Wereld wacht op bondskanselier Merkel

Bondskanselier Schröder is aangeschoten wild. Dat is vorige week, op de mislukte EU-top, onderstreept. Londen en Washington lonken naar zijn uitdaagster, Angela Merkel.

Jaren geleden zouden ze Europa’s sociaal-democratie nieuw leven inblazen, SPD-bondskanselier Gerhard Schröder en de Britse Labour-premier Tony Blair. Tussen hen groeide een - inmiddels gapende - kloof. Blair werd Amerika’s trouwste bondgenoot inzake Irak. Schröder haalde in 2002 een tweede termijn door zijn verzet tegen de oorlog. Hij sloot een anti-oorlogsverbond met de Franse president Chirac.

Ook over Europa twisten Blair en Schröder. Volgens Schröder versjteerde Blair de top over de EU-begroting door vast te houden aan de korting die premier Thatcher de vorige eeuw binnensleepte. Dinsdag legde Schröder nog eens uit wat hem en Blair ideologisch scheidt, én wat deze bindt aan zijn christen-democratische rivale Angela Merkel.

Je hebt politici die de politiek willen ontdoen van haar ‘interventiemacht’, en die ruim baan geven aan de vrije markt, zei de bondskanselier – doelend op Merkel en Blair. De EU moet niet slechts een vrijhandelszone zijn, maar een Europese politieke macht, betoogde hij: ,,Willen we van de Europese Unie terug naar de Europese Economische Gemeenschap?”

Van Schröder is geen onvertogen woord vernomen over de Franse verknochtheid aan de landbouwsubsidies – hét breekpunt volgens Blair, want een vorm van geldverspilling waar Londen niet aan wenst mee te betalen. Schröders steun aan ‘vriend Chirac’ kwam hem thuis op kritiek te staan van de christen-democratische oppositie, die zich opmaakt om het roer van hem over te nemen. Duitsland heeft zijn ‘eerlijke bemiddelaarsrol’ verloren, klaagde oppositieleidster en kandidaat-bondskanselier Angela Merkel. Als zij bondskanselier is, krijgt het land die onpartijdige rol terug, belooft ze. Schröder heeft weinig heel gelaten van zijn gezag door aan te kondigen dat hij aanstuurt op verkiezingen in september.

Zijn statuur lijdt nog meer nu zijn SPD in de peilingen bijna 20 procent achter Merkels CDU/CSU aansukkelt. Geen wonder, maar wel pijnlijk voor Schröder, was het dat Blair vorige week tijdens een kort bezoek aan Berlijn, erop stond Merkel te ontmoeten. Merkel ontkent dat zij inzake de EU-begroting Blair steun heeft beloofd. En er is geen sprake van dat een nieuwe Brits-Duitse as in de grondverf staat.

Wel is de CDU/CSU het met Londen eens dat de EU te hoge ambities koestert. Vandaar het Franse en Nederlandse ‘nee’ tegen de Grondwet, betoogde Merkel vorige week, nota bene Chiracs tegenspeler Sarkozy citerend. ,,De mensen hebben de indruk dat Europa geen grenzen meer kent”, zei ze. Ook suggereert zij dat de EU de landbouwsubsidies moet verminderen. Maar ze behoudt manoeuvreerruimte, ook om haar aanhang onder boeren niet te schaden.

Niet alleen Londen, ook Washington verheugt zich haast openlijk op een regeringswissel in Berlijn.

In februari was Merkel op Amerikaans aandringen van de partij bij het bezoek van Bush aan Duitsland. Maar ook tegenover Washington houdt Merkel enige afstand.

Tot Amerika’s verdriet is Merkel tegen toetreding van islamitisch Turkije tot de EU. Ze heeft veel punten verzameld door zich over Irak neutraler op te stellen dan de SPD. Maar deze oorlog is in Duitsland zeer impopulair, ook onder een bondskanselier Merkel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden