Weer meer zelfmoorden in Nederland

Aantal zelfdodingen stijgt al zes jaar achtereen. In 2013 maakten 1854 mensen een eind aan hun leven.

Schrikbarend en zorgwekkend. Zo noemt hoogleraar en klinisch psycholoog Ad Kerkhof de toename van zelfdodingen in Nederland."Er lijkt geen einde aan te komen."

Het aantal zelfdodingen stijgt al zes jaar op rij. In 2013 pleegden 1854 mensen zelfmoord, ruim 100 meer dan in 2012. Een grote groep is tussen 40 en 65 jaar, veelal mannen.

Waarom zoveel mannen van middelbare leeftijd? Mannen ontlenen hun identiteit vooral aan hun baan, verklaart Kerkhof, terwijl vrouwen dat ook doen aan zinvolle relaties.

"Vergelijk het met een mammoettanker die zich tegen een storm moet weren. De mannelijke tanker gooit één anker uit. De vrouwelijke gooit tien kleine ankers uit en is zo beter bestand tegen de storm."

Hoogleraar en neurowetenschapper André Aleman ziet nog een reden voor het verschil tussen de seksen: "Mannen slagen vaker in het plegen van zelfmoord, ze gebruiken drastischer methoden. En: waar vrouwen bij problemen gaan praten, gaan mannen drinken."

Volgens Aleman schiet de overheid tekort in de preventie. Zo wordt volgens hem niet gekeken of alle hulpverleners werken met de suïciderichtlijn voor de gezondheidszorg.

Hij vindt dat de overheid meer geld moet uittrekken voor preventie en onderzoek. Zo zou een kleinschalig onderzoek 'sterke aanwijzingen' vertonen dat patiënten in de geestelijke gezondheidszorg die gedoseerd het antidepressivum ketamine krijgen, minder vatbaar zijn voor zelfdoding. Ook moeten er lespaketten komen om kinderen te leren om te gaan met emoties en tegenslagen, vindt Aleman.

Er is ook een positief punt: de doorzettende daling van zelfmoorden onder 80-jarigen, die jaren geleden al is ingezet. Psycholoog Kerkhof: "De gezondheidszorg is verbeterd. Ouderen hebben betere leefomstandigheden; ze zijn fitter, gezonder en staan beter in het leven."

Nederland neemt in Europa een gunstige plek in met het aantal zelfdodingen. In België en Frankrijk wordt meer zelfmoord gepleegd. Dat komt, zegt Kerkhof, door ontbrekende sociale cohesie en minder aandacht voor kwetsbare mensen in die landen. "Een Belg gaat niet graag naar de psychiater, en hij lucht zijn hart niet snel bij vrienden."

Verklaart dat waarom in mediterrane landen (Italië, Spanje, Griekenland, Portugal) het aantal zelfdodingen traditiegetrouw laag is?

Deels, zegt Kerkhof. Naast sterke familiebanden en een leven 'op straat' speelt ook de kerk een rol. Een dubbelrol. "In religieuze landen wordt minder zelfmoord gepleegd, juist door de sterke cohesie. Maar in religieuze landen wordt zelfdoding ook minder goed geregistreerd. Het taboe is er groter, waardoor een zelfmoordgeval soms bewust niet wordt herkend."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden