Weinig keuze, maar veel haken en ogen bij selectie van nieuwe bondscoach

Technisch directeur Hans van Breukelen voerde onder andere gesprekken met Henk ten Cate (foto). Beeld pro shots

De nieuwe bondscoach lijkt een man van de oude stempel te worden, een pragmatische crisismanager. Kaler kan de wens niet zijn.

Een trainer die al bijna tien jaar geen contact meer heeft met topvoetbal en één die zijn pensioen leek te hebben aangekondigd: dat zijn voor de KNVB de kandidaten voor het bondscoachschap van Oranje. Technisch directeur Hans van Breukelen voerde gesprekken met Henk ten Cate (62), trainer van Al-Jazira in de Verenigde Arabische Emiraten, en met Dick Advocaat (69), die bij het Turkse Fenerbahce normaal gesproken aan zijn laatste weken als clubtrainer bezig is.

Het bevestigt dat er weinig keuze is, dat trainers na de val van Oranje niet in de rij staan voor de nummer 32 van de wereld. Nederlands enige trainer in de hogere regionen van een grote competitie, Ronald Koeman bij Everton in Engeland, gaf kort na het ontslag van Danny Blind al te kennen geen interesse te hebben.

 Oud-Ajax-trainer Frank de Boer, zonder club na zijn ontslag bij Internazionale, volgde snel. Ook Louis van Gaal wilde niet – niet nóg een keer, op zijn 65ste, na het niet te overtreffen WK 2014.

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Dick Advocaat zou een pragmatische crisismanager kunnen zijn.Beeld Photo News

Onlogische carrièrestap

Het was ook in de andere gevallen begrijpelijk. Koeman dwingt respect af in de Premier League sinds de KNVB in 2014 Guus Hiddink boven hem prefereerde, en hij zou onderhand bij een internationale topclub in aanmerking kunnen komen. Voor De Boer, relatief kort nog clubtrainer, zou het een onlogische carrièrestap zijn geweest. Bovendien is de staat van Oranje weinig aanlokkelijk, die van de niet bovenmatige getalenteerde spelersgroep én de geslonken kans op deelname aan het WK 2018.

Dat kan ook hebben meegespeeld in de overwegingen van de 50-jarige Duitser Roger Schmidt om af te zeggen. Van Breukelen sprak eerder met hem. Het is voorstelbaar dat hij voor Van Breukelen, een prediker van innovatie, misschien wel de belangrijkste kandidaat was. Schmidt behoort tot een nieuwe lichting van vooral Duitse trainers, die voetbal met wetenschappelijke accenten benaderen.

In 2014 was Schmidt de regisseur van het energieke spel waarmee het Oostenrijkse Salzburg Ajax in de Europa League volledig afblufte. Met Bayer Leverkusen plaatste hij zich driemaal voor de Champions League, waarin twee keer de knock-outfase werd bereikt. 

In maart werd Schmidt in Duitsland ontslagen. Hij wil nog verder als clubtrainer en dicht zich kansen toe in de Premier League. Daarbij mag de vraag worden gesteld of zijn aanpak geschikt zou zijn voor een bondscoach, die spelers maar kort bij zich heeft – en wellicht heeft hij dat ook zelf ingezien.

Dat Van Breukelen zich desondanks op hem richtte, mag enigszins verwonderen, en dat hij nu is uitgekomen bij twee mannen van de oude stempel, kan nogal tegenstrijdig lijken. Maar zo vreemd is het ook weer niet in de bittere realiteit van Oranje, waarin de KNVB niet de weelde heeft om een ‘profielschets’ langs de strakste lijnen te kunnen trekken. 

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Technisch directeur Hans van Breukelen zou er op 1 mei uit willen zijn.Beeld ANP

Pragmatische crisismanagers

Ten Cate en Advocaat zouden beschikbaar kunnen zijn voor in eerste instantie het restant van het WK-kwalificatietoernooi. Ze zouden pragmatische crisismanagers kunnen zijn, en kaler kan de wens even niet zijn.

Ten Cate was in het vorige decennium iets langer dan een seizoen trainer van Ajax. Hij werd er met spelers als Jaap Stam, Wesley Sneijder en Klaas Jan Huntelaar geen kampioen mee, en werd in Europa tweemaal vroegtijdig uitgeschakeld. Ervoor had hij Frank Rijkaard geassisteerd bij Barcelona. 

Na 2007 maakte Ten Cate omzwervingen langs Qatar, Dubai en China. Daar (pas) ging hij kennelijk anders over voetbal denken. Hij besefte dat (ook) hij krampachtig had vastgehouden aan de ‘Hollandse School’, zei hij augustus vorig jaar in Voetbal International. “We zijn doorgeslagen”, zei hij, met bij voorbeeld alleen op balbezit gerichte trainingsvormen.

Advocaat geldt al een carrière lang als een pragmaticus. Hij was tweemaal eerder bondscoach, van 1992 tot 1994 en van 2002 tot 2004. Maar hij liet Oranje en daarmee de KNVB óók in de steek: voor dit seizoen nam Advocaat de wijk naar Fenerbahce, nadat hij bondscoach Blind welgeteld drie wedstrijden had geassisteerd.

Dat zou een min kunnen zijn voor Advocaat, waar tegenover staat dat hij qua cv en representativiteit een streepje voor zou moeten hebben op Ten Cate. En dan is er nog Ruud Gullit, de lang geleden mislukte trainer die in de wandelgangen vooral als assistent aan Ten Cate wordt gekoppeld. De bond zwijgt over hem, begrijpelijk indachtig de ook hier pikante achtergrond: enkele maanden geleden nog maar strandden onderhandelingen met Gullit over een assistentschap.

Van Breukelen zou er op 1 mei uit willen zijn. Oranje oefent eind mei en begin juni tegen Marokko en Ivoorkust, en op 9 juni wordt de WK-kwalificatiereeks hervat tegen Luxemburg. Ga er maar aan staan: weinig tijd, weinig keuze, veel haken en ogen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden