Wereld wenst nu één geluid van VS en EU

Geloven de Verenigde Staten en Europa nog steeds in elkaar?

Nu George W. Bush aan zijn tweede termijn als president begint, zoeken Europeanen geruststelling dat de Verenigde Staten in Europa nog steeds een onmisbare partner zien.

Zijn opmerkingen over het belang het vredesproces in het Midden-Oosten nieuw leven in te blazen en de noodzaak met Europa samen te werken, zijn een veelbelovend begin. Omgekeerd vragen Amerikanen terecht om bewijs dat Europa bereid is de lasten en verantwoordelijkheden te delen die de mondiale strijd voor vrijheid en democratie vergen. Elke decennium heeft zijn eigen trans-Atlantische crisis gekend, en elke twist werd gevolgd door een periode van vernieuwing. Vernieuwing vereist engagement. Het is verstandig om één geluid te laten horen.

Europeanen hebben het vaak over ,,bouwen aan internationale vrede, veiligheid en welvaart”. Amerikanen spreken over de behoefte om ,,de strategische context te veranderen.” Andere bewoordingen voor een visie die ons verbindt. Europeanen zien de VS als een waardevolle vriend en betrouwbare partner. We varen op hetzelfde morele, politieke en economische compas. We beschikken over een beproefde militaire alliantie. En er is een veeleisende mondiale agenda die zowel terrorisme, non-proliferatie, vrede in het Midden-Oosten alsook de strijd tegen aids, armoede en klimaatveranderingen behelst.

De dreiging van terrorisme staat hoog op de mondiale agenda voor de komende jaren. Als er Amerikanen zijn die denken dat Europeanen hier onverschillig tegenover staan, laat me dat beeld dan nu bijstellen. Honderden Europeanen zijn gestorven bij terroristische aanvallen, op en na 11 september. Dat veel Europeanen liever spreken over een 'campagne' in plaats van een 'oorlog' tegen het terrorisme betekent niet dat zij vinden dat er niks is om voor te vechten.

Europa wordt, net als de VS, geconfronteerd met extremisten wier ambitie het is de democratie, fundamentele vrijheden en mensenrechten te vernietigen.

Bij het bestrijden van terrorisme moeten we precies die universele waarden en fundamentele rechten beschermen die extremisten willen vernietigen. Terwijl ik dit schrijf trilt de Nederlandse bevolking nog na van de wrede moord op filmmaker Theo van Gogh. Omdat de verdachte zegt het islamitische geloof te hebben willen verdedigen, bestaat het risico dat mensen moslims als een collectieve bedreiging voor de samenleving zullen gaan zien. Dat is niet zo. Europeanen met een islamitische achtergrond, gewone mensen met banen en gezinnen, zijn net zo geschokt als ieder ander. Terrorisme blokkeert ook de vooruitgang in Irak. Alle Europese regeringen zijn verenigd in hun ambitie om Irak te helpen zijn status van volwaardig lid van de internationale gemeenschap te heroveren. Juist daarom heeft de Europese Unie twee weken geleden premier Alawi ruimhartige steun toegezegd.

Wat Iran betreft hebben Europese diplomatieke inspanningen tot gevolg dat Iran heeft toegezegd alle activiteiten met betrekking tot het verrijken van uranium op te schorten. Het is nu van belang dat Iran deze toezegging ook implementeert, onder toezicht van het Internationaal Atoomenergie Agentschap. De inzet is hoog: wat er in Iran gebeurt kan bepalen of het gehele Midden-Oosten de verleiding kan weerstaan om in een atoomwapenwedloop te stappen.

We moeten ook hoge prioriteit geven aan het Israëlisch-Palestijnse conflict. De geplande terugtrekking van Isrüel uit Gaza schept mogelijkheden.

De VS en de EU moeten er op staan dat deze stap genomen wordt in het kader van de routekaart naar een tweestatenoplossing. Terugtrekking uit Gaza mag niet leiden tot een verschuiving van nederzettingsactiviteiten naar de West Bank. We moeten de Palestijnse autoriteit versterken, niet verzwakken, want alleen een sterke Palestijnse autoriteit kan een geloofwaardige onderhandelingspartner zijn voor de Israëlische regering en de internationale gemeenschap. De dood van Arafat markeert het begin van een cruciale overgangsperiode.

Dit zijn allemaal make or break issues, waarvan de uitkomst in de komende vier jaar beslist zal worden. We kunnen de veiligheid en welvaart voor de burgers in de VS, de EU en in het MiddenOosten vergroten.

'Don't it always seem to go that you don't know what you've got till it's gone?' Laat de tekst van dit beroemde lied (Joni Mitchell: 'Big Yellow Taxi', red.) ons inspireren om een nieuwe doelgerichtheid in ons trans-Atlantisch partnerschap te injecteren. De toekomst staat niet in steen gebeiteld, het is aan ons haar vorm te geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden