Welkom in het wondere klanktheater

The theatre of John Cage
Alarm Will Sound, Internationales Opernstudio Köln, Slagwerk Den Haag, Asko|Schönberg e.a. Gehoord: 9 en 10/6 in het Muziekgebouw aan 't IJ, Amsterdam.

Vooraan op het toneel zijn twee mannen verdiept in een potje schaak en verderop zit iemand driftig te typen, een boterham wordt gesmeerd en een aantal luisteraars krijgt een ballon: een kleine greep uit de vele handelingen die het tiptop gezelschap Alarm Will Sound verrichtte in 'Song Books' (1970) van John Cage. Voeg daaraan toe de experimentele keelklanken, dromerige lijntjes en het pianospel. En de sfeer? Grappig, aandoenlijk, ontspannen en vluchtig tegelijk.

Welkom in de wondere wereld van avant-gardepionier John Cage, de man van het klanktheater. Dit jaar zou de Amerikaanse componist honderd jaar geworden zijn: reden voor het Holland Festival om een feestje te organiseren onder de noemer 'The theatre of John Cage'.

De geraffineerde muzikale prestaties, acteerkunst en het bloedmooie bühnebeeld met knusse hoekjes in 'Song Books' - de wereldpremière in deze uitvoering van de New Yorkers - maakten deel uit van een van de grotere voorstellingen. Keus te over in het Muziekgebouw aan 't IJ. Liever geen Cagefilms of een dansworkshop? Dan een kort foyerconcert van Asko|Schönberg plus conservatoriumstudenten, of een uitvoering in de Grote Zaal.

'Roaratorio' (1979) was zo'n zaalstuk, een heus hoorspel met 'Finnegans Wake' van James Joyce - Cage' favoriete boek - als basis. Mooi hoe daar een tafel en stoel klaarstonden, met leeslamp, alsof de componist elk moment kon binnenstappen. Hij was er wel, maar op tape, lezend uit Joyce' boek. De livemuziek kwam van een aantal instrumenten, waaronder een Ierse doedelzak en een lijsttrommel, verduiveld goed bespeeld.

Voor 'Europera 3 & 4' (1990) was de Internationales Opernstudio Köln overgekomen. Het gezelschap had zich op de Cageaanse voorschriften gestort: in allerhande kostuums brachten de zangers aria's naar keuze, staand tussen de schemerlampen, en klonken onder meer opnamen uit de oude doos via platenspelers. Integer bedacht, integer gebracht.

En dat was nog maar 'Europera 3'. Nummer vier was voorzien van een even subtiele toneelinrichting met ballonnen groot en klein, twee zwervende zangers en een pianist.

Cage en kinderen gaan goed samen. Ze konden naar 'Listen to the silence' - een interactieve voorstelling vanaf zes jaar - maar je kijkt toch ook je ogen uit als Slagwerk Den Haag geluid uit een cactus weet te toveren met een heksenbezem, of als een compositie voor twaalf radio's klinkt?

Een van Cage' adagia luidde: "Wees gelukkig, zo vaak als je kunt. Geniet. Het is makkelijker dan je denkt." Fraaie aanzet van het Holland Festival.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden