Welk probleem schuilt er achter de patiëntenstop bij jeugdzorg?

De huiskamer in de gesloten inrichting.

Net als vorig jaar zeggen instellingen geen jeugdzorg te kunnen bieden. Welk probleem schuilt achter die stop?

Opnieuw geven instellingen aan geen jeugdzorg te kunnen leveren. Ggz-instelling voor specialistische zorg Mondriaan in Zuid-Limburg heeft een patiëntenstop afgekondigd. De William Schrikker Groep doet niet mee aan de aanbesteding in en rondom Dordrecht. Waar gaat het om?

In feite spelen verschillende zaken. Jeugdzorg is een breed begrip. Bij de William Schrikker Groep gaat het om jeugdbescherming en jeugdreclassering. Ze levert jeugdzorgwerkers aan kwetsbare gezinnen, waarbinnen bijvoorbeeld ouder of kind een verstandelijke of lichamelijke beperking heeft, waar een kind onder toezicht is gesteld of in aanraking is geweest met politie en Justitie. Mondriaan biedt met name psychiatrische hulp, bijvoorbeeld aan kinderen met autisme, schizofrenie, een verslaving, angst of depressie.

De gemene deler is een tekort aan geld. William Schrikker zegt dat de regio Zuid-Holland Zuid (17 gemeenten waaronder Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Zwijndrecht en Leerdam) bij de aanbesteding van jeugdzorg een te laag bodemtarief hanteert. "Daar kunnen we het niet voor doen, we zouden daarmee in het eerste half jaar al op een ton verlies uitkomen. Kwaliteitszorg brengt nu eenmaal kosten met zich mee."

Mondriaan zegt dat ze door gemeentelijke bezuinigingen dezelfde zorg moet leveren met steeds minder mensen. De werkdruk voor psychiaters en verpleegkundigen noemt het bestuur 'onverantwoord hoog'.

Geld

Het lijkt op de bekende geluiden die elke herfst naar buiten komen, als de begrotingen voor het komende jaar worden opgemaakt. Zo had de William Schrikker Groep vorig jaar een probleem in Arnhem. Na de aanbesteding kwamen ze er alsnog uit. Precies vorig jaar was het de organisatie voor geestelijke gezondheidszorg Yulius, die meldde dat het geld op was. Kinderen met autisme moesten op een wachtlijst. De gemeente Almere had in oktober geen budget meer voor kinderen met dyslexie of een angststoornis. Ze dreigde alleen nog te betalen in geval van crisis.

Maar er zijn ook wel degelijk structurele problemen. In 2015 kwam de verantwoordelijkheid voor jeugdzorg bij gemeenten te liggen, maar zij moesten het wel doen met een krimpend budget. In 2015 werd er 3,8 miljard euro verdeeld onder de 388 Nederlandse gemeenten, in 2016 was er nog 3,7 miljard en dit jaar 3,5 miljard euro. Een daling van 8 procent.

De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving schreef maandag in een advies dat het systeem van strakke jaarlijkse zorgcontracten tot allerlei problemen leidt. Zorgverzekeraars, Rijk en gemeenten sturen te veel op goedkope zorg.

Het systeem gaat te veel uit van wantrouwen in zorgaanbieders, wat leidt tot controledrift en dus hoge administratieve lasten. Patiënten en zorgaanbieders moeten volgens de raad juist de ruimte krijgen om samen te bepalen welke zorg door wie het meest zinvol is.

Leiden deze problemen ertoe dat kinderen die zorg mislopen? Bij de Schrikkergroep gaat het om de aanbesteding voor 2018. De huidige 300 cliënten blijft ze gewoon begeleiden. Omdat er weinig andere organisaties zijn die deze specialistische hulp bieden aan deze specifieke kwetsbare gezinnen, is er ook een kans dat de gemeenten in 2018 uiteindelijk eveneens weer bij de Schrikkergroep terechtkomen.

Mondriaan kan nog niet zeggen voor hoeveel kinderen de zorg eventueel wegvalt. Ze noemt het afkondigen van de patiëntenstop een landelijk signaal. "Daarbij hoort duidelijke taal. We bereiden inderdaad een stop voor, maar met de grootste zorgvuldigheid en we zijn in constructief gesprek met de gemeenten. Voor nu verandert er nog niets."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden