Wereldexpo in teken van de zee

'Christopher Columbus - il nave e il mare', tot 15 augustus. 'Due mondi di confronto: 1492 - 1728', in Palazzo Ducale, tot 20 oktober.

MARION DERKSEN

De Genuesen leggen het nut van een tweede wereldtentoonstelling als volgt uit: "In Sevilla ligt het accent op de feestelijke vieringen van het feit dat Columbus 500 jaar geleden Amerika ontdekte. In Genua daarentegen staan de ontmoetingen en uitwisselingen van technologisch, wetenschappelijk en commercieel niveau centraal. Hier zijn de landen bij elkaar om in het kader van het thema 'het schip en de zee' nieuwe ideeen, plannen en projecten op het gebied van de zeevaart uit te wisselen."

Aan de expo in Genua doen 53 landen mee (zelfs de Heilige Stoel heeft een paviljoen). Een buitengewoon resultaat, mede omdat de organisatie aanvankelijk veelal te horen kreeg dat internationale organisaties al naar Sevilla zouden gaan. Nederland is blijkbaar bij dat standpunt gebleven, want het is niet in Genua vertegenwoordigd.

Het expo-terrein is de historische haven, waar de geschiedenis van de Genuese avonturier op weg naar roem, geld en macht begon. Vanaf het plein dat misschien als enige in de wereld naar 'het laden en lossen' (piazza Caricamento) is genoemd en het middeleeuwse fort met de naam Siberie (omdat in de ijzige kelders de levensmiddelen werden opgeslagen), tot aan de onmetelijk grote havenmagazijnen heeft architect Renzo Piano de tentoonstelling gecreeerd.

Zo heeft hij de voormalige katoenmagazijnen veranderd in een congrescentrum. Daar is het grootste deel van de internationale paviljoens ondergebracht. Een geniaal idee, want daarmee is het traditionele concept - een expo opgebouwd uit paviljoens voor eenmalig gebruik - overboord gegooid.

De Wereldtentoonstelling Christopher Colombus - il nave e il mare is onderverdeeld in drie afdelingen: verleden, heden en toekomst. Zo heeft elk land een eigen stukje geschiedenis van de zee meegebracht. De Engelsen spreken over Cook, de Duitsers hebben hun eerste duikboot de 'Brandtaucher' (1855), gebouwd in Petersburg, meegenomen en de Japanners zijn met een historische veerboot gekomen. Dan zijn er de huidige en toekomstige projecten te zien op wetenschappelijk, economisch en technologisch gebied van nieuwe transportsystemen tot aan de allernieuwste scheepstechnieken.

Een andere tentoonstelling in het kader van het Columbusjaar is te zien in het prachtig gerenoveerde Palazzo Ducale dat het culturele centrum van de stad is geworden. In het oude complex dat een oppervlakte heeft van 38 000 vierkante meter dat vanaf de veertiende eeuw het politieke machtscentrum van Genua was, is 'Due mondi di confronto 1492-1728' te zien.

De zestiende en zeventiende eeuwse kunstschatten zijn voor een groot deel afkomstig uit prive-collecties. Juwelen, keramiek en kostbare geweven stoffen waren door gefortuneerde zeevaarders mee naar huis genomen.

Op de expositie is ook een afdeling met wereldkaarten die nog nooit eerder zijn tentoongesteld. De oudste dateert uit 1460, dertig jaar voor de ontdekking van Amerika. Er is een kaart uit 1500 waarop Brazilie als een bol eilandje is afgebeeld bevolkt door drie felgekleurde papegaaien.

Dank zij de expo heeft Genua een deel van zijn historische monumenten teruggekregen. Vrijwel negentig procent van het budget, 970 miljoen gulden, wist Renzo Piano in dit vervallen deel van het historische centrum te steken. De architect gaf toe dat de herdenking van Columbus een excuus is geweest voor de heropbouw van dit antieke deel van de stad dat in een staat van degradatie verkeerde na de havenstakingen en de economische crisis in de ijzerindustrie aan het begin van de jaren tachtig.

Er zijn miljoenen besteed aan de voormalige negentiende eeuwse katoenmagazijnen, de middeleeuwse pieren, en de oude koffieopslagplaatsen. Het enige oorspronkelijke ontwerp dat Piano zichzelf heeft toegestaan is het symbool van de expo, een soort gestileerde hijskraan. Vlak naast dit monument zijn over een antieke pier witte zeildoeken gespannen, waaronder een houten scheepsromp van een walvisjager is geconstrueerd. Het is het toneeldecor van 'Moby Dick' van Melville, opnieuw bewerkt, gespeeld en geregisseerd door Vittorio Gassman. Op 6 juli gaat het in wereldpremiere. Ook daarvoor zal een blijvende bestemming worden gevonden. "Wij Genuesen" , aldus Piano, "gooien niets weg."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden