Wel overwaarde, maar geen traplift

Ouderen willen hun hypotheekruimte kunnen benutten voor aanpassingen of inkoop zorg

Zeker één op de drie ouderen met overwaarde op hun huis, zou deze willen benutten om langer thuis te blijven wonen. Maar wanneer ze dat geld willen vrijmaken, lopen ze bij de bank vaak tegen aangescherpte hypotheekregels aan. Eén van de nadelige bij-effecten: een deel van hen klopt voor een traplift of aangepaste douche dan maar bij de gemeente aan, en niet zelden met succes.

Dat blijkt uit onderzoek onder 2.767 ouderen met overwaarde op hun huis dat ouderenbond Anbo vandaag naar buiten brengt.

Het onderzoek raakt een belangrijk thema, want het beleid van dit kabinet is erop gericht ouderen langer thuis te laten wonen. Zo zijn relatief gezonde ouderen sinds kort niet meer welkom in een verzorgingshuis.

Verhuizen naar een levensloopbestendige woning, is lastig, want daar zijn er veel te weinig van, bleek vorig jaar uit onderzoek van de Raad voor Leefomgeving. Het aanpassen van de eigen woning, is dus een voor de hand liggende optie.

Veel ouderen met een koophuis kunnen dat ook betalen, want de overwaarde op hun huis is dikwijls groot.

Bijna een half miljoen 65-plussers met een koophuis beschikken over meer overwaarde dan 200.000 euro, blijkt uit recente overheidscijfers. En zo'n 338.000 senioren hebben een overwaarde tot twee ton.

Zo'n driehonderdduizend ouderen zouden deze overwaarde willen 'opnemen', blijkt uit het Anbo-onderzoek. Tweederde van de ondervraagde senioren (vanaf 61) geeft als reden het financieren van aanpassingen, eenderde denkt aan het inkopen van zorg, om langer thuis te kunnen wonen.

Een groep van 150 ondervraagden is daar op dit moment mee bezig. Maar zij krijgen te horen dat hun leeftijd te hoog is, of dat hun inkomen niet voldoende is voor een extra hypotheek, zeggen ze.

Een deel geeft aan om die reden een aanvraag bij de gemeente te hebben ingediend. Voor de gemeente, die de helft van deze verzoeken inwilligt, is dat vaak een kostbare aangelegenheid. Een traplift of een badkamer op de begane grond kost al gauw tienduizend euro.

De kneep zit hem, volgens de Anbo, in het relatief lage inkomen van ouderen, nu de regels voor hypotheken als gevolg van de financiële crisis flink zijn aangescherpt.

Waren aflossingsvrije hypotheken tot 2011 heel gewoon; wie nu wil bijlenen moet aflossen om de hypotheekrente nog van de belasting te mogen aftrekken. Daar wreekt het zich dat veel ouderen wel overwaarde hebben, maar een relatief laag inkomen. Want wie gaat aflossen, heeft inkomen nodig.

Op verzoek van de SP becijferde minister Blok (VVD, Wonen) vorig jaar hoe deze problematiek eruit ziet. Maar liefst 20 procent van de huiseigenaren van 75 of ouder behoort tot de laagste inkomensklasse.

Heel erg is dat niet, want vanwege al die vrijwel afbetaalde hypotheken zijn de woonlasten meestal nog maar een paar honderd euro per maand.

De Anbo pleit er daarom voor om de regels voor het opnemen van overwaarde minder streng te maken. Gebeurt dat niet, dan vreest de belangenvereniging de opkomst van woekerconstructies, waarbij investeerders ouderen aanbieden om hun huis te kopen, zodat ze het kunnen terughuren.

Voor de crisis deden woningcorporaties dat volgens de Vereniging Eigen Huis op een eerlijke manier, maar die stopten ermee vanwege geldgebrek. De Anbo is bang dat clubs die hoge rendementen zoeken in dat gat zullen springen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden