Welke namen duiken op in de Paradise Papers?

De Paradise Papers onthullen nieuwe belastingontwijkende personen en organisaties Beeld Trouw

Opnieuw geeft de wereld van belastingparadijzen geheimen prijs. Een omvangrijk journalistiek onderzoek, getiteld de Paradise Papers, onthult onder meer dat de Amerikaanse minister van economische zaken Wilbur Ross zaken doet met omstreden Russen uit de kring rond president Poetin

Daarnaast laat het zien hoe multinationals als Apple, Nike en Glencore de belastingparadijzen benutten om belasting te ontwijken en omstreden deals te verhullen. Welke namen komen er nog meer voor in de Paradise Papers?

Bono

Bono, de zanger van U2 die zich als activist inzet tegen armoede, is via een bedrijf op Guernsey aandeelhouder van een bedrijf in Litouwen. Dit bedrijf, dat een winkelcentrum exploiteert, maakt zich volgens de Litouwse belastingdienst schuldig aan belastingontduiking.

Bono heeft sinds 2007 belangen in het winkelcentrum; eerst via een brievenbusfirma op Malta, en vanaf 2012 via Guernsey. Het 3700m2 grote winkelcentrum staat in Utena, een stadje van 26.000 inwoners in oost-Litouwen. Naast de U2-zanger heeft ook de Ierse ondernemer Patrick Gerard McKillen een belang. McKillen bezit samen met Bono en de gitarist van U2, David Howell Evans alias The Edge, ook een luxe hotel in Dublin.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

U2-frontman Bono. Beeld REUTERS

Het Litouwse bedrijf, UAB Nude Estates 2 geheten, heeft volgens de Litouwse fiscus sinds 2011 geen winstbelasting betaald. Dat komt voornamelijk doordat het winkelcentrum in 2010 opnieuw is getaxeerd en voor een veel lagere waarde in de boeken werd gezet. Het bedrijf registreerde dit als een verlies en trok het vervolgens van de winst af.

“Dit is een grove overtreding van de belastingwet”, zegt de Litouwse belastingexpert Rūta Bilkštytė. Zij stelt dat zo’n papieren verlies nooit van de winst mag worden afgetrokken en verwacht dat de onderneming hierdoor zeker 47.000 euro belasting ontdook. De Litouwse belastingdienst beaamt dat de verrekening illegaal is en is inmiddels een onderzoek gestart.

Een woordvoerder van Bono zegt in een reactie dat hij een passieve investeerder is die een minderheidsaandeel heeft in het bedrijf op Guernsey. Hetzelfde geldt voor het Maltese bedrijf, aldus de woordvoerder. Het is onduidelijk of Bono wist van de belastingontduiking van het Litouwse bedrijf.

Koningin Elizabeth

De Britse koningin Elizabeth II investeerde indirect in een bedrijf dat woekerleningen verkoopt. De koningin belegde miljoenen dollars in een fonds op de Kaaimaneilanden, dat op zijn beurt belegde in een ander fonds dat aandelen heeft in Brighthouse. Dit bedrijf verkoopt huishoudproducten op afbetaling tegen extreem hoge rentes. Consumentenorganisaties en parlementsleden hebben kritiek op dit bedrijf, omdat het arme Britten leningen zou aansmeren tegen rentes tot wel 99,9 procent.

Een woordvoerder van de koninklijke familie zegt dat de koningin niet wist dat ze een deel van dit bedrijf bezat. “Investeerders beleggen in een fonds en zijn daarna niet meer betrokken bij de investeringsbeslissingen van zo’n fonds”, laat de woordvoerder weten. De investeringen in het fonds staan nog twee tot drie jaar vast. Het is onduidelijk of dit fonds nog steeds aandelen heeft in Brighthouse.

Hoewel het hertogdom van de koningin, dat de investeringen voor haar regelt, informatie publiceert over investeringen binnen het Verenigd Koninkrijk, is nu voor het eerst informatie bekend over buitenlandse investeringen. De koningin belegde tot 2010 ook in een fonds op Bermuda. Volgens de woordvoerder bieden deze offshore investeringen geen belastingvoordelen, omdat de koningin belasting betaalt over al haar inkomsten.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

De Britse koninging Elizabeth II. Beeld AFP

Sam Kutesa

Sam Kutesa, sinds 2005 de Oegandese minister van buitenlandse zaken, blijkt via een trust op belastingparadijs de Seychellen zijn persoonlijke bezittingen te beheren. Kutesa was al omstreden vanwege de invoering van een wet waardoor homo’s levenslang gevangenisstraf kunnen krijgen vanwege hun geaardheid. Daarnaast waren er aantijgingen van omkoping en corruptie. Kutesa is ook voormalig voorzitter van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. De minister gaf geen antwoord op vragen over de trust op de Seychellen.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Van links naar rechts op de voorste rij: Ban Soon-Taek, Ban Ki-moon, Emma Watson en Sam Kutesa bij de HeForShe Campaign in New York, 2014. Beeld EPA

Henrique de Campos Meirelles

De Braziliaanse minister van financiën, Henrique de Campos Meirelles, zette een trust op in Bermuda om zijn erfenis te beheren. In een reactie zegt Meirelles dat hij de trust heeft opgegeven bij de fiscus en dat hij nog geen voordelen uit deze trust heeft gekregen. Hij stelt dat de trust mede is opgezet om een deel van zijn erfenis uit te keren aan organisaties die zich inzetten voor beter onderwijs.

Voordat hij aantrad als minister organiseerde Meirelles de Olympische Spelen in Brazilië en was hij president van de nationale centrale bank.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Henrique de Campos Meirelles. Beeld YouTube

Antanas Guoga

De Litouwer Antanas Guoga, lid van het Europarlement en professioneel pokerspeler, heeft aandelen in een bedrijf op het eiland Man. Een van de andere aandeelhouders is een invloedrijke gokker die in de Verenigde Staten is aangeklaagd wegens fraude. Die zaak is geschikt. Guoga zegt dat hij zijn investering heeft gemeld bij de autoriteiten en dat hij zijn laatste aandelen heeft verkocht in 2014, het jaar waarin hij aantrad als parlementslid.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Antanas Guoga Beeld YouTube

George Soros

Verschillende investeringsfondsen van George Soros, een miljardair die zijn geld verdiende met durfinvesteringen, gebruiken Appleby om een web van entiteiten in belastingparadijzen te beheren. Soros is een belangrijke financier van de Amerikaanse Democratische Partij en was recent nog in het nieuws toen de Hongaarse regering dreigde een universiteit te sluiten die door Soros wordt gefinancierd. Soros steunt via zijn Open Society Foundations verschillende journalistieke organisaties, waaronder ICIJ. 

De tekst loopt door onder de afbeelding.

George Soros. Beeld REUTERS

Xavier Trias

Xavier Trias, oud-burgemeester van Barcelona (2011-2015) en woordvoerder van de Catalaanse nationalistische partij PDeCAT van de afgezette Catalaanse president Puigdemont, had tot zeker 2008 een trust in het buitenland. Deze JTB Family Settlement, waarvan ook familieleden van Trias begunstigden waren, had volgens de Spaanse krant El Confidencial een Zwitserse bankrekening. De naam JTB lijkt te zijn afgeleid van Trias’ vader, Juan Trías Bertran.

Er is al langer controverse over mogelijke buitenlandse bankrekeningen van Trias. In 2014 schreven Spaanse media dat hij 13 miljoen euro van Zwitserland naar Andorra zou hebben overgemaakt. Het onderzoek hiernaar werd gestaakt vanwege onvoldoende bewijs.

Trias heeft, zelfs in de rechtbank, altijd ontkend buitenlandse bankrekeningen te hebben. Trias zei afgelopen vrijdag dat hij niet wist van deze structuur. “Ik heb geen idee, omdat ik me nooit bezig hield met deze zaken. Dat deed mijn broer”, zei hij.

Xavier Trias (midden) Beeld REUTERS

Lees alle berichtgeving over de Paradise Papers in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden