Weer een ICT-debacle bij het Rijk

Sociale Verzekeringsbank stopt met miljoenenproject. Leverancier Capgemini zegt er nog in te geloven.

De Sociale Verzekeringsbank (SVB) stopt per direct met de ontwikkeling van een automatiseringssysteem waar de rijksoverheidsdienst al bijna 44 miljoen euro aan besteedde.

Staatssecretaris Klijnsma (sociale zaken) neemt deze drastische beslissing na een zeer kritisch rapport van deskundigen die op haar verzoek keken of er nog iets van het voortmodderende ICT-project te redden viel.

Volgens de SVB is het vorig jaar door Capgemini geleverde systeem een 'black box', waar niet mee te werken valt. Uit het rapport blijkt dat het automatiseringsbedrijf zelf nog steeds in het product gelooft.

De SVB keert in opdracht van het ministerie van sociale zaken jaarlijks ruim 37 miljard euro aan uitkeringen en toeslagen uit, waaronder de AOW en de kinderbijslag. De dienst valt nu weer terug op het oude systeem, dat stamt uit de jaren tachtig van de vorige eeuw.

De deskundigen stellen dat de SVB te veel eisen stelde. Zo moesten de medewerkers van de klantenservice met een druk op de knop de juiste wetsartikelen kunnen vinden. Wel valt te prijzen dat de SVB-top kritisch mee keek, stelt het rapport.

De verhouding tussen de SVB en Capgemini werd steeds moeizamer, blijkt uit de interviews die de deskundigen hielden met twintig betrokkenen. Een betrokkene sprak over 'een moeras waarin we met zijn allen zijn terechtgekomen door de vele onderzoeken in de afgelopen 1,5 jaar'. Doordat het project maar niet wilde vlotten, kwamen er barsten in de vertrouwensrelatie met het ministerie van sociale zaken, waar de Sociale Verzekeringsbank onder valt.

In het rapport staat dat de SVB-top grote twijfels had bij 'de uitvoering van de uitbesteding'. Ingewijden in de kwestie laten desgevraagd weten dat dit vooral de samenwerking met ICT-medewerkers in India betreft, aan wie Capgemini een deel van het werk heeft uitbesteed. Zij zouden de Nederlandse wet- en regelgeving niet begrijpen. Een woordvoerder van Capgemini zegt dat dergelijke klachten bij het bedrijf onbekend zijn. Capgemini is gewend werk uit te besteden aan India. Ook een woordvoerder van de SVB zegt niet met dit probleem bekend te zijn.

Tweede Kamerlid Paul Ulenbelt (SP) noemt het falen een schoolvoorbeeld: "Wij zien dit steeds weer terug. De overheid is te ambitieus. Ambtenaren denken ten onrechte dat alles met ICT op te lossen valt."

Ulenbelt, die lid is van de parlementaire onderzoekscommissie ICT, noemt het stopzetten verstandig. "Dat had eerder moeten gebeuren. Er waren al verontrustende signalen."

Het ging in het verleden al veel vaker mis. Zo blies uitkeringsinstantie UWV een grootschalig ICT-project af dat te ingewikkeld bleek voor gebruik. Kosten: 87 miljoen euro.

De parlementaire commissie, die ook de ontwikkeling van de ov-chipkaart en de mislukte invoering van het elektronisch patiëntendossier bestudeert, komt halverwege oktober met haar bevindingen.

Automatiseringsbedrijven zouden hun verantwoording moeten nemen, vindt Ulenbelt. "Ze voldoen aan de wensen van de klant, in deze gevallen de overheid, ook al levert dat een auto op zonder stuur. Dat stuur kopen ze er dan later nog wel bij, is de redenering."

Staatssecretaris Klijnsma zegt het tekort bij de VSB van 10,4 miljoen euro, dat door het debacle is ontstaan, te kunnen opvangen met financiële meevallers bij de dienst. Klijnsma garandeert in haar brief aan de Tweede Kamer dat alle betalingen zonder haperingen uitgevoerd kunnen worden.

De SVB gaat de komende tijd kijken of delen van het systeem, waaraan al sinds 2006 wordt gebouwd, toch nog bruikbaar zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden