Review

Weelderige thriller over een duistere balletobsessie

Regie: Darren Aronofsky. Met Natalie Portman en Vincent Cassel. In 40 bioscopen en op 4/2 op het Filmfestival van Rotterdam (19.00 uur, Pathé 1).

De balletthriller ’Black Swan’ opende vorig jaar het Filmfestival van Venetië en figureert deze week in het modeprogramma van het Filmfestival van Rotterdam, vanwege het tutu-ontwerp door de gezusters Rodarte. Inmiddels is het drama ook genomineerd voor vijf Oscars (beste film, regie, actrice, camerawerk en montage). Veel tumult wel voor een film die het idee koestert dat je eerst je duistere kant moet omarmen voordat je een duistere rol kunt spelen.

Nina is een jonge soliste bij het New York City Ballet die kans maakt op de hoofdrol in een nieuwe uitvoering van het Zwanenmeer. Ze moet wel de dubbelrol van de Witte en de Zwarte Zwaan kunnen spelen. De Witte Zwaan is geen probleem. Nina is het toonbeeld van onschuld en elegantie. De Zwarte Zwaan is ingewikkelder. ’Al die techniek! Je verliest jezelf nooit!’, weeklaagt de artistiek directeur, die zijn oog laat vallen op een sensueler type, Lily.

Wat zich ontspint, is een soort psychologische nagelvijlhorror inclusief een lesbische seksfantasie, gedrenkt in spiegeleffecten, waarin de Witte Zwaan verstrikt raakt in de intriges van haar rivale, de Zwarte Zwaan. Het bloed sijpelt uit nagelriemen, en daarmee presenteert regisseur Darren Aronofsky een aardige opvolger van zijn Gouden Leeuw-winnaar ’The Wrestler’, waarin Mickey Rourke te zien was als tragische worstelkoning. Na hem levert ook Natalie Portman het soort fysieke inspanning dat smeekt om een Oscar. In tien maanden tijd leerde ze een prima ballerina te zijn.

Van de woeste wereld van het worstelen zitten we dus opeens tussen de spitzen en tutu’s en halve grapefruits als ontbijt. Veel verschil is er niet als het om zelfdestructieve obsessie gaat, wil Aronofsky maar zeggen. De aanstichter is de moeder die zelf een balletcarrière misliep, zoals de moeder in Haneke’s ’La Pianiste’ nooit een muzikale loopbaan had.

Toch wordt het in deze weelderig geproduceerde Amerikaanse ballet-thriller bij lange na niet zo intens als in het Britse balletmelodrama ’The Red Shoes’ (1948), dat onlangs nog te zien was in een prachtige restauratie. Dat is een vrijwel identiek drama over creatieve obsessie in de balletwereld, maar dan minder glad en strak gemaakt, duisterder en duivelser ook, en echt toegespitst op de helse keuze tussen de kunst en het leven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden