Wegdromen op zang van een zeemeermin

'Never never land' en 'Come dream with me' zijn titels die je eerder verwacht op de cover van een sprookjesboek dan op de hoes van een mainstream jazz-cd. Pas wanneer je de 23-jarige New-Yorkse jazz-zangeres Jane Monheit -een sprookjesachtige verschijning met lang, krullend, zeemeerminnenhaar tot op haar billen- dromerig de meest romantische ballades hoort zingen, valt alles op zijn plaats.

Monheits debuut-cd 'Never never land' was een regelrechte hit; een droomdebuut. Meer dan 60000 exemplaren gingen in Amerika over de toonbank, wat uitzonderlijk veel is voor een jazz-cd. Ook de onlangs uitgebrachte opvolger 'Come dream with me' staat al weken muurvast op de eerste plaats in de Billboard Jazz Charts. Vorige maand liet de jonge charismatische zangeres tijdens het North Sea Jazz Festival ook het Nederlandse publiek kennismaken met haar verleidelijke stem.

,,Verbazingwekkend dat er ondanks de grote mensenmassa zo'n ontspannen en ongedwongen sfeer hing. De Van Gogh-zaal heeft een fantastische akoestiek en was tot de nok toe gevuld met zowel jong als oud publiek. Het is fijn te weten dat mijn muziek hier, net als thuis, niet aan leeftijd is gebonden.'' Haar warme sopraanstem laat je dan ook prettig wegdromen, mits je gevoelig bent voor de sprookjesthematiek die als een rode draad door de veelal langzaam uitgevoerde ballades loopt.

,,Ik zong al voor ik kon praten'', vertelt een zelfverzekerd ogende Monheit vanuit haar luie stoel in een Hilversumse hotellobby. ,,Mijn ouders draaiden thuis de meest uiteenlopende muziek -zowel klassiek, pop als jazz- maar mijn grote liefde lag al snel bij de jazzballad. Ella Fitzgerald, Sarah Vaughan maar ook Frank Sinatra en Joni Mitchell inspireerden me bij het verwezenlijken van mijn droom: uitgroeien tot een bekende jazzdiva.''

Deelname aan de vocalistenversie van de Monk-competitie in 1998 gaf de aanzet tot haar carrière. ,,Ik had er eerlijk gezegd nog nooit van gehoord, het was mijn zangleraar Peter Eldridge (New York Voices) die mij aanraadde deel te nemen. Aanvankelijk kwam ik niet eens in de halve finale! Toen besloot de voorzitster van de competitie dat ik daar wel degelijk in thuishoorde en ze herriep de uitslag.'' Uiteindelijk eindigde Monheit op de tweede plaats, achter de vorig jaar overleden veterane Teri Thornton. ,,Het juryrapport? Geen idee. Ik heb het nooit onder ogen gekregen.''

Belangrijker is dat muziekmanager Mary Ann Topper haar opmerkte. Zij staat garant voor een solide marketingstrategie, die ook uitermate succesvol bleek in de carrières van onder anderen zangeres-pianiste Diana Krall en saxofonist Joshua Redman. Topper nam Monheit onder haar vleugels en regelde een platencontract bij N-Coded Music.

'Never never land' is vrijwel in één take opgenomen. ,,Als ik de studio in ga, dan moet de opnamesessie net zo spontaan verlopen als een live-optreden. Zo kom ik het dichtst in de buurt van de natuurlijke manier van zingen die ik zo bewonder bij iemand als Ella.'' Soepel en lenig zingt Monheit een repertoire van tijdloze jazz-standards, waaronder Ellingtons 'I got it Bad (and that ain't good)'. ,,Net als Ella doet op 'The Duke Ellington Songbook', zing ik het met een a-cappella-introductie'', zegt Monheit in het met glossy foto's overladen cd-boekje.

Op 'Come dream with me' -met net zoveel dromerige poses vormgegeven- kiest Monheit voor een wat breder repertoire. Naast mainstream ballads vertolkt ze ook meer pop georiënteerde nummers van David Gates' Bread ('If') en Joni Mitchell ('A case of you'). Maar voorlopig houdt ze zich voornamelijk bij het vertolken van standards; ballades en bluesnummers die hun magische aantrekkingskracht bewezen met talloze covers. Op het gevaar af dat zo'n traditionele song doodbloedt in de zoveelste vertolking, treedt ze nummers als het overbekende 'Over the rainbow' (de openingstrack van 'Come dream with me') spontaan en onbevangen tegemoet.

Met haar jeugdige karakter weet Monheit weliswaar een dynamische vitaliteit in de 'leentjebuur-traditie' te leggen, maar haar stem mist nog de nodige dramatiek en diepgang. Op de vraag of ze met haar 23 jaar en zorgeloze Manhattanse jeugd wel in staat is om recht vanuit het hart te zingen, antwoordt Monheit resoluut met een dooddoener: ,,Je kunt je altijd levenswijs vóelen en mijn gevoelens zijn net zo echt als die van wie dan ook.''

Dat niet de minste muzikanten zich zonder aarzeling aan haar cd's verbinden, zegt in elk geval genoeg over Monheits volwassen stemtechniek. Pianist Kenny Barron cijfert zich op beide cd's volledig weg als bescheiden sideman. Dat geldt ook voor de bassisten. Op 'Never never land' is het de vermaarde Ron Carter en op 'Come dream with me' het jonge talent Christian McBride (ook uit de stal van Topper) die degelijk begeleidingswerk afleveren. Puur ter ere en glorie van de dromerige sfeer zijn ook de korte karaktervolle soli van saxofonisten David 'Fathead' Newman en Hank Crawford op het eerste, en van Michael Brecker op het tweede album. Monheit geeft de richting aan. En dat doet ze schijnbaar met het grootste gemak. Alsof ze thuis op de bank of in bad zit, wisselt ze af tussen een warme, ingetogen en een frisse, extraverte klank. Als een zeemeermin -Monheits toepasselijke bijnaam in Amerika- beweegt ze sierlijk in een nu eens mistige, dan weer met heldere zonnestralen overgoten, maar altijd kalme zee van zwoele en verleidelijke klanken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden