Weduwen Rawagedeh moeten helft schadevergoeding afstaan

Wanti Dodo (92) is een van de weduwen van Rawagedeh. FOTO © AP

De weduwen van Rawagedeh hebben na bedreigingen door jaloerse dorpsgenoten de helft van hun schadevergoeding moeten afstaan. Tot woede van het Comité Nederlandse Ereschulden heeft de lokale overheid uit angst voor ongeregeldheden niet ingegrepen.

"Dit is buitengewoon wrang, voor de weduwen en voor ons, maar we staan machteloos", zegt voorzitter Jeffry Pondaag van het comité dat met succes een schadeclaim aanhangig maakte wegens Nederlandse oorlogsmisdaden in Rawagedeh. Pondaag is vooral boos op de lokale bestuurders die hem hadden beloofd om de weduwen te beschermen. Het comité heeft aangifte gedaan bij een Indonesische mensenrechtenorganisatie.

Nederland betaalde tien nabestaanden ieder 20.000 euro vanwege het leed dat zij hebben ondervonden van de massa-executies die eind 1947 werden uitgevoerd. Nederlandse militairen die op zoek waren naar een Indonesische strijder schoten toen een groot aantal mannen en jongens dood. Schattingen lopen uiteen van 150 tot 430 slachtoffers.

In Balongsari, zoals Rawagedeh tegenwoordig heet, leidde de schadevergoeding aan de zeven weduwen en drie nabestaanden van de tweede generatie tot woede bij dorpsgenoten. Zij vinden dat ze ook recht hebben op schadevergoeding.

Weduwen werden belaagd en dorpelingen dreigden zelfs hun huizen in brand te steken. Dorpshoofd Mamat besloot een vergadering te beleggen met de eisers, hun families, de politie en andere bestuurders. Daar kwam uit dat de weduwen en hun familie de vergoeding die zij hebben gekregen, moeten delen. "Het is een heel gevoelige situatie", zegt Mamat tegen persbureau Associated Press. "Van de Nederlandse overheid kan niet worden verwacht dat zij begrijpt dat het oneerlijk verdeelde geld voor nieuwe problemen zorgt. We weten allemaal dat het onmogelijk is iedereen tevreden te stellen, maar we moeten het wel proberen."

"Het is niet eerlijk", zegt de 75-jarige Muskar Warjo tegen AP. Hij verloor bij de slachtpartij zijn vader en grootvader. "Onze advocaten zeiden dat het geld voor ons was en dat we het naar eigen inzicht mochten besteden."

Muskar Warjo kreeg de vergoeding omdat zijn moeder in 2009 is overleden. Bijna onmiddellijk nadat het vonnis bekend was gemaakt, vormde zich volgens hem een menigte rond zijn huis. De gezichten van mensen die hij zijn hele leven lang al kende , waren vertrokken van haat en woede.

"Er waren honderden mensen, ze schreeuwden en dreigden mijn huis in brand te steken als ik hun geen deel van het geld zou geven", Hij moest het dorp ontvluchten. "Ik had uiteindelijk geen keus."

Volgens advocaat Liesbeth Zegveld maakt de reactie van dorpelingen duidelijk dat de executies een impact hebben gehad op het hele dorp en niet alleen op de weduwen. "Dat is lastig. Het recht heeft daar geen antwoord op. Wel heeft de regering excuses aangeboden en die waren aan het hele dorp gericht."

Minister Rosenthal van buitenlandse zaken laat weten dat Nederland niet bij de verdeling betrokken is. Dat is een zaak van de Indonesische autoriteiten.

Nederland heeft eerder toegezegd om Balongsari financieel te steunen. Voor microkrediet is 250.000 euro beschikbaar. Dit jaar wordt voor 600.000 euro het ziekenhuis uitgebreid en een school en markt gebouwd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden