél overduidelijk tot uitdrukking in de festivals van deze maand. Gertjan Remmers, mede-organisator van het Tilburgse Mundial: “Dat we dit jaar ons tiende Mundial kunnen organiseren heeft te maken met de wijze waarop we ons publiek tegemoet treden. We programmeren altijd kwalitatief hoogstaande bands in een gevarieerde mix. Bovendien richten wij ons op een zo breed mogelijk publiek, van nul tot negentig jaar. Daardoor ontstaat een unieke sfeer die mensen aan ons bindt.” Begonnen met 20 000 bezoekers bereikte Mundial in 1995 haar tax met 200 000 bezoekers: “Vorig jaar zijn we daarom verhuisd naar een ander terrein. Om een drempel op te werpen vroegen we een entreeprijs. Toen viel de opkomst zó tegen, dat we nu weer terug zijn op onze oude stek, het Leypark. En weer gratis toegankelijk dankzij sponsoring van ondermeer de gemeente Tilburg en de Novib.”

Mundial is echter meer dan een pure muziek-manifestatie. Met zijn nadruk op begrip voor andere culturen - er is een Mensenrechten-plein en een Novib-reaal Podium - versterkt het voormalige Derde Wereldfestival de indruk dat wereldmuziek bij ontwikkelingshulp hoort.

Het Amsterdamse World Roots had daar nimmer last van. In vijftien jaar tijd timmerde dit Melkweg-evenement aan de weg met schitterende concerten, gebracht in een popsfeer van rinkelende glazen en een stagedivende menigte. Wereldsterren als Youssou N'Dour, Franco, Salif Keita, Zap Mama en Khaled maakten er hun Nederlands debuut als volslagen onbekende grootheden. Toch kan De Melkweg niet ontkomen aan het groei-virus dat de populariteit van wereldmuziek met zich meebrengt. De vorig jaar begonnen samenwerking met het Concertgebouw wordt voortgezet. Melkweg-directeur Cor Schlösser meldde op een gezamelijke persconferentie dat “daarmee de bezoekersaantallen verdubbelden, waaronder 35 procent allochtonen. We willen een breder publiek bereiken, zodat zelfs een uitbreiding naar het Museumplein overwogen wordt.” Opmaat hiertoe is het spektakel dat 14 juni de hoofdstad te wachten staat. Dan treedt de Senegalese superster Youssou N'Dour niet meer op in de te krappe Melkweg, maar in de Gouden Bocht 'het sjiekste stukje van de Amsterdamse grachtengordel'. Tussen Vijzelstraat en Spiegelstraat komt dan een openluchtzaal te liggen boven het grachtenwater. Een ambtenaar van publieke werken: “Het wordt een vloer van 200 meter lengte waar zo'n 15 000 mensen op kunnen. We hebben geen problemen met geluidsoverlast want nagenoeg alle grachtenpanden zijn hier kantoren en dus in het weekend gesloten”.

Behalve uitgekiende Amsterdam promotie tijdens de Eurotop, (“We zijn een multiculturele wereldstad”), is dit mini-waterstaat stuntje het beste bewijs voor de niet te stuiten groei van wereldmuziek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden