Weg met de angst voor wat je niet begrijpt

Dichter des Vaderlands Anne Vegter draagt stokje over

Het zit erop voor Anne Vegter. Vier jaar was ze Dichter des Vaderlands. Morgen draagt ze het stokje over. De komende Tweede Kamerverkiezingen, de krankjorume toeren van Donald Trump, de vijftigste verjaardag van de koning, zij hoeft er geen gedichten meer bij te maken.

In de jaren dat ze tot de 'Des Vaderlandsen' hoorde - behalve een dichter, heeft dit land ook een fotograaf, een kok, een filosoof, een godgeleerde en een componist - bedichtte ze dat soort momenten wel.

En al treedt ze af, die gedichten zijn gelukkig nog na te lezen. Ze staan in een bundel met de mooie titel 'Wat helpt is een wonder'.

Misschien was ze niet eens de meest voor de hand liggende kandidaat om de functie te bekleden, zo schrijft ze in haar voorwoord: "Wat moest Nederland met een vrij experimenterende Dichter des Vaderlands, eentje zonder aantoonbaar engagement?" Toch bleek ze de juiste vrouw op de juiste plaats. Haar vaderlandse gedichten, een tikje minder eigenzinnig dan het eigen werk, bewijzen het.

Er gebeurde nogal wat in de wereld, de afgelopen vier jaar. Nauwelijks zat Vegter in het zadel of Beatrix trad terug en er kwam een nieuwe koning. Er was de ramp met de MH 17 - Vegter kwam met het rake woord 'wereldverdriet' - de aanslagen in Parijs, de vluchtelingencrisis; Johan Cruijff overleed, evenals Gerrit Kouwenaar, en Leo Vroman, en Jules Deelder werd 70.

Voor al die onderwerpen en meer wist Vegter woorden te vinden. 'Precies gekozen woorden', waaruit betrokkenheid sprak, zie het gedicht dat ze maakte over laaggeletterdheid: 'Mensenschrift. Ergens begonnen, toen op drift en nu / doet iedereen het, zeggen ze, maar het alfabet is misschien / niet helemaal eerlijk verdeeld. Waar waren we toen de letters / werden geschud? Is er nog over van de spelling? Mogen wij ook?'

Of boosheid, zoals in het gedicht dat ze maakte voor gedupeerden van de gasboringen in Groningen: 'Zeg dit. Zeg: met eigen ogen zagen ze de muren scheuren. / Zo konden ze niet slapen. Ze droegen hun schoenen in bed.'

Regels die ook zonder de actualiteit hun waarde houden, die je zelfs als alles al gezegd lijkt, opnieuw oog in oog met het onderwerp doen staan. Hoe op 4 mei de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog te herdenken? "Je zei na het transport hoorde ik mijn geschreven naam in getallen spellen." Ziedaar het nut van poëzie.

Vegter zette ook programma's op touw om gedichten te leren lezen. Want, zo schrijft ze: "Lezen van gedichten leert je om wat vreemd is aan zowat alles te omarmen. Weg met de angst voor wat je niet begrijpt."

Het woord is aan de nieuwe Dichter des Vaderlands.

Anne Vegter: Wat helpt is een wonder Querido, 136 blz. euro 17,99

Tekst: Janita Monna foto: anp

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden