Weinig zelfmoord, wel psychisch leed bij boeren

AMSTERDAM - Het aantal boeren dat na de mkz-crisis zelfmoord heeft gepleegd is lager dan verschillende kranten gisteren hebben gemeld. Zeker tien veehouders zouden een einde aan hun leven hebben gemaakt, maar dat cijfer is volgens ds. J.W. Bok uit Vaassen 'vreselijk aangedikt'. Hij deed samen met psychiater Ellinger onderzoek naar het gevoelsleven van 120 boeren van wie het vee is afgemaakt.

Bok verklaart dat hij het van vier gevallen zeker weet. Hij voegt daar meteen aan toe dat het 'natuurlijk moeilijk valt hard te maken dat de mkz-crisis de directe aanleiding is'.

Voor de predikant is het echter een uitgemaakte zaak dat er ernstig psychisch leed is in het getroffen gebied. Uit het onderzoek, waarbij ondervraagden moesten opschrijven hoe zij zich voelden, bleek wel dat tien tot vijftien procent psychische stoornissen heeft. Bok noemt acute stress-stoornissen, spanning, slapeloosheid, overlijden door spanning, neerslachtigheid en suicidale gedachten. Goede hulpverlening is er echter nauwelijks voor deze mensen. Ze moeten naar de huisartsen, die al overbelast zijn, of naar het riagg, waar ze op een wachtlijst worden geplaatst. Volgens Bok is het voor boeren sowieso een taboe om hulp te vragen. ,,Boeren stappen niet naar de psychiater'', legt de predikant uit. ,,En vanuit de overheid is er niet gevraagd of ze hulp nodig hebben.'' Ruimte binnen de kerk om te praten over zelfdoding is er volgens Bok en twee hervormde predikanten uit Oene en Heerde wel, al ligt er in bepaalde kringen wel een taboe op. Sommige christenen geloven dat als iemand zelfmoord pleegt, degene voor eeuwig verloren is.

Collega's van Bok uit het getroffen gebied herkennen de problemen van de boeren. ,,Ik zie mensen in zak en as'', vertelt ds. Van Slooten uit Heerde. ,,Hun hele levenswerk is vernield en sommigen zien het daardoor niet meer zitten.'' Hij weet dat er in Oene inderdaad iemand zelfmoord heeft gepleegd. ,,Dat is wel confronterend. Juist in Oene wordt er veel gedaan voor de boeren.''

De Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) zegt nooit eerder van dit soort excessen gehoord te hebben. De uitkomst van het onderzoek dat boeren zelfmoord zouden plegen past niet in het beeld dat zij van de situatie hadden, zegt een woordvoerder. De organisatie wil eerst beter zicht krijgen op het onderzoek voordat zij er verdere uitspraken over doet.

Een predikant uit Oene is bang dat de situatie alleen maar erger wordt. Door de laatste maatregelen, het invoeren van strafkortingen, wordt het leed volgens hem nog groter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden