Welfare

PvdA-Kamerlid Marjet van Zuijlen (28) brengt een werkbezoek aan de Verenigde Staten en doet daarvan wekelijks verslag.

Toen in de jaren tachtig een groot aantal staten in het rood stond, was dat aanleiding voor een heftig publiek debat over de besteding van overheidsgelden. De uitgaven voor welfare (steun aan arme families) leken een makkelijke prooi. Juist omdat deze met de recessie waren gestegen. Ook nu wordt getwijfeld aan de noodzaak en effectiviteit van welfare, vooral sinds het nieuwe Republikeinse Congres het nationale begrotingstekort tot het item van haar 'Contract with America' heeft gemaakt.

Roger Wilkins, mensenrechten-activist en organisator van Nelson Mandela's reis naar Amerika, zegt dat de echte discussie niet over welfare gaat. “De lasten hiervan vallen in het niet vergeleken bij de uitgaven aan pensioenen en het Pentagon. Het onderliggende debat gaat over Amerika zelf. De waarden en normen van de eerste pioniers die naar het Westen trokken, zijn nog steeds dominant in deze samenleving. De strijd gaat tussen goed en kwaad, sterk en zwak, winners and losers.”

De bevestiging van deze woorden zie ik elke avond op televisie. De ene na de andere 'deskundige' betoogt dat het armoedeprobleem kan worden opgelost door welfare af te schaffen. Iedereen die hard werkt en voor zichzelf zorgt kan immers zijn droom werkelijkheid zien worden.

De kracht van deze optimistische en individualistische cultuur blijkt ook uit de actuele discussie over 'affirmative action', positieve actie. We raken hierover in gesprek met Gary Weaver, specialist in interculturele communicatie. hij zegt: “The American dream is voor weinigen bereikbaar. Je kunt alleen succes hebben als je in het palletje past. Dat betekent dat je bijvoorbeeld een blanke man bent, misschien een Aziaat of een vrouw, eventueel een Hispanic, maar zeker geen zwarte. Voor afro-Amerikanen, met hun specifieke geschiedenis van slavernij en onderdrukking, is de droom nog lang geen werkelijkheid.”

De mensen die ik in de stad spreek, de taxi-chauffeur, de kapper en de ober, geloven al wel in gelijkheid van kansen. Zij zijn helder: 'affirmative action' moet worden afgeschaft, omdat het witte mannen discrimineert. Hoewel de verdringing van wit door zwart op de arbeidsmarkt alleen in het basketball echt zichtbaar is, overheerst hier het populaire geloof dat vrouwen en minderheden consequent worden voorgetrokken. Ook dit debat gaat niet over de zin en onzin van affirmative action-programma's, maar over Amerika zelf en haar verleden van slavernij, segregatie en racisme. De erfenis van dit verleden bevindt zich in de arme wijken van de grote steden. Daar waar blanke Amerikanen in de regel nooit een stap zullen zetten. Daar is het geweld van zwarten tegen zwarten, het alcohol- en drugsgebruik en daar wonen de tienermeisjes met jonge kinderen zonder vader. Daar ook gaat het grootste deel van de uitgaven aan welfare naar toe. De consequenties van het afschaffen of beperken van welfare zullen dan ook vooral in deze wijken, en dus voor velen onzichtbaar, te merken zijn.

Gelukkig maken ook anderen zich zorgen over de houding van de Republikeinen. De staten zullen moeten opdraaien voor de lasten als de nationale overheid geen welfare meer betaalt. In een gesprek dat wij met een lobbygroep voor de belangen van de staten voeren, blijkt dat zij zich daartegen tot het uiterste zullen verzetten.

Ondertussen kan ik in het failliete Washington gratis naar elk museum en krijgen vijfhonderdduizend miljonairs een riant staatspensioen. Deze subsidies aan de middenklasse staan nauwelijks ter discussie. In dit land rekent iedereen zich het liefst tot de 'middle class'. Hoe arm of rijk ze ook zijn, bij een enquête beschouwen Amerikanen zichzelf als een deel van de mainstream. En op deze mainstream richten zich de afgevaardigden in het Congres. Dat betekent dat onvoldoende wordt gewerkt aan oplossingen voor de problemen in de grote steden, dat de vlucht van blanken naar de suburbs niet wordt gestopt, dat er geen sociaal huisvestingsbeleid is, dat er weinig wordt geïnvesteerd in onderwijs en dat een geïsoleerde, gewelddadige zwarte subcultuur is ontstaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden