Weer niet compleet maar wel opwindend

Je hoopt natuurlijk elke keer als er een nieuwe opname van Rossini's laatste opera 'Guillaume Tell' verschijnt - en zo vaak is dat niet - dat die gebaseerd is op de kritische partituur zoals die in Pesaro is uitgegeven door Elizabeth Bartlet. Er zijn weinig opera's waarmee met de muzikale inhoud zo gesold is als deze 'Tell'; al vóór de wereldpremière in 1829 in de Parijse Opéra waren er vanwege de lengte van het werk al stukken gesneuveld.

Voor een scenische uitvoering moeten er vanwege die exorbitante tijdsduur waarschijnlijk keuzes worden gemaakt (hoewel: en Wagner dan?), maar voor een reeks concertante uitvoeringen, zoals die vorig jaar in Rome plaatsvonden, kun je zo volledig mogelijk proberen te zijn lijkt me. En zeker als je er ook nog een officiële opname aan vastplakt. Dan kun je de geschrapte, niet-gebruikte onderdelen als appendices toevoegen voor de volledigheid.

Helaas. De mooie nieuwe EMI-opname die Antonio Pappano maakte met het Orchestra e Coro dell' Accademia Nazionale di Santa Cecilia Roma is niet compleet. Alweer niet. Noch de eerdere EMI-opname (onder Gardelli met Bacquier, Caballé en Gedda), noch die op Decca (onder Chailly met Milnes, Freni en Pavarotti) laat ons alle muziek horen die Rossini voor het verhaal over de Zwitserse vrijheidsheld componeerde. Waarschijnlijk moeten we wachten op een label als Opera Rara voor volledigheid, of op een nieuwe uitvoering tijdens het Rossini Opera Festival in Pesaro die op cd vastgelegd wordt.

Compleet of niet, we mogen blij zijn dat een dirigent als Pappano zich met hart en ziel inzet voor Rossini's meesterlijke partituur. Na zes concertante uitvoeringen in Rome eind 2010 (daar werden de opnamen gemaakt), verhuisde het hele circus begin augustus naar de Londense Royal Albert Hall, waar een extra uitvoering tijdens de BBC Proms werd gegeven met deels andere solisten. Die live-uitvoering kon via het internet of BBC Radio 3 beluisterd worden en maakte weer eens duidelijk wat een effect het werk op een publiek heeft; er werd in Londen net zo gejuicht als in de ZaterdagMatinee waar 'Tell' eind 2009 nagenoeg compleet en in het originele Frans werd uitgevoerd.

Ook Pappano voert het werk ondanks het Italiaanse koor en orkest en ondanks de internationale solisten (bijna geen Fransman te bekennen) in het Frans uit. Het resultaat is linguïstisch heel behoorlijk, het Franstalige libretto klinkt voor de verandering eens niet als koeterwaals. En muzikaal is de uitvoering om door een ringetje te halen. Pappano weet hoe je de climaxen in deze monsterpartituur doseert, en in de vier uiterst originele finales van de evenzovele aktes genereert de dirigent een energie van jewelste. Het maakt eens te meer duidelijk waarom Rossini in zijn glorietijd met niemand minder dan Napoleon werd vergeleken. Vooral het hymnische slot van de laatste akte - jarenlang de herkenningsmelodie van de Italiaanse zender Rai - staat dankzij Pappano als een huis.

Grote verrassing van deze opname is misschien wel dat de titelheld gezongen wordt door een Britse bariton. Maar Gerald Finley heeft ons wel vaker verrast en hij zingt hier een fenomale Tell, prachtig van legato en met die zinderende, laaiende baritonklank die zo opwindend kan zijn. John Osborn, die in dezelfde rol ook al zo'n indruk maakte in de ZaterdagMatinee, zingt de onmogelijke rol van Arnold met alles erop en eraan. Idiomatische bijdragen zijn er van Marie-Nicole Lemieux (Hedwige) en Elena Xanthoudakis (Jemmy). Nog een verrassing is de Zweedse sopraan Malin Byström die hier een gepassioneerde en volledig geloofwaardige interpretatie van de rol van de Habsburgse prinses Mathilde geeft.

Jammer dat het terzet van de dames in de laatste akte gecoupeerd is - waarom toch? Enfin, niet zeuren. Dat wat niet gecoupeerd is, klinkt fantastisch en is wederom een bewijs voor het meesterwerk dat 'Guillaume Tell' is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden