’Weinigen willen naar Uruzgan’

Fotojournalist Matty van Wijnbergen vindt het te simpel om niet-persfotografen van de Zilveren Camera uit te sluiten. Vanavond wordt over de kwestie gedebatteerd.

Je hebt zelf als defensiefotograaf in 1988 een prijs gewonnen. Was er toen discussie over onafhankelijkheid?

„Nee, daar is nooit over gediscussieerd. Ik heb de derde prijs gewonnen in de categorie buitenland met een serie van een legeroefening op Sardinië. Toen was ik als vrijwilliger in dienst van de audiovisuele dienst van de Koninklijke Marine. Defensie heeft me nooit belemmerd in het fotograferen. Het was de tijd van de Koude Oorlog, heel anders dan nu de missie in Uruzgan waarmee Sjoerd Hilckmann een prijs heeft gewonnen.”

Critici zeggen dat Hilckmann geen onafhankelijk beeld van de missie kan geven omdat hij militair is. Klopt die kritiek?

„In hoeverre ben je als journalist of fotojournalist onafhankelijk? Ik heb de indruk dat de discussie over het hoofd van Sjoerd heen wordt gevoerd. Je moet de vraag breder stellen. Is een fotojournalist die in opdracht van het Rode Kruis of Greenpeace een reportage maakt onafhankelijk? Mag hij ook de negatieve dingen laten zien? En al ben je onafhankelijk fotograaf of journalist, tegenwoordig moet je overal aan de hand lopen van pr-medewerkers die bepalen wat je wel en niet mag fotograferen. Er is nauwelijks nog vrijheid om iemand te fotograferen zoals je zelf zou willen.”

Dat is toch precies het bezwaar tegen deelname van niet-persfotografen aan de Zilveren Camera?

„De verwijten richting Defensie kan ik begrijpen als het gaat om het opleggen van beperkingen. Als een situatie voor een militair-fotograaf gevaarlijk wordt, kan hij van zijn commandant een andere opdracht krijgen. Dat is eerder een beperking dan een voorkeursbehandeling.”

Moeten de media niet ook de hand in eigen boezem steken?

„Bij mijn weten dringen hoofdredacties er niet bij Defensie op aan om eigen fotografen naar Uruzgan te mogen sturen. Dan krijg je dat Sjoerd foto’s maakt en kranten die vervolgens ook publiceren, uit gemakzucht, of omdat er geen geld is. Als je consequent bent, zou je die foto’s moeten boycotten. Mij hoor je daar niet voor pleiten. Er wordt van alles geroepen over objectiviteit en onafhankelijkheid, maar er zijn uiteindelijk weinig fotojournalisten die naar Uruzgan willen en kunnen gaan.”

Zou de winnende foto van World Press Photo – een uitgeputte Amerikaanse militair in Irak – ook door een defensiefotograaf genomen kunnen zijn?

„Waarom niet? In feite is het een onschuldige foto die goed weergeeft hoe uitgeput die soldaat is en hoe blij hij is dat hij het heeft overleefd. Defensie zou zo’n foto niet hebben tegengehouden, denk ik. Een foto van het afvuren van een raket geeft een veel negatiever beeld.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden