Weg in eigen land

Glaskunst in Roermond

Morgen organiseert VVV Roermond een thema-wandeling langs glaskunst in de stad. De tocht voert naar de St. Christoffelkathedraal, met glas-in-loodramen, gemaakt door de Roermondse glaskunstenaar Joep Nicolas en door Max Weiss. Hierna wordt een bezoek gebracht aan Galerie Mariska Dirkx, gevestigd in het voormalig atelier van Joep Nicolas, waar de hedendaagse glaskunst aan bod komt. Ook de ramen in de Onze-Lieve-Vrouwe Munsterkerk van de glazeniers Gisle van Waterschoot van der Gracht en Daan Wilschut worden toegelicht. De VVV-gids vertrekt om 14 uur vanaf Preuverie de Sjnats, Markt 24 te Roermond, de deelnameprijs bedraagt fl.7,50 (incl. consumptie). Het is niet noodzakelijk vooraf te reserveren. Voor meer informatie: 0900-2025588

Kunst in kastelen

* In en voor de middeleeuwse burcht Kasteel Ammersoyen is tot en met volgende week zondag werk te zien van 24 kunstenaars. Openingstijden 11-17 uur (ma. gesloten), entree fl.10,-, kinderen fl.2,50. Vanavond om 20 uur zingt het Russische mannenkoor Credo; volgende week zaterdag draagt Henk van Ulsen een compilatie voor van teksten uit eerdere voorstellingen. Kasteellaan 7 Ammerzoden. Toegang voor elk optreden fl.35,-).

* In kasteel Groeneveld in Baarn gaat het vanavond over poëzie. Dichter Erik Menkveld ondervraagt schrijver Jan Wolkers en dichter Willem van Toorn over landschappen en de natuur. Aanvang 19.45 uur, toegang fl.17,50. Reserveren 035-5420446.

Anarco boekenmarkt

Hoe achterhaald is het aktieblaadje? is een van de vragen vandaag in Utrecht op de derde Anarchistische Boekenmarkt van 11-18 uur in zaal Moira, Wolvenstraat 10. Zo'n 35 organisaties, boekhandels en uitgeverijen zijn daar present. Enige namen: Omslag, Documentatiecentrum Vrij Socialisme, Kollektief Rampenplan, boekhandel de Rooie Rat, Ravage, Alle Dieren Vrij, Freedom Press, Cafe Libertad Collective. Ernaast vindt een programma plaats met discussie, film etcetera. Rond 18 uur serveert mobiele keuken De Breedbekkikker een veganistische/biologische maaltijd voor fl.7,50.

Sint Maarten

Sint Maarten is de patroonheilige van Utrecht. Morgen wordt daar dan ook zijn Naamdag gevierd, samen met het begin van de carnavalstijd (11/11 om 11.11 uur). Stichting 'Oculare' heeft een speurtocht uitgezet waarin deze twee feesten met elkaar in verband worden gebracht. De tocht begint in Museum Catharijneconvent. Hier zijn onder andere de bijl van Sint Maarten en een Sint Maartenskermis te vinden waar de Saint Martin primeur gedronken wordt. Daarna gaat de zoektocht naar Sint Maarten verder in het Utrechtse Museumkwartier. Kosten 20 gulden p.p. exclusief toegang tot het museum (MKJ en diverse kortingskaarten geldig). Opgeven bij Oculare, tel. 030-2883261 of per e-mail info@oculare.nl

Brugmans' bomen

Ter gelegenheid van de tentoonstelling 'Het vergeten Fenomeen; Sebald J. Brugmans, verzamelaar tussen koning, keizer en universiteit' in Museum Boerhaave te Leiden is er morgen een wandeling in de Leidse Hortus Botanicus. Brugmans (1763-1819) werd in 1786 (hij was toen 23 jaar) hoogleraar in de botanie aan de Universiteit van Leiden en daarmee tegelijkertijd prefect van de Hortus botanicus. Tot aan zijn dood in 1819 bleef hij directeur van de tuin en leidde de Hortus door Republieke, Napoleontische en Koninklijke tijden. Brugmans behoedde de Hortus voor opheffing en zorgde zelfs voor een flinke uitbreiding in Engelse stijl: veel kronkelpaden rondom bomenpartijen. Deze Engelse tuin is voor het grootste deel weer verdwenen maar de bomen die Brugmans plantte zijn er nog: de Kaukasische vleugelnoot uit 1818, de Varenbladige beuk uit 1818, de Paardekastanje aan de Singelkant. Morgen om 12 uur is er een herinnerings-wandeling langs de bomen van Brugmans. Adres Rapenburg 73 Leiden. Kosten: fl.10,-. Info: 071-5277249 / www.hortusleiden.nl

De natuur in

* Morgen is het schelpendag in het Milieu Educatie Centrum Eindhoven aan de Genneperweg 145. Daar stelt de Eindhovense Schelpenwerkgroep tussen 13 en 16.30 uur een deel van de schelpencollectie ten toon. Tevens kunnen bezoekers meegebrachte schelpen door specialisten laten determineren. * Tekenen uit het verre verleden worden morgen bekeken tijdens een wandeling met de boswachter in het Liesbos in de Baronie van Breda, dat al in de dertiende eeuw bestond. De wandeling begint om 10 uur bij restaurant De Boswachter aan de Huisdreef in het Liesbos. Trek rubberlaarzen aan en neem een kijker mee. Van tevoren aanmelden tel. 076-5646649.

* Morgen leiden IVN'ers een excursie over diersporen op de Zilvense Heide in de Loenermark. Vertrek om 14 uur bij de slagboom van Het Geldersch Landschap over de Imbosweg.

* Het IVN Veldhoven/Vessem begeleidt morgen een wandeling naar Groot- en Kleinmeer met speciale aandacht voor de geschoonde vennen en de vele boomsoorten rondom deze vennen. Vertrek om 14 uur van de houtschuur tegenover het Grootmeer tussen Wintelre en Vessem.

Natuurwerkdag

Volgende week zaterdag is het Nationale Natuurwerkdag: vrijwilligers gaan kappen, snoeien, knotten en plaggen in de natuurgebieden van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de Provinciale landschappen. Meedoen? Kijk op de website www.Staatsbosbeheer.nl of stuur een kaartje met uw naam en adres naar het informatiecentrum van Staatsbosbeheer, Postbus 1300, 3970 BH Driebergen, met vermelding 'Natuurwerkdag'.

Verzamelingen

Verzamelaars treffen elkaar in de VerzamelaarsJaarbeurs in Utrecht, volgend weekeinde 17 en 18 november. Er worden 40.000 mensen verwacht, van hobbyisten tot antiquairs. De verzamelingen zijn zeer divers, oude poppen, fifties objecten, maar ook meubels en porselein. De beurs is open op zaterdag van 10-18 en op zondag van 10-17 uur.

Smartlappen

Volgend weekeinde, is Utrecht weer een tranendal. In bijna 50 Utrechtse cafés worden levensliederen ten gehore gebracht tijdens het jaarlijkse Smartlappenfestival. Wie wanneer waar zingt en speelt is na te zoeken op www.smartlappenfestival.nl of via de VVV Utrecht (0900-1288732, 1 gulden per minuut). Grote happening wordt het Korenspektakel, zaterdag 17 november in de Janskerk. Van 13-17 uur brengen smartlappenkoren uit het hele land dan hun liederen ten gehore, presentatie Marijke Boon. Alles gratis toegankelijk.

Spaanse Rijschool

Van 15 tot en met 18 november is er in Sportpaleis Ahoy' klassieke hogeschool dressuur te bewonderen van De Spaanse Rijschool uit Wenen. Een 'Pas de Deux', 'Arbeid aan de teugel' en natuurlijk de 'Schoolquadrille', beter bekend als 'Het ballet der witte hengsten', staan op het programma. De Spaanse Rijschool presenteert de voorstellingen zoals die traditioneel te zien zijn in de Weense Hofburg. Inclusief het 'scholen boven de aarde', het toppunt van perfectie in de dressuurkunst. Er zijn nog kaarten, in de goedkopere rangen: van fl.75 en fl.65,-. Telefonisch reserveren en inf. via tel. 0900-2352469 (99 cpm) of op www.spaanserijschool.nl.

De speelgoedwinkels staan bol, in afwachting van de cadeautijd. Het goede oude blijft behouden, het nieuwe moet zich nog bewijzen. Trouw heeft een testteam met kinderen en volwassenen dat zich er enthousiast op stort. Aflevering 6.

Zürich is

een omweg waard

Lekker opdrachten uitvoeren

Spel van het Jaar.

Een ganzenbord-achtig bordspel, voor twee tot zes spelers vanaf acht jaar. Leverancier: University Games. University Games. Adviesprijs ongeveer vijftig gulden, ruim 22 euro. Testpersonen: Raisa (10) en Ruben (8).

Testoordeel: De naam is misleidend (je verwacht in eerste instantie een spel over het afgelopen kalenderjaar), maar geeft wel aan hoe het spel werkt: met dobbelstenen en pionnen moeten de spelers een jaar doorlopen, vanaf het eerste vakje, 1 januari, tot het laatste, 31 december. Dat duurt zo'n drie kwartier. Met opdrachtkaartjes kunnen sprongen in de tijd worden gemaakt. De opdrachten slaan bij kinderen aan: ze moeten bijvoorbeeld alle deelnemers een zoen geven vóór de zandloper is doorgelopen.

Dankzij de eenvoud van het spel hebben ouders met tijdgebrek of met een hekel aan spelletjes er geen omkijken naar: kinderen kunnen het zelfstandig opzetten en spelen.

Sommige opdrachten zijn onduidelijk, die kaartjes leggen ze dan opzij, voor de vaart van het spel maakt dat niet uit.

Raisa (10) en Ruben (8): ,,Het leuke van het Spel van het jaar is dat je een opdracht hebt en dan moet je schoenen verzamelen.''

Toerisme

Anita Geurts

Banken en Bahnhofstrasse horen bij Zürich als eb en vloed bij de zee. Keurig maar koel is het cliché voor de Zwitsers en bij Europa horen willen ze ook nog steeds niet. En toch is Zürich een gezellige stad voor een weekendtripje.

Door de ligging aan het meer van Zürich straalt de stad altijd een beetje vakantiestemming uit. Italië heeft zijn sirocco, de Provence haar mistral en de Bahama's hun typhoon. Zürich daarentegen heeft zijn 'föhn', een warme wind uit het zuiden, die de lucht zo schoon veegt dat de besneeuwde bergtoppen aan het einde van het meer glashelder en schijnbaar vlakbij zijn.

De rivier de Limmat vormt de scheidingslijn tussen het 'stijve, rijke' stadsdeel met banken en dure winkels en het 'gezellige, artistieke' gedeelte, waar de bijna 400.000 inwoners van de grootste stad van Zwitserland het liefst uitgaan.

Net als de stadswandeling van de VVV starten we bij de Lindenhof, een vredig parkje op een helling midden in de stad. Pittoreske straatjes en steegjes met trappen lopen langs de St. Peter-kerk naar de Münsterhof met gotische torentjes en fraaie geveltjes uit de dertiende eeuw. In de Fraumünster-kerk trekken de prachtige glas-in-loodramen van Marc Chagall veel toeristen.

Aan de bedrijvige Limmat-kade liggen middeleeuwse gildenhuizen, waarin nu restaurants traditionele Zwitserse kost aanbieden. Met zijn bootjes en terrasjes langs het water heerst er een mediterrane sfeer.

Over de stadhuisbrug kom je in het Niederdorf. Een beetje argwanend bewaakt de Grossmünster-kerk met twee machtige torens de ingang van de uitgaanswijk. Wat zou de puriteinse hervormer Huldrych Zwingli wel hebben gevonden van de uitbundige Street Parade met een half miljoen ravers, die hier elk jaar plaatsvindt? Overigens leefden beroemdheden als Lenin, Einstein, Voltaire, Rousseau en C.G. Jung vroeger in dit stadsdeel. En James Joyce schreef toen al naar huis: ,,Zürich is zo schoon dat je er de minestra met een lepel van de straat kunt eten...''

Afgelopen zomer werd Zürich 'gemeubileerd': overal in de stad verschenen meer dan duizend zitbankjes, gemaakt van bomen uit de Zwitserse bossen die waren omgeblazen door de orkaan Lothar. Voor banketbakker Lindt & Sprüngli stond een bank in de vorm van een chocoladecake met hagelslag, die in de etalage ook als echte cake werd aangeboden. Voor een reisbureau stond een strandkorf, voor een echte (geld)bank een schatkist, voor een juwelier een gouden troon, voor een schoenenzaak een bank met Assepoesterschoentjes, voor een kruidenier een 'tafeltje-dekje'. Bekijk ze, rust even uit en verbaas je, Zürich had er met de BankArt een soort openluchtmuseum bij gekregen. Naast de talrijke echte musea, zoals het Landesmuseum met wisselende tentoonstellingen (dit jaar Leonardo da Vinci en Alberto Giacometti), de Villa Wesendonck, eens woonplaats van Richard Wagner, nu omgebouwd tot Rietberg-museum met meest Aziatische kunst, maar vooral het Kunsthaus Zürich met zijn unieke verzameling ex- en impressionisten.

Stukje China

Bij mooi weer moet je buiten van Zürich genieten. Flanerend langs het meer kom je opeens in een stukje China, een ingetogen tuin met bonte paviljoens, bruggetjes, bogen en een echt waterpaleis, een geschenk van de zusterstad Kunming in China. De tuin draagt de poëtische naam 'Drie vrienden in de winter', namelijk pijnboom, bamboe en winterkers, die samen de winter trotseren. Met Aziatisch gevoel voor harmonie van kleuren, geuren, licht en schaduw is hier een oase van rust geschapen.

Op de comfortabele rondvaartboten (soms nog een echte stoomboot) kun je lekker uitwaaien, fondue eten en 's avonds dansen op dixielandmuziek. Leuk in de zomer is de openluchtbioscoop met een groot scherm op het meer, die veel publiek trekt.

Wie Zürich liever van bovenaf ziet, neemt het nostalgische treintje de Uetliberg op, met 's avonds een prachtig verlicht uitzicht. Ook hoog, op de Zürichberg, bevindt zich een van Europa's modernste dierentuinen. Hier leven meer dan 1800 dieren in themagebieden, zoals een Zuid-Amerikaans hooggebergte, een tropisch mistwoud, een Euraziatisch moerasgebied, een Himalaya-zone, zelfs een overdekt regenwoud, waar verschillende diersoorten samenleven net als in de vrije natuur.

Theater van het jaar

Gezellig is het 's avonds in het Niederdorf. Kroegjes en jazzcafés wisselen elkaar af, het ruikt er naar kaasfondue maar ook naar exotische kruiden. Spaanse wijn wint het net niet van wijn uit Wallis of de Bündner Herrschaft. Hier is Zürich op zijn internationaalst. De eens zo puriteinse stad sprankelt van pure levenslust. Dankzij de Weense charme van directeur Alexander Pereira is de opera van Zürich sinds een paar jaar weer een druk bezocht cultuurcentrum in het hart van Europa. Ook het legendarische Schauspielhaus heeft de traditie van Friedrich Dürrenmatt en Max Frisch voortgezet en is door het Duitse tijdschrift Theater heute uitgeroepen tot Theater van het jaar 2001.

Blijft het vooroordeel dat Zürich zo duur is. Echt goedkoop is het inderdaad niet, maar je krijgt wel waar voor je geld: overal genoeg parkeerplaatsen, alles functioneert, loopt op tijd, is keurig schoon, van drommen toeristen heb je er nooit last en je kunt alles makkelijk te voet af. Kortom: Zürich is de moeite waard om op weg naar de wintersport een tussenstop te plannen. Vooral in december, met sneeuw en kerstverlichting is de stad op haar gezelligst.

Bottenlikkers en bloedproevers

Kannibalen!, het spel waarbij je eet of gegeten wordt. Leeftijd 12+. Producent Hasbro. Prijs ongeveer veertig gulden, achttien euro.

Kannibalen! is een strategisch bordspel voor twee personen, dat het midden houdt tussen dammen en mens-erger-je-niet. Hoewel de verpakking de leeftijd 12+ vermeldt, blijkt dat een wakkere zesjarige ook aardig mee kan komen. Het spel is getest door Ingeborg (28) en Aaron (6).

Uitvoering: Het spel oogt vrolijk. De afbeelding op de doos toont de overbekende kookpot, met daarin een behoorlijk vlezige kannibalenbout. Het spelbord is beschilderd als oerwoud, met in het midden een riviertje. De 24 plastic poppetjes bestaan uit twaalf 'Bottenlikkers' en twaalf 'Bloedproevers'. Drie dobbelstenen maken het spel compleet.

Door met de drie dobbelstenen te gooien, kun je jouw kannibalen in de genummerde rijen op het speelbord plaatsen. De speler moet met zijn poppetjes de kannibalen van de tegenstander insluiten. Als dit lukt, dan moeten de ingesloten poppetje(s) van het spelbord verdwijnen. Wie het eerste al zijn kannibalen op het bord heeft, is winnaar. De rivier in het midden van het bord is een veilige haven. De kannibalen die daar staan kunnen niet worden ingesloten. Je kunt ze wel gebruiken om poppetjes van de tegenstander in te sluiten.

Oordeel: Het testteam zit niet bepaald tegen het plafond geplakt van enthousiasme. Tijdens het spelen is er bij tegenslagen bijzonder weinig opwinding. Na twee potjes, die per stuk ongeveer twintig minuten duurden, zegt Aaron (6) voorzichtig: ,,Het spel is wel leuk, maar ook wel saai.''

Impliciet bedoelt hij: 'Ik wil niet vervelend zijn, maar zullen we maar weer gaan dammen?' Ingeborg (28) kan de strategische bedoelingen van het spel ook niet doorgronden. ,,Je bent de hele tijd pionnetjes op dat bord aan het zetten, maar echt tactisch wordt het niet.'' Gelaten worden de Bottenlikkers en de Bloedproevers in de doos geschoven. De rest van het weekeinde kraaide er geen haan meer naar. Typisch een geval van 'leuk bedacht, slecht uitgewerkt'.

Tips en info

Culinair Het hoeft niet alleen kaasfondue of raclette te zijn. Net als Wenen en Milaan gaf ook Zürich zijn naam aan een gerecht: Züri-Gschnützlets mit Röschti zijn dunne plakjes kalfsvlees en champignons in een roomsaus met geraspte, gebakken aardappel. Van Chinees, natuurlijk Italiaans en Frans tot Japans, praktisch elke keuken is vertegenwoordigd. Wat je minder verwacht: je kunt hier heerlijk vis eten, menig land aan zee heeft niet zoveel keus.

Wijn Begin november kun je op twaalf rondvaartschepen langs de kade twee weken lang bijna gratis meer dan 4000 internationale wijnen proeven tijdens de Expovina.

Chocolade kopen en koffie drinken met gebak doe je bij Lindt & Sprüngli (Luxemburgerli), Schober, Honold, Teuscher (champagnetruffels) of in het Gran Café.

Winkelen Wil je het exclusief, dan in de Bahnhofstrasse en de warenhuizen Globus en Jelmoli. Minder duur is het langs de Limmatkade en in het Niederdorf. Voor koopjes kun je in het multiculturele kwartier Langstrasse terecht.

Uitgaan Internationale jazz in de Moods en in de Widderbar, rock en pop in Kaufleuten, Volkshaus en Hallenstadion, klassiek in de Tonhalle. www.zurichtourism.ch (Veranstaltungskalender)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden