Weer bij la mama intrekken om bankroet af te wenden

Aanhoudende crisis treft Italiaanse ondernemers. Vooral de bouw heeft het zwaar.

PAULINE VALKENET

De bouw is een van de Italiaanse sectoren die het hardst zijn geraakt. Sinds 2009 zijn daar jaarlijks naar schatting 120.000 banen verdwenen. In het gewest Lazio, in Midden-Italië, zijn in de afgelopen vijf jaar ongeveer 40.000 bouwbanen verloren gegaan; 4799 bouwbedrijven gingen er over de kop.

Andrea Di Berardina (42) heeft een bouwbedrijf in Lazio, in de gemeente Guidonia. Zes jaar geleden had hij tien bouwvakkers in dienst en ging hij fluitend naar zijn werk. Maar de vraag naar nieuwbouwhuizen is pijlsnel gedaald. Nu vecht hij tegen faillissement.

"Twintig was ik toen ik in het bouwbedrijf van mijn vader ging werken. We bouwden complete nieuwbouwhuizen. Ik begon onderaan, als bouwvakker, en ben later partner geworden. Ik vond het leuk, de bouw. Ik volgde vaak cursussen en bleef op de hoogte van de nieuwste materialen en technieken.

"Vier jaar geleden, mijn vader was inmiddels overleden, begon ik de crisis te voelen. De banken verstrekten nauwelijks hypotheken meer en dus kochten de mensen geen huizen meer. Mijn omzet daalde hard, ook al omdat hier veel Roemenen en Albanezen naartoe kwamen, die alles zwart doen en ons werk stelen.

"De stress greep me naar de keel. In plaats van 's nachts wakker te liggen, werd ik depressief, ik sliep veel. Met mijn vrouw had ik vaak ruzie. We hadden twintig jaar een goed leven gehad: twee keer per jaar met de kinderen op vakantie, uit eten, drie supermoderne tv-toestellen in huis.

"Nu verdiende ik stukken minder, we konden veel minder uitgeven en zij bleef maar naar het winkelcentrum gaan, bleef maar spullen en kleren kopen.

"We zijn vorig jaar uit elkaar gegaan. De financiële problemen braken ons op. Zij woont nu met onze dochter en zoon in ons appartement, onder haar ouders, en ik ben weer bij mijn moeder gaan wonen. Dat voelt ongemakkelijk.

"Mama was inmiddels gewend om alleen te wonen en ik ervaar dit als een geweldige achteruitgang. Terug bij af. Dit appartement is klein, er is geen plek waar mijn kinderen kunnen slapen. Maar het kan niet anders. Iets huren en op mezelf wonen zou duizend euro per maand kosten. Dat kan ik me niet veroorloven.

"Dat de crisis op haar einde zou lopen, daar merk ik helemaal niets van. Het afgelopen jaar heb ik alleen nog kleine klussen gekregen. Momenteel verbouw ik een badkamer, maar daarna is er niets: ik heb geen enkele nieuwe opdracht.

"Ik ben als de dood om failliet te gaan, omdat ik schulden heb en leveranciers nog moet betalen. De bank kan dan beslag leggen op het appartement waar mijn kinderen wonen. We hebben al het spaargeld van mama al gebruikt om wat schulden af te lossen.

"Ik moet werk zoeken. Ik wil alles aanpakken. Ondanks de hoge werkloosheid moet ik er vertrouwen in hebben dat ik werk vind. Als ook die hoop verdwijnt, wat heb ik dan in hemelsnaam nog over?"

undefined

Italianen worden almaar armer

Optimisme - ineens is de grootste werkgeversbond van Italië erdoor bevangen. Confindustria denkt dat de Italiaanse economie dit jaar met 2,1 procent zou kunnen groeien. En volgend jaar zou het bbp zelfs met 2,5 procent kunnen toenemen. Die groei is niet te danken aan de Italianen zelf, maar aan externe factoren als de goedkope euro en de lage olieprijs.

Het zijn opbeurende cijfers in een zee van sombere statistieken. Andere gezaghebbende instellingen, waaronder de Banca d'Italia, voorzien dit jaar eindelijk groei, maar hooguit 0,5 procent.

Vooralsnog blijft de stemming in Italië buitengewoon bedrukt. De economische crisis, die al ruim zes jaar duurt, hakt erin. Tussen 2008 en 2014 is de werkloosheid gestegen van 7,1 procent naar 12,9 procent. De Italianen worden met z'n allen steeds armer. Eén op de twee Italianen zegt nu moeite te hebben om rond te komen. Er wordt massaal ingeteerd op spaargeld: vorig jaar moest 63 procent van de Italianen noodgedwongen gebruik maken van het spaargeld, in 2013 was dat nog 52 procent. Voor één op de drie Italianen is de angst om arm te worden heel reëel, concluderen onderzoeksbureaus. Het Italiaanse vangnet - lees: de familie - is flinterdun geworden. Onderzoekster Laura Sabbadini van statistiekbureau Istat constateert: "Door de langdurige crisis zijn de families steeds slechter in staat om de financiële problemen het hoofd te bieden."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden