Wereld veranderen valt tegen

Topstudenten ondervinden problemen bij de ontwikkeling van duurzame wc-rol

Een sterke leider houdt zijn doel ook bij tegenslag voor ogen. Frustratie deert hem niet, hij blijft in zijn verhaal geloven maar blijft tegelijkertijd realistisch. Doet zich een kans voor, dan grijpt hij die, ook al betekent dit dat hij zijn plan moet bijstellen.

Die tegenslagen zijn niet de leukste fase in de loopbaan van een leider, maar ze zijn wel noodzakelijk. Zo zien ze dat ook aan de Universiteit Utrecht, waar zeventig topstudenten in september begonnen zijn aan een masteropleiding tot vernieuwend leider. Trouw volgt sindsdien zes van hen. Renée, Mathieu, Jan- Willem, Jan- Kostijn, Esmé en Merel kregen de opdracht een maatschappelijke beweging op te zetten. De studenten moeten hun talenten op alle fronten testen. Ben je creatief, ben je zakelijk, hoe motiveer je anderen, hoe krijg je aandacht en steun voor je project?

De studenten die Trouw portretteert, volgden een of twee studies, brachten veel tijd door in het buitenland en deden tijdens hun studietijd al bestuurservaring op.

De Universiteit Utrecht selecteerde het toptalent voor de masteropleiding. "Maar", zegt onderwijsdirecteur Fried Keesen, "het ontbreekt deze goede studenten meestal wel aan professionele ervaring. Deze master is een snelkookpan om die ervaring in een jaar tijd op te doen."

De zes jonge leiders hadden inderdaad binnen een paar maanden een ludiek plan om de wereld te veranderen. Ze willen een duurzame wc-rol produceren, met zaadjes in de huls die tot een boom kunnen uitgroeien als je de huls na gebruik in de grond plant. Maar dat is nog niet alles: trek je daar, op de wc, het laatste velletje van de rol, dan staat er op de huls ook nog een boodschap die tot nadenken stemt. Want, zo is de gedachte, de beslotenheid van de wc is de ideale bezinningsruimte.

De studenten mochten langskomen op de recyclefabriek van SCA, producent van wc-papier en inlegkruisjes, om hun product te presenteren. De wereld leek door het aanvankelijke enthousiasme van SCA aan hun voeten te liggen. Maar helaas: vanuit het hoofdkantoor kwam na een tweede presentatie toch een afwijzing.

"De wereld is weerbarstiger dan veel studenten dachten", ziet Keesen. "De vraag is nu: hoe trekken ze zich als een baron Von Münchhausen weer aan hun eigen haar omhoog?"

Nu komt het aan op leiderschap. Na rijp beraad hebben de zes studenten toch en voorzitter gekozen. Het werd Merel, zij bleek over de beste 'helikoptervisie' te beschikken. Jan- Willem: "Wij poogden om in de groep geen rollen aan te nemen, en onderdrukten ons natuurlijke leiderschap. Maar dat werkte niet. Ik heb mezelf niet opgeworpen als voorzitter omdat ik onder alfastudenten toch iets minder zeker ben dan onder bèta's."

Deze studenten zijn bovenmatig zelfverzekerd, vindt onderwijsdirecteur Keesen. "Meestal worden ze vanzelf de voorzitter, maar nu moeten ze iemand anders aanwijzen. Je wilt graag 'winnen', maar moet ook de relatie met je groepsgenoten goed houden." Merel is de leider geworden, maar glorieert niet. "Er is bij ons niet één natuurlijke leider. Ik zit nu de vergaderingen even voor, maar wat mij betreft rouleert dat steeds."

Achteraf gezien hadden ze misschien beter de maatschappelijke noodzaak van hun product moeten onderzoeken, denkt Merel. "We vinden elkaars ideeën heel inspirerend, maar hebben niet alle kennis in pacht. Wij zessen zijn niet de hele samenleving." Jan- Willem: "SCA was misschien niet de juiste producent om ons tot te wenden. Die ziet wel de commerciële kant, maar er zit ook nog een ideëele kant aan het product."

Misschien dat ze financiering via crowdfunding kunnen krijgen. Tijdens een presentatie aan andere studenten en sociale ondernemers, blijken die de wc- rol wel een mooi idee te vinden. Er zouden best wel mensen te vinden zijn die in de duurzame rol willen investeren, vindt een toehoorder: "Bomenknuffelaars of hippies ofzo. Richt je via virale filmpjes op Greenpeace- leden, of GroenLinksers." Maar met die aanbevelingen kunnen Merel en Jan- Willem niet zo veel. "Wij hebben eerst geld nodig om een prototype te maken. Pas dan kunnen we een goede campagne starten, misschien via crowdfunding. We gaan opnieuw fabrikanten proberen te benaderen, en meedoen aan een innovatiewedstrijd."

Van falen willen Jan- Willem en Merel niet horen. "We leren juist nu heel erg veel, vooral van onze fouten. We organiseren ons beter, spreken elkaar aan op dingen die niet goed gaan en ontmoeten heel veel nieuwe mensen. Via die contacten zullen we uiteindelijk de juiste partij vinden om ons product te maken."

"Ik ben heel benieuwd", zegt hun docent Keesen, "of, als de jonge leiders deze zomer afstuderen, de ambities van het begin goed doordacht blijken te zijn."

Hoe hebben de leiders de rollen verdeeld?
Student onderwijskunde Merel Steinweg (26) is tijdelijk voorzitter geworden. Esmé Cartens (23) zit in Egypte voor haar studie conflictstudies, en probeert van daaruit fondsen te werven voor de productie van de wc-rol. Aardwetenschapper Matthieu Bardout (26) zit even in Ethiopië, en bedenkt alternatieven voor de wc-rol, zoals een vuilniszak met diepzinnige tekst erop (op z'n Engels: litterature, zoiets als afval- literatuur). Meteoroloog Jan- Willem Meijerink (22) bouwt de website. Jan- Kostijn Dieben (25) en Renée Engelsman (23), juristen, hielden powerpointpresentaties bij SCA om de rol te verkopen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden