Welke gastruc gebruiken we bij een volgende strenge winter?

Sceptici in Groningen menen dat minister Kamp een trucje heeft toegepast door de Nam vorig jaar toe te staan meer gas uit het Groningen-gasveld te winnen dan in eerdere jaren. Afgezet tegen de 54 miljard kubieke meter van vorig jaar betekent het maximum dat de minister van economische zaken nu voor drie jaar heeft vastgesteld inderdaad een forse reductie: dit en volgend jaar elk 42,5 miljard kuub en 40 miljard in 2016.

Maar zo simpel is het niet. De rekensom van Kamp klopt, maar de vraag is of daadwerkelijk minder gas zal worden opgepompt. En of de toezegging niet stukloopt op eerder gemaakte afspraken.

Voor het Groningen-gasveld geldt een productieplafond, om handelsonderneming GasTerra, die het Nederlandse gas verkoopt op de Europese markt, te dwingen ook gas uit kleinere velden in te nemen. Dat is moeilijker en daarmee kostbaarder dan het relatief makkelijk te winnen gas uit wat jarenlang 'de bel van Slochteren' heette. Het eerste productieplafond werd in 2005 vastgesteld op 425 miljard kuub, voor de periode 2006 tot 2015. Die 42,5 miljard kuub van Kamp is dus gewoon precies het afgesproken gemiddelde.

Binnen de termijn van tien jaar mag de hoeveelheid gas die wordt opgepompt jaarlijks variëren, zolang het plafond maar niet wordt overschreden. Tot en met 2010 is 23,5 miljard kuub minder gas gewonnen dan was toegestaan en dus was er voldoende ruimte voor de extra winning in verband met strenge winters in 2012 en 2013, respectievelijk 48 en 54 miljard kuub.

In het nieuwe tienjarenplan dat in 2011 is vastgesteld, is die ruimte verwerkt: het productieplafond tot 2020 bedraagt 425 miljard aangevuld met het overschot 23,5 miljard, wat neerkomt op een jaarlijks gemiddelde van bijna 45 miljard kuub. Dat stond dan ook in het nieuwe gaswinningsplan dat de Nam in december indiende.

Kamp legt nu de lat op 42,5 miljard kuub. Daarmee komt hij de Groningers al een beetje tegemoet, want de extra ruimte blijft vooralsnog onbenut. Bij de volgende strenge winter moet GasTerra dus extra gas gaan halen bij kleine Nederlandse velden of hoogcalorisch buitenlands gas gaan inkopen, dat door toevoeging van stikstof geschikt moet worden gemaakt om te vermengen met het laagcalorische gas uit Nederland.

Daarnaast moet van Kamp de productie uit de vijf putten in de regio Loppersum - het centrum van de bodemverzakking - met 80 procent omlaag. Ook stelt hij een compensatiefonds in van 1,2 miljard euro over vijf jaar; over de besteding daarvan mogen Groningers aan een 'dialoogtafel' zelf beslissen.

Drie harde toezeggingen, zegt Kamp. In 'Buitenhof' voegde hij er gisteren aan toe dat de gaswinning uit het Groninger-gasveld na 2016 verder omlaag zal gaan. Dat zou betekenen dat de extra ruimte die nu nog in het productieplafond zit niet wordt gebruikt en een recordopbrengst zoals vorig jaar onmogelijk is.

Of dat kan, is de vraag. Een plafond instellen wil niet zeggen dat dit ook moet worden bereikt, maar wat gebeurt er als GasTerra in een strenge winter vasthoudt aan eerder gemaakte afspraken? Nam-directeur Van de Leemput beriep zich dit weekeinde al op bestaande leveringsafspraken, zoals trouwens ook de minister zelf verwijst naar afnameverplichtingen.

Een andere vraag is wat de vermindering van de winning bij Loppersum betekent voor de 291 andere putten, die meer naar de randen van het gasveld liggen. Om jaarlijks 42,5 miljard kuub uit het Groninger-gasveld te halen, zullen zij intensiever worden gebruikt. En wat zegt dat over de kans op aardbevingen en de schade aan huizen in dorpen die net iets verder van Loppersum liggen?

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden