Weet Obama dit jaar wél te overtuigen?

Amerikaanse kiezer mist mannetjesputter die met vuist op tafel slaat

ANALYSE | BAS DEN HOND | BOSTON

Het idee voor een 'miljonairsbelasting' in de VS was nog niet officieel ingediend of het was alweer afgeschoten.

De belasting maakt deel uit van een pakket voorstellen dat president Barack Obama vandaag indient om op lange termijn de overheidsfinanciën gezonder te maken. Dat moet ook een aantal stimuleringsmaatregelen mogelijk maken die hij vorige week voorstelde. De miljonairsbelasting is geïnspireerd op een oproep van belegger en miljardair Warren Buffett, die zich erover verbaasde dat hij dankzij allerlei vrijstellingen een lagere belastingdruk had dan zijn secretaresse.

Vooraanstaande Republikeinen deden het gisteren in de politieke praatprogramma's af als 'klassenoorlog'. De oppositiepartij, die een meerderheid heeft in het Huis van Afgevaardigden en dus elk voorstel van Obama kan blokkeren, blijft erbij dat alleen het verlagen van belastingen en het afschaffen van lastige regels de economie uit het slop kan halen. Wie begint over het stimuleren van de economie wijzen ze schamper op het grote stimuleringsprogramma dat de Amerikaanse economie na het aantreden van Obama werd toegediend. De werkloosheid is amper gedaald, zeggen ze. En dat is voor de kiezers nu de allereerste zorg. Economen hebben een andere conclusie; het onafhankelijke onderzoeksbureau van het Congres heeft berekend dat die stimulans het verdwijnen van 2,5 miljoen banen heeft voorkomen.

Maar op het Amerikaanse publiek lijken de problemen die ze zien meer indruk te maken dan de problemen waaraan ze ontkomen zijn, en dat weerspiegelt zich in de peilingen. Die laten de laatste weken voor het eerst zien dat Obama ernstig voor zijn herverkiezing moet vrezen. Als kiezers gevraagd wordt op wie ze in november volgend jaar zullen stemmen, op Obama of op zijn nog onbekende Republikeinse tegenstander, dan kiest de meerderheid nu voor de Republikein.

En vorige week verloren de Democraten de New Yorkse zetel in het Huis van Afgevaardigden van de na een seksschandaal afgetreden Antony Weiner. Voor het eerst in 88 jaar veroverde een Republikein die zetel. Een belangrijke factor in New York was de twijfel bij de vele Joodse kiezers daar aan de liefde van Obama voor de staat Israël. Dat lijkt weinig te maken te hebben met de zorgen elders in het land over zijn economische beleid, maar er is wel degelijk een overeenkomst: in beide gevallen missen de kiezers een vurig standpunt. Zowel op internationaal vlak als in het economische beleid is Obama eerder de zorgvuldig afwegende schaker dan de met de vuist op tafel slaande mannetjesputter die veel Amerikanen nu eenmaal graag als president hebben.

In een net verschenen boek van de gelauwerde journalist Ron Suskind vertelt Obama hoe hij daar in het begin flink mee worstelde. "Een punt van kritiek dat terecht is, is dat ik me erg op mijn gemak voelde bij een technocratische benadering van regeren: een serie problemen die je moet oplossen."

De Democraten die daar een beetje wanhopig van werden, heeft hij al behoorlijk gerustgesteld door de dringende, felle toespraak tot het Congres waarmee hij op 8 september zijn stimuleringsplan indiende. Ook met de 'Buffett-belasting', ook al wordt dat nooit wat, bedient hij ze. In de wetenschap dat hij nog een klein jaar heeft om de kiezers uit te leggen wie meer verstand heeft van economie.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden