Opinie

Werd islamcritici de mond gesnoerd? Helemaal niet

Beeld anp

De rechter staat harde uitspraken over de islam al jaren toe. baanbrekend is het vonnis in de zaak-Wilders dus niet.

De victorie begon in Amsterdam, aldus de conservatieve rechtsfilosoof Thierry Baudet, zaterdag op deze pagina: "Met de vrijspraak van Wilders heeft de Nederlandse rechter een Europese trend doorbroken. In alle West-Europese landen werden critici van de islam de afgelopen jaren juist veroordeeld voor het uitdragen van hun standpunt."

In zijn enthousiasme slaat Baudet de plank een paar keer lelijk mis. Allereerst de suggestie dat 'islamkritiek lange tijd onmogelijk werd gemaakt'. Dat is gewoon niet waar.

Wie de moeite neemt om het vonnis van de Amsterdamse rechtbank te lezen, komt meteen een verwijzing tegen naar een uitspraak van de Hoge Raad uit maart 2009. Een man had een poster met de tekst 'Stop het gezwel dat islam heet' opgehangen. Hij werd vervolgd, maar de Hoge Raad sprak hem vrij. Uitzonderlijk?

In 2008 wees de Haagse rechtbank een civiele procedure tegen Wilders af. Een aantal moslims had zich gestoord aan zijn uitlatingen, maar 'het recht op vrijheid van meningsuiting van gedaagde geeft hier de doorslag'.
Nog een voorbeeld uit een andere zaak. In 2009 oordeelde de rechtbank Haarlem over deze passage: 'De islam is in Nederland en de rest van de westerse landen wel degelijk een probleem. Met een invasie van meer dan 1 miljoen berberapen kunnen we spreken over een dreigende Derde Wereldoorlog. Nazi's waren daar niks bij. ... Ratten die ons het liefst allemaal zouden willen afslachten omdat we ongelovige onreine varkens zijn'. Het oordeel van de rechter: vrijspraak.

Dat Nederland het enige land is waar de rechters islamcritici niet de mond snoeren, zoals Baudet stelt, lijkt me ook discutabel. In het buitenland is het beeld niet anders. Neem de Deense parlementariër Pia Kjærsgaard: regelmatig aangeklaagd, nooit veroordeeld.
Wat je ook verder van die vonnissen mag vinden - of van de uitspraken waarover de rechter zich moest buigen - ze laten iets belangrijks zien. Het beeld dat Baudet oproept, van 'elites' die er alles aan deden om islamcritici de mond te snoeren, deugt niet.

Natuurlijk, de zaak-Wilders was uitzonderlijk door de politieke spanning rond het proces. De rechtbank oordeelt dat sommige uitspraken grof, denigrerend en aanstootgevend waren. Toch gaat Wilders vrijuit. Niet omdat de rechtbank het met hem eens is, maar omdat de vrijheid van meningsuiting zwaarder weegt.
Ik vind dat de rechter een coulant oordeel heeft gegeven, dat weinig gewicht toekent aan de 'plichten en verantwoordelijkheden' die een politicus heeft als hij in het openbaar spreekt. Maar voor mij ligt de waarde van het proces daarin, dat alle heisa rond Wilders' uitspraken wordt teruggebracht tot een nuchtere analyse van de grenzen van de vrije meningsuiting.

Moeten we daarin nu 'het loslaten van het multiculturalisme' zien? Eerder het tegenovergestelde. Ook voor de opvattingen van Geert Wilders moet ruimte zijn. Als dat niet multicultureel is?

Tot slot. Onder aanhaling van Spinoza en Voltaire belijdt Baudet zijn geloof in het vrije woord. Wilders ging hem daar de afgelopen maanden in voor. Maar de ware test komt natuurlijk nog.

De volgende keer dat een politicus naar Twitter grijpt om critici de mond te snoeren ("Als jullie (Thomas von der Dunk) een podium geven om zich tegen de PVV af te zetten, zal ik hem niet alleen in het debat bij de enkels afzagen, maar dan is het misschien ook de laatste Willem Arondéus lezing geweest", twitterde PVV-Kamerlid Hero Brinkman) - dan reken ik op beide heren om op de bres te staan voor het vrije debat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden