Welkom bij de NS

Die poortjes van de NS, daar kun je over somberen. Ook op mijn station zijn ze onlangs batterijgewijs opgesteld. Het is maar een klein, tweeperrons, suburbaan station tussen twee stadswijken, maar de poortjes zijn onverbiddelijk.

Ze zeggen: geen toegang, tenzij.

Tenzij u een ov-chipkaart hebt. Of - als u gewoon even wilt doorsteken van de ene wijk naar de andere - een passagekaartje, gratis uit de automaat, maar voor beperkte duur. De poortjes zeggen: u betreedt een bijzondere zone. Die is niet van u. Die is van de NS.

We kennen die zone. We kwamen er vaak.

Er hangen camera's. Er is een geluidsinstallatie voor omroepberichten. Er is een stalen rookzuil. De trap is van onverslijtbaar natuursteen. De perronvloer is met ruwe trottoirtegels belegd. Het waait er vaak.

Wil je uit de wind, dan kun je wachten in een hok van versterkt glas. Daar ligt ook een tegelvloer, maar dan glad. In het hok zijn banken van koud staal gemonteerd, met armleuningen in het midden. Die voorkomen dat er gelegen wordt. En elk vlak is schuin, zodat er niets op kan blijven staan. Net als bij de stalen kappen op de afvalbakken. Kapot kan niks.

Welkom bij de NS.

Het station heeft de gezelligheid van een penitentiaire inrichting. Dan begrijp je die poortjes ook beter. De ironie is dat ze gemaakt zijn om mensen binnen te laten.

Bij de NS spreken ze van 'beheerst afsluiten'. Beheersing is een sleutelwoord. Het openbare domein, waartoe ik dat van de NS toch reken, is een zone die om beheersing en bewaking vraagt. Dat is de leidende gedachte.

De poortjes zijn defensief. Ze moeten onveiligheid helpen bestrijden. Ze moeten zwartrijden helpen tegengaan, en agressie tegen NS-personeel. Ze moeten kwaadwillenden buitensluiten. Daarop is onze openbare ruimte ingericht.

Men zet zich schrap.

Tot de tanden bewapend.

Harde materialen.

Tourniquets. Kets.

De prijs is dat we onze openbare ruimte in een openbaar gevang hebben veranderd, een ruimte om te luchten. Waar vooral niks stuk kan.

Beheersen, bewaken.

De inrichting is die van een zwaar regime.

Staal. Beton. Dik glas.

Onderhoudsarm.

Zoveel van onze handelingen zijn eraan onderworpen. Aan dat beheersings- en beveiligingsdenken. De sloten op onze fietsen. De drempels in onze straten. Hoe we ons toiletspullen pakken bij een vliegreis. De beplanting van onze plantsoenen (transparant, niet te dicht). De munten in de boodschappenkarren. De kettingen om terrasmeubilair.

De ingang van de openbare bibliotheek in mijn woonplaats kent ook poortjes. Detectiepoortjes, die alarm slaan bij diefstal. Heel veel winkels kennen ze.

Eigenlijk is zo'n bibliotheek een tempel van welwillenden. Die zijn verre in de meerderheid.

Maar we hebben de wereld op kwaadwillenden ingericht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden