Welkom, vriend Syrië-vechter!

Turkije liet djihadisten oogluikend toe, maar vreest ze straks niet meer kwijt te raken

ERDAL BALCI

ISTANBUL - De burgeroorlog in Syrië lijkt in heftigheid af te nemen, althans in het noorden van het land. De duizenden djihadisten in het land houden zich de laatste tijd meer met smokkelen bezig. Deze ontwikkeling is het beste te merken aan de bedrijvigheid aan de Turkse grens.

Parlementariër Mehmet Ali Ediboglu staat bekend om zijn kritische houding jegens het Syrië-beleid van de regerende AKP. Het Kamerlid van de grootste oppositiepartij zegt: "De extreem-islamitische vechters verrijken zich nu vooral door smokkelwaren in Turkije te verkopen. Als straks de oorlog voorbij is en de handel stopt, heeft Turkije een reusachtig probleem met Al-Kaida. De terroristen zullen ons land heus niet verlaten, als we dat beleefd vragen."

De grens tussen Turkije en Syrië is negenhonderd kilometer lang. Naar schatting honderd kilometer van deze grens is inmiddels onder controle van de aan Al-Kaida gelieerde Al-Noesra-vechters. Ediboglu zit namens de Republikeinse Volkspartij (CHP) in het parlement en is afkomstig uit de grensstad Antakya.

Hij zegt dat djihadisten uit de hele wereld in Antakya en omgeving zijn samen gekomen: "Ze zitten in huizen en opvanghuizen. De Turkse machthebbers staan dit oogluikend toe, omdat ze van het zittende Syrische regime af willen. De Al-Kaida-leden houden zich wel koest in Turkije, maar de vraag is wat ze gaan doen als ze weg moeten."

De Turkse kranten staan de laatste tijd niet alleen vol met foto's van Syrische vluchtelingen, maar ook met honderden ezels die door Syrië-vechters volgepakt zijn en de grens oversteken.

De controle is niet meer wat het is geweest en zo kunnen de djihadisten benzine, suiker, thee, olijfolie en andere producten aan de Turken verkopen. "De smokkel gebeurt niet alleen met ezels", verzekert Ediboglu. "Ook vrachtwagens komen en gaan. In Syrië is nu een periode begonnen van plunderen. De djihadisten bestelen het volk, de winkels en fabrieken om alles in Turkije te verkopen."

De Turkse regering had aan het begin van de gevechten haar geld op het vertrek van de Syrische president Assad gezet. Premier Tayyip Erdogan garandeerde zijn achterban dat de Syrische dictator in korte tijd verjaagd ging worden door 'de echte zonen van Syrië'.

Maar mede dankzij de steun van Rusland en Iran bleek de Syrische president een harde noot om te kraken. En nu zit Turkije dus met het probleem van een gatenkaas van een grens. Mocht eind volgende maand in het Zwitserse Genève een akkoord worden bereikt over Syrië (wat overigens niet waarschijnlijk is), dan moeten de buitenlandse vechters het land uit.

"De Turkse regering heeft een misrekening gemaakt en zit nu met de gebakken peren. Je kunt tegen die terroristen wel zeggen dat ze weg moeten, maar zeer waarschijnlijk zullen ze in Turkije blijven. De Turkse leiders hebben spijt van het besluit om de aanwezigheid van Al-Kaida door de vingers te zien, maar nu is het te laat", concludeert parlementariër Ediboglu.

Een muur om de Koerden buiten te houden
Niet alleen de aanwezigheid van talloze Al-Kaidastrijders in het grensgebied van Turkije met Syrië is een probleem voor Ankara. Een ander deel van de lange grens met Syrië is in handen van de Koerdische PYD, de Syrische tak van de PKK.

Maar blijkbaar is de dreiging van een soeverein Koerdistan in Syrië in de optiek van Ankara een ernstigere zaak dan de aanwezigheid van Al-Kaida binnen de landsgrenzen. Want de Turken zijn begonnen aan de bouw van een muur van zeven kilometer tussen de steden Nusaybin in Turkije en Kamisjli in Syrië. Zo worden de Koerdische inwoners van deze steden straks niet alleen met prikkeldraad gescheiden, maar ook met een drie meter hoge muur.

Voorzitter van de Mensenrechtenorganisatie Raci Bilici zegt dat er plannen zijn om ook in andere Koerdische steden muren neer te zetten. "Dit is een poging om een volk, mensen die familie van elkaar zijn maar toevallig aan de andere kant van de grens wonen, nog meer van elkaar te scheiden. De mensen hier zullen die muren nooit accepteren."

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden