Wel discussie, geen geweld op de Dam

"Hier, hou mijn bordje maar vast", zegt de Amsterdamse Marie Hemelrijk (22). "Zo eng is dat toch niet?" In haar hand heeft ze een spotprent van Charlie Hebdo. De profeet Mohammed is afgebeeld, met de tekst: 'Duizend zweepslagen voor wie niet sterft van het lachen'.

Hemelrijk was gisteren een van de 18.000 demonstranten die vanaf zes uur 's avonds in Amsterdam van het Franse consulaat naar de Dam liepen. Het was een van ruim dertig demonstraties in grote Europese steden.

Het loopje van een kilometer lang was gevuld met sympathisanten van het vrije woord. Pennen en potloden werden omhoog gehouden, als steunbetuiging aan de woensdag omgekomen cartoonisten.

Overal waren er de zwart-witte A4'tjes met de opdruk 'Je suis Charlie', ik ben Charlie. Cartoons met afbeeldingen van Mohammed waren schaarser. "Jammer", vond Hemelrijk. "Iedereen zegt wel: 'Ik ben Charlie'. Maar als je te bang bent om zo'n prent omhoog te houden, dan bén je Charlie niet. Ik vond het jammer dat Nederlandse kranten er maar zo weinig van afdrukten. Mijn moeder had een A4'tje met zo'n prent opgehangen. Maar goed, zij woont in Amstelveen. Dat is niet gevaarlijk."

Onder de demonstranten, vooral blanke, hoogopgeleide mensen, werd er ook volop gediscussieerd. Waarom mag je niet de Holocaust ontkennen, maar is het bijvoorbeeld wel toegestaan om de profeet Mohammed te beledigen? Een interessant punt, vond Amsterdammer Janhuib Blans (68). "Mijn schoonmoeder heeft in kamp Ravensbrück gezeten. Die zou het ontkennen van de Holocaust als grievend hebben ervaren. Maar misschien vinden moslims het wel net zo erg als hun profeet beledigd wordt. Toch denk ik niet dat ze mensen zou hebben doodgeschoten." Racistische tekeningen, noemt Thomas Hofland (23) de tekeningen van Charlie Hebdo over de islam. Hij vindt de prenten een 'absolute karikatuur' van het geloof. "Maar dit was niet de oplossing."

"Hoezo racistisch?", zegt Robert Verhoeven uit het Noord-Hollandse Bergen. "Maar dit soort tekeningen moet toch kunnen? Godsdienst is intimidatie, een spel met angst voor de dood! Daar moet je mee kunnen spotten." Waar de vrijheid van meningsuiting begint te schuren met het verbod op discriminatie? Ze komen er niet uit.

"Maar ik kan nog steeds een arm om hem heen slaan", zegt Verhoeven als hij de daad bij het woord voegt. "Wij hoeven elkaar niet overhoop te schieten."

In Rotterdam spreekt burgemeester Aboutaleb op Plein 1940, tegenover het beeld 'De Verwoeste Stad' van Zadkine, zo'n 4000 demonstranten toe. Volgens Aboutaleb is Nederland een 'wij-samenleving'. "Hier is plek voor iedereen. Ongeacht geloofsovertuiging, huidskleur, of afkomst."

Sarah Izat (23) is blij dat Aboutaleb in de wij-vorm spreekt. De moslima is speciaal naar de demonstratie gekomen en expres naar voren gelopen om haar witte hoofddoek te tonen. "Een Française kwam naar mij toe om me te bedanken."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden