Welke eieren kiezen we voor ons geld?

Het supermarktschap met al die soorten eieren maakt wanhopig. Wat blijkt: de smaken verschillen nauwelijks. Maar: hoe duurder het ei, hoe gelukkiger de kip.

Terwijl de religieuze betekenis van het paasfeest steeds verder wegzakt, blijft de heidense overeind. Zo aan het begin van de lente kopen we nog steeds veel eieren, het zinnebeeld van nieuw leven. Kinderen boden vroeger tegen elkaar op hoeveel eieren zij wel niet met Pasen hadden gegeten. Dat ’gewone’ eitje tikken raakt uit. Het gaat nu meer om een mooi gerecht. De kookbladen buitelen over elkaar heen met ingenieuze eierrecepten.

Maar waar vroeger de keuze was tussen bruin of wit en groot of klein, maakt een hedendaags eierschap je soms wanhopig. Het door jou verkozen recept vermeldt doorgaans: 1 ei. Wat dan te kiezen? Een scharrelei of toch maar het vrije-uitloopei, een maïsei, een 4-granenei, een grasei, een zonnebloemei of zou dat biologische ei toch weer beter zijn?

Meeliftend op de huidige trend zijn er inmiddels ook omega-3-eieren te koop. Dan zijn er nog de henne-eitjes voor de echte liefhebber. Ook zijn er fans van eieren met een dubbele dooier of die van het speciale ras First Lady. En wat te denken van exoten als de Araucana, die groene eitjes geeft – leuk met Pasen – of de Columbian blacktail?

„Je moet twee dingen onderscheiden”, zegt pluimvee- en eierexpert Peter van Horne van het Landbouw-economisch instituut (LEI). „In de eerste plaats gaat het om de productie. Dan zijn er drie methoden te onderscheiden: het kooi-ei, het scharrelei en het vrije-uitloopei. Een kooi-ei komt uit een zogenoemde legbatterij. Daar zitten de leghennen in gestapelde kooien en hebben amper ruimte om zich te bewegen. Uit oogpunt van dierenwelzijn verkopen supermarkten geen kooi-eieren meer. Die gaan naar de verwerkende industrie. Bij het scharrelei scharrelen de kippen op de grond en hebben iets meer ruimte dan de legbatterij-hennen. Bij de vrije uitloop kunnen de hennen ook naar buiten, het weiland in. Die laatste methode gecombineerd met louter biologisch voer geeft het biologische ei.

„Elke boer stempelt zijn eieren en daaraan is te zien met welke methode de eieren zijn geproduceerd. Een 3 is een kooi-ei, een 2 een scharrelei, de 1 staat voor vrije uitloop en de 0 voor een biologisch ei. Ook is van het stempel de herkomst af te lezen: het land en de boerderij. Deze productiemethoden zijn streng gereguleerd. Daarnaast zijn er de eierhandelaren die allerlei variatie aanbrengen in hun aanbod. Maar dat is pure marketing. Alle kippen krijgen plantaardig voer, dierlijk voer is verboden. In de literatuur is geen aanwijzing te vinden dat een maïsei qua voedingswaarde beter zou zijn dan bij voorbeeld een grasei. Ook een biologisch ei heeft wat dat betreft geen bewezen meerwaarde. Wel is een biologische leghen gevoed met voer dat zonder chemische bestrijdingsmiddelen is geteeld. Dat geeft dus een milieuvoordeel.”

Verkoopmanager Peter Koelewijn van eierhandelaar Kwetters ziet dat anders. „Het 4-granenei bijvoorbeeld dat wij leveren, onderscheidt zich doordat de hen speciaal voer krijgt: soja en de granen maïs, tarwe, gerst en haver. Daardoor heeft haar ei een andere vetzuursamenstelling. Dat is door TNO vastgesteld. Er zit aardig wat DHA in, een omega-3-vetzuur. Dat is een belangrijke voedingsstof. Wij claimen dat een zo’n ei 35 procent van de dagelijks benodigde DHA bevat.”

Toch levert Kwetters ook nog een ’gewoon’ omega-3-ei. „Daarin wordt wat meer de nadruk gelegd op omega-3, niet specifiek op DHA. Maar eigenlijk is dat wel marketing.” Ook de smaak verschilt, stelt Koelewijn. „De structuur van zo’n 4-granenei is anders, romiger, smeuïger. Dooier en wit van een standaard ei zijn doorgaans toch wat korrelig. Voor de horeca is zo’n 4-granenei echt top.”

Voor televisiekok Ramon Beuk is dat niet zo vanzelfsprekend. „Koks werken veel met gepasteuriseerd eiwit en dooier. Dat kun je makkelijk bewerken en ook rauw verwerken zonder het risico dat je bavarois leidt tot maagkrampen. Maar een ei moet vooral vers zijn. Het hangt af van mijn doel wat voor ei ik gebruik. Gaat het om een echt eiergerecht, dan wil ik een ei zoals ik dat vroeger als jongen bij mijn vriendje op de boerderij proefde. Hééérlijk. Dat kan dan een biologisch ei zijn, maar dat hoeft niet. Ik moet het eerst proeven. Maak ik een chocoladegerecht waarin eieren zijn verwerkt, dan kan dat van alles zijn, maïs, gras, 4 granen. Ik vraag me af of je dan verschil proeft.”

Dat doet de vraag rijzen waarom er zoveel prijsverschil is tussen de verschillende soorten eieren. Een standaard scharrelei doet volgens LEI-medewerker Van Horne gemiddeld 13 cent. Voor vrije uitloop wordt zo’n 17,5 cent betaald, terwijl een biologisch ei op 27 cent komt. „Ik zie de meerwaarde van al die verschillende eieren ten opzichte van elkaar niet zo. Maar ik kan me voorstellen dat de verschillende soorten elk hun eigen logistiek hebben. Dat kost geld.”

Koelewijn van eierhandelaar Kwetters bevestigt dat. „Al die verschillende eieren hebben verschillende ketens die ook geborgd zijn. Zo hebben we onlangs met Super de Boer een nieuwe keten opgezet voor het scharrelplus-ei. Dat zijn eieren van kippen die vrij binnen en buiten kunnen scharrelen en waarvan de eieren via internet helemaal tot aan de boer zijn te traceren.”

Volgens Erdi Burema, eierexpert van het Productschap voor vee, vlees en eieren, is een oordeel over eieren heel persoonlijk. „Elke kip krijgt plantaardig voer met de gezonde plantaardige vetten. Maar waar de een voor een maïsei gaat – die heeft een donkerder dooier – heeft de ander liever biologisch. Sommigen vinden een bruin ei lekkerder, anderen weer een wit ei. Nederlanders houden van bruine eieren, Duitsers weer meer van witte. Dat is louter gevoel. Ik ben het wel eens met de stelling dat je voor de meerprijs vooral kippenwelzijn koopt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden