Weggelopen uit de opvang, en spoorloos

Vietnamese jongeren waarschijnlijk weggelokt door mensenhandelaren

Hun namen verschenen nooit in 'Opsporing Verzocht'. Twee dozijn kinderen, van wie 21 uit Vietnam, worden vermist sinds ze vorig jaar verdwenen uit de opvang voor slachtoffers van mensenhandel. Waarschijnlijk zijn deze alleenstaande minderjarige vreemdelingen weer in de greep van die internationaal opererende criminelen.

Volgens directeur Jan Bollen van de zorggroep Jade, die de jongeren in opdracht van het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (Coa) opvangt, zijn er ook dit jaar weer twee jongeren vertrokken. Dit tot grote teleurstelling van de hulpverleners. Elke alleenstaande minderjarige vreemdeling die verdwijnt, voelt als een nederlaag. Bollen: "We kunnen daar niets tegen doen, je kunt de deur niet op slot draaien. Je hebt geen enkele titel om ze hun vrijheid te ontnemen. Ze zitten bij ons om beschermd te worden. Het zijn veelal slachtoffers van mensenhandel, anders komen ze niet bij ons." Van de kinderen die vorig jaar verdwenen, zijn er volgens Bollen uiteindelijk een paar teruggevonden.

Op 20 november vorig jaar verdwenen in een keer vier meisjes en een jongen uit de beschermde opvang in Zuidlaren. Indicaties dat ze zouden opstappen had het personeel niet. Hun verdwijning was een grote klap, stelde Bollen destijds. Voor de Nationaal Rapporteur mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen was het aanleiding om stevig aan de bel te trekken over de verdwijning van de jongeren. In de periode 2010-2013 verdwenen in totaal tien jongeren, alleen al in 2014 waren het er elf en vorig jaar dus 24 met een opvallend groot aantal Vietnamezen. Om het in perspectief te zetten: landelijk zijn er 66 plaatsen, verdeeld over zes groepen op drie locaties. Jaarlijks neemt Jade 150 jongeren op in de beschermde opvang. Zij verblijven daar gemiddeld tussen de zes en negen maanden.

Er wordt ernstig rekening mee gehouden dat de meisjes in de prostitutie terecht zijn gekomen, als minderjarige, en de jongens aan het werk zijn op illegale hennepkwekerijen.

Het Openbaar Ministerie onderzoekt de verdwijningen. Het heeft voldoende aanwijzingen dat er mogelijk sprake is van strafbare feiten. Over het verloop van het onderzoek doet het OM geen mededelingen.

Dat steeds meer kinderen weglopen, was voor de Inspecties Jeugdzorg en Veiligheid en Justitie reden de maat te nemen van de zorg die Jade biedt. Een rapport, dat verscheen in januari, geeft een ontluisterend beeld: op twaalf van de achttien criteria scoort de opvang een onvoldoende. De gebouwen waren weliswaar schoon en opgeruimd tijdens de inspectie. Maar de jongeren konden nergens hun eigen spullen afgesloten bewaren. Ook paste het leefklimaat in de opvang onvoldoende bij de leeftijd van de kinderen.

Toezichtcamera's werkten niet omdat het beeldscherm het niet deed. En hoewel van goede wil, bleken lang niet alle hulpverleners voldoende geschoold. Ook heeft Jade niet goed in beeld welke maatregelen genomen zijn om de vrijheid van de jongeren te beperken.

Zes weken hadden Jade en opdrachtgever Coa de tijd om een plan met verbeteringen op tafel te leggen. Half februari werd dat afgekeurd. Maandag leverde het Coa een nieuw plan in. De inspecties verwachten resultaat te zien in de praktijk.

undefined

Groot Brits onderzoek

Maakt het Nederlandse onderzoek naar de verdwijning van 21 jonge Vietnamezen deel uit van een internationale actie? Het Openbaar Ministerie geeft op die vraag geen antwoord. Feit is wel dat in het Verenigd Koninkrijk een groot onderzoek loopt naar mensenhandel met Vietnamese slachtoffers. Er zouden in het VK 3000 Vietnamese kinderen gedwongen werken in bordelen, huishoudens, hennepkwekerijen of nagelstudio's. Europol heeft begin dit jaar ook al gewaarschuwd dat er 10.000 minderjarige vluchtelingen verdwijnen. Lang niet iedereen valt overigens in handen van criminelen. In Duitsland verdwenen vorig jaar liefst 5.835 minderjarige vluchtelingen, onder wie 555 jonger dan 14. In België zegt Child Focus vorig jaar 66 onrustwekkende verdwijningen te hebben onderzocht.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden