Weg met de negers met hun loftrompet?

De negers met hun loftrompet''. Zo begint vers 19 van lied 737 van het nieuwe Liedboek. En omdat liedboekverzen nooit ironisch zijn, mogen we aannemen dat het serieus bedoeld is door tekstdichter Willem Barnard. Hij schreef het voor het 'oude' liedboek dat in 1973 uitkwam, met het 16de eeuwse Engelse lied 'Hierusalem my happie home' als uitgangspunt.

In het origineel is geen sprake van negers en natuurlijk ook niet van joden met hun ster, waarover Barnard het kerkvolk in datzelfde 19de vers laat zingen. Het lied floepte, mèt het versje over de negers, in 2013 ongeschonden van het oude in het Nieuwe Liedboek. Daar bleef het een paar jaar onder de radar. Niemand viel erover.

Nu hoort lied 737 ook niet tot de toppers uit het liedboek, maar toch klinkt het nu en dan wel ergens. Dat zolang niemand erover viel komt misschien doordat lied 737 nogal een lang lied is en de voorganger het vaak welletjes vindt om er vijf of zes verzen van te zingen. Het Liedboek wordt in allerlei kerken gebruikt, vooral protestantse. De katholieke theoloog. Willien van Wieringen, tevens koordirigent, struikelde er als eerste over. Ze zette het lied op haar muziekstandaard en kwam toen bij lied 19 de tekst over de negers en hun loftrompet tegen. In een tweet uitte ze haar verbazing. Werd dit nog gezongen?

De remonstrantse dominee Tom Mikkers pakte het op en zo barstte er een kleine, maar toch stevige discussie los.

We kunnen er Willem Barnard niets meer over vragen, hij is in 2010 overleden. Ik heb het originele lied er bijgehaald, uit de 16de eeuw en dan wordt meteen duidelijk dat Barnard zich helemaal uitgeleefd heeft in zijn gezongen schets van de groep gelukkigen die op weg zijn naar het hemelse Jeruzalem. Maar liefst 16 coupletten verzon hij erbij. Wie komen er voorbij: David, Maria, Ambrosius, Hanna, Luther en 'Bach, de grote Bach'. En dan de negers met hun loftrompet en de joden met hun ster.

Meteen is het dus gedaan met de namen. De 'negers' hebben geen naam, Barnard beschrijft ze als anonieme groep. Daarin zit het venijn. Bach komt voorbij als persoon, niet als 'componist' of als 'blanke'. Dat geldt ook voor de anderen die Barnard noemt. Maar voor hem zijn alle zwarten naamloze leden van een zielige groep armen en achtergestelden. Een pot zwart nat.

Barnard zet daarmee in een handomdraai alle zwarten neer als losers die na hun dood eindelijk iets leuks verdienen.

Gek genoeg lopen ze richting hemel samen op met David en Bach. Dat zijn geen losers, die mogen naar de hemel omdat ze zo mooi muziek maakten. Als Barnard nu Louis Armstrong genoemd had met zijn loftrompet, zoals lezer Peter Siebesma uit Assen suggereert, dan was er niets aan de hand geweest en had Willen van Wieringen het met haar koor voluit kunnen zingen.

Wat vindt u: moet het vers over de negers en de loftrompet uit het Liedboek gescheurd worden?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden