Wel nieuwkomers, geen revolutie in Amsterdam

GroenLinks in Amsterdam viert de overwinning. Beeld ANP

Drie nieuwe partijen doen hun intrede in de Amsterdamse gemeenteraad. Maar van een revolutie is geen sprake. De kans dat zij aan bod komen bij het formeren van een nieuwe coalitie lijkt klein. GroenLinks is als eerste aan zet, en die zal weer bij vertrouwde partners uitkomen.

De voorspelde nek-aan-nekrace met D66 in de hoofdstad is gewonnen door GroenLinks met waarschijnlijk tien zetels (de prognose nadat zo'n 80 procent van de stemmen is geteld). D66 bleef steken op acht zetels. Voor GroenLinks betekent dat een winst van vier, voor D66 een verlies van zes zetels. Het lijkt voor de hand te liggen dat deze twee partijen het hart van een nieuwe coalitie gaan vormen.

Nieuwkomers in de oppositie

Daar zullen de nieuwkomers geen van drieën deel van uitmaken, dat lijkt al bijna vast te staan. Denk, dat drie zetels haalde, is min of meer uitgesloten door GroenLinks. En BIJ1, de partij van Sylvana Simons ligt met een zetel te weinig gewicht in de schaal. Zij zelf liet trouwens ook meteen weten dat de tijd voor meebesturen nog niet rijp is.

Lijsttrekker Sylvana Simons van BIJ1 tijdens de uitslagenavond in de Stopera. Volgens de exitpoll bemachtigt zij een raadszetel in de hoofdstad. Beeld ANP

De derde nieuwkomer zorgde in de campagne voor het meeste rumoer: Forum voor Democratie. Amsterdam was de enige stad waarin de partij van Thierry Baudet meedeed. Vooraf was de vraag of zij haar opmars in de landelijke peilingen kon omzetten in Amsterdamse raadszetels. Ja dus: de partij komt met drie zetels de raad binnen.

FvD-leider Thierry Baudet vierde de - op dat moment nog - twee zetels in Amsterdam uitbundig.

Tot nu toe kregen nieuwe rechtse partijen in Amsterdam nooit stevig voet aan de grond. Nu blijkt Amsterdam dus toch vatbaar voor een onversneden rechts geluid. Maar GroenLinks en D66 maakten in de campagne geen geheim van hun afkeer van Baudets partij – die dus in de oppositie zal terechtkomen.

Oude bekenden

Voor de coalitie komen partijen in beeld die al langer meedraaien in Amsterdam. Zoals de PvdA. Die verloor opnieuw. Vier jaar geleden zakte de PvdA al van vijftien naar tien zetels en kwam ze voor het eerst sinds mensenheugenis in de oppositie terecht. Nu raakt ze er nog eens vijf kwijt. Toch is de kans op een terugkeer in een coalitie voor haar niet verkeken. Met haar vijf zetels kan ze D66 en GroenLinks aan een nipte meerderheid helpen (23 van de 45 zetels).

Stel hieronder zelf een coalitie samen voor Amsterdam. De tekst loopt daaronder verder.

Ook voor de SP is het verhaal nog niet uit.  Die partij leek de vleesgeworden oppositie, tot ze vier jaar geleden tot ieders verrassing toetrad tot een college met D66 en VVD. Nu raakt ze drie van haar zes zetels kwijt, en daarmee is ze terug op het niveau van vóór 2014. Maar ze maakt deel uit van een 'links pact', voor de verkiezingen gesloten met GroenLinks en PvdA. Het is niet uitgesloten dat ze daarom gewoon mag aanschuiven.

En de VVD? Zelfs haar rol is nog niet uitgespeeld. De partij behield zes zetels – verrassend, want alom werd aangenomen dat ze last zou krijgen van de opkomst van Forum voor Democratie. De Amsterdamse VVD is in het verleden plooibaar genoeg gebleken om steeds weer aan linkse coalities deel te nemen. Dat kán ook nu gebeuren. Want als GroenLinks er met D66 niet uitkomt, kan ze ook met de VVD en haar twee linkse partners aan een meerderheid komen.

Het zal ongetwijfeld weer even duren voor de partijen elkaar vinden in een nieuwe coalitie. Maar al met al zijn de politieke verhoudingen in Amsterdam, ondanks de toegenomen versnippering, nog steeds vrij overzichtelijk.

Lees ook: GroenLinks is de nieuwe vaandeldrager van de linkse politiek

Benieuwd naar de uitslag van de raadsverkiezingen en het referendum in uw gemeente? Bekijk hier onze interactieve kaart van Nederland. Meer stukken over de gemeenteraadsverkiezingen vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden