Column

Wentelen in onbewezen gelijk

Met kinderrechten springen we creatief om. Zo verbiedt de wet weliswaar meisjesbesnijdenis, in de praktijk wordt er bitter weinig tegen ondernomen. Elke poging om het misdrijf serieus aan te pakken, verzandt in beschetenheid.

Jongensbesnijdenis zien we sowieso door de vingers. Nadat artsenfederatie KNMG vorig jaar haar officiële standpunt had ingenomen ('krachtig ontmoedigingsbeleid') volgde een oorverdovende stilte, die voortduurt tot op de dag van vandaag - helaas.

Maar nu de dierenrechten in het geding zijn, wordt de natie bevangen door hartstocht. Zie de discussie die is opgelaaid rond het onverdoofd slachten - een religieus ritueel dat volgens sommige gelovigen de Allerhoogste zeer zou behagen. Zoals bekend denkt de Partij voor de Dieren daar heel anders over. Dezer dagen moet blijken of ze werkelijk een Kamermeerderheid aan haar zijde heeft.

Vanzelfsprekend laten de betreffende gelovigen stevig van zich horen. Joden en moslims, bien étonnés, trekken de laatste weken eensgezind ten strijde tegen de boze buitenwereld. Ze sturen vlammende opiniestukken naar de krant, schrijven brieven naar het parlement, laten internationale delegaties invliegen.

Daarbij beroepen ze zich hoofdzakelijk op de vrijheid van godsdienst. CDA-moslim Ibrahim Wijbenga bijvoorbeeld vindt het wetsvoorstel getuigen van gebrek aan respect. "Een treurige breuk met een roemrucht verleden", noemde rabbijn Shmuel Katzman het maandag in deze krant. "Politieke partijen die bereid zijn om een verbod op koosjere slacht te steunen", schreef hij, "kunnen niet beweren dat ze hun best doen om te laten merken dat de Joodse gemeenschap welkom is in dit land." Nu heeft de Nederlandse tolerantie er inderdaad voor gezorgd dat onverdoofd slachten eeuwenlang met rust werd gelaten. Maar als argument overtuigt het niet. Een Heilig Boek alleen kan geen rechtvaardiging bieden. Er zijn wel meer tradities - slavernij, vrouwen de publieke ruimte ontzeggen, kastijding van weerspannige zonen - die we in het huidige tijdsgewricht afkeurenswaardig vinden, terwijl we er ooit de schouders over ophaalden. De wet volgt zo'n morele omslag onherroepelijk. Daar heeft de Almachtige vast alle begrip voor.

Op hun beurt kunnen de tegenstanders van onverdoofd slachten er ook wat van. Op mysterieuze wijze blijken zij te kunnen spreken namens de dierengemeenschap zelve. Klinkt sympathiek, maar het is en blijft een zelfbenoemd mandaat. Ook de mallotigste antropomorfe sentimenten kun je aldus straffeloos projecteren op het dier. Dat zal je beslist niet tegenspreken.

Aan beide zijden, kortom, zijn de redeneringen behoorlijk diffuus en weinig indrukwekkend. Toch valt moeiteloos te voorspellen waar het debat rond de rituele slacht op uitloopt. Hier botsen immers twee wereldbeelden: het monotheïstische - dat de mens een unieke plaats toebedeelt onder de zon - en het holistische, dat geen principieel onderscheid wenst te maken tussen de levende wezens. In het universum van Marianne Thieme staan mens en dier op vergelijkbare hoogte; ze kennen dezelfde emoties van verdriet en pijn. Is namelijk 'wetenschappelijk' aangetoond. Beide partijen wentelen zich in hun eigen onbewezen gelijk. Maar nu de God van Nederland al zo'n jaar of veertig in een hoekje zit te kniezen, weet ik wel wie er wint.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden