Wensenlijstjes bepalen begrotingsoverleg

Wouter Koolmees (D66), Carola Schouten (ChristenUnie) en Elbert Dijkgraaf (SGP).Beeld anp

Minister Dijsselbloem (financiën) onderhandelt met de coalitie en de bevriende oppositie over de begroting voor 2015. Het beloven onrustige gesprekken te worden. Er is geld beschikbaar, waardoor de wensenlijstjes lang zijn. Te lang.

Gerrit Zalm was de minister die met succes trachtte meer rust in te bouwen in het begrotingsbeleid. Die rust is onder het tweede kabinet-Rutte ver te zoeken. Inmiddels wordt er weer bijna het hele jaar over begrotingen in de politiek onderhandeld.

De oorzaak voor die permanente begrotingsonderhandelingen ligt maar voor een deel in Den Haag zelf. Omdat Rutte in het vorige kabinet meewerkte aan meer invloed van de Europese Unie op nationale begrotingen, dienen tegenwoordig al eind april de hoofdlijnen voor de begroting het jaar daarop in Brussel te worden aangeboden. Daarom is een extra moment in de begrotingsvoorbereiding ingebouwd.

Rustverstorende factor
Binnenslands zorgt de feitelijke minderheidspositie van de coalitie voor meer onzekerheid in de voorbereidingen van een begroting. Met drie oppositiepartijen moeten extra onderhandelingen worden gevoerd met evenzoveel politici, die spierballentaal gebruiken en hun eigen wensen dienen te benadrukken.

Dit jaar komt daar als extra rustverstorende factor bij, dat de Nederlandse economie het ergste van de crisis achter zich lijkt te hebben gelaten. Het draagt er nog eens aan bij dat partijen inmiddels weer over elkaar buitelen met wensen.

Beeld Trouw

Brussel is daarbij, anders dan vorig jaar toen in april al tot extra bezuinigingen moest worden besloten, het kleinste probleem. De jongste vooruitzichten van het Centraal Planbureau gaan immers uit van een begrotingstekort van 2,1 procent in 2015. De staatsschuld blijft weliswaar torenhoog, veel hoger dan het door de Europese Unie vastgestelde plafond, maar dat mag de pret niet drukken. Nederland kan binnenkort uit de tekortprocedure van begrotingscommissaris Ollie Rehn en ingrijpende maatregelen hoeven niet te worden aangekondigd.

Sociale zekerheid
Gisteren kwamen de twee coalitiepartijen en de drie oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP alweer voor de derde keer bijeen om met minister Dijsselbloem van financiën te praten over de nieuwe begroting. Opnieuw ging het volgens betrokkenen vooral over hoe de komende maanden tot een resultaat gekomen moet worden.

Daarbij is de derde oorzaak voor meer onrust rond de begrotingsvoorbereiding van belang. Dijsselbloem kondigde gisteren aan nog geen exact inzicht te hebben in wat er nu aan meevallers te verwachten is op de begroting voor dit jaar en in hoeverre die ook komende jaren terug zullen keren.

Beeld Trouw

De meevallers zitten vooral in de sociale zekerheid en in de zorg, zoveel is zeker. De coalitie is vorige week onmiddellijk aan het uitgeven geslagen. Vijfhonderd miljoen euro werd vrijgemaakt voor een lastenverlichting voor de midden- en hogere inkomens.

Op andere meevallers, hoe groot die ook mogen zijn, werd dit weekeinde door PvdA-leider Samsom beslag gelegd. Hij wil 250 miljoen euro om de scherpe kantjes van de decentralisatie van de langdurige zorg naar de gemeenten af te slijpen.

SGP
Met een beslissing op dat punt is haast gemoeid. Deze maand wordt de betreffende wetgeving in Tweede en Eerste Kamer behandeld en Samsom wil zekerheid.

Mocht de PvdA steun krijgen voor dat pleidooi, dan is daarmee alle mogelijke ruimte voor 'mooie dingen voor de mensen' op. Alle andere wensen, lagere lasten op arbeid - alle aan de onderhandelingen deelnemende partijen zien de noodzaak - of extra geld voor defensie, zoals de SGP bepleitte, zal moeten worden gevonden door elders de uitgaven te verminderen.

Tot juni zal dit spel doorgaan. Dan wil Dijsselbloem de uitgavenkant van de begroting rond hebben. Over de belastingen, de koopkracht en andere onderdelen van de begroting, die met de inkomsten van de overheid te maken hebben, wordt dan in augustus besloten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden