Wederopstanding provincie / Groningen eindelijk uit het dal door drukke Eemshaven

Was de regio Groningen vroeger symbool voor economische malaise, nu staat Groningen hoog op de lijst van snelste groeiers in de EU.

Sarah-Mie Luyckx

De Groninger Eemshaven, tot voor kort zo stil dat je er een kanon kon afschieten, wil gaan uitbreiden. Na decennia vol kommer en kwel zit de economie van de noordelijke provincie in de lift.

Tientallen jaren lang was de Eemshaven een vloek in plaats van een zegen voor het imago van de provincie. Hadden de media een plaatje nodig om te illustreren hoe slecht het ging met de Groninger economie, dan werd er steevast ingezoomd op het desolate havengebied. „Maar nu moet er worden gezocht naar een leeg plekje”, zegt Jan Oosterhaven, hoogleraar ruimtelijke economie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Het gaat namelijk eindelijk crescendo met de Eemshaven, die in 1973 door koningin Juliana werd geopend.

Niet alleen de haven boert goed; de hele provincie zit in de lift. Onlangs meldde de Europese Unie dat Groningen op de zevende plaats staat van de snelste groeiers onder de 268 regio’s in de EU. In de periode 1999-2004 steeg het bruto nationaal product per inwoner er met 17 procent. Dat gegeven behoeft enige nuancering blijkt inmiddels. In de berekeningen zijn de aardgasbaten opgenomen, die de staatskas voeden.

Desondanks onderstreept ander cijfermateriaal dat het noordelijke zorgenkind, dat in de jaren zeventig en tachtig zijn traditionele industrie grotendeels kopje-onder zag gaan, daadwerkelijk reden heeft om de vlag uit te hangen. Zo is Groningen volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) na twintig jaar niet langer koploper op het gebied van werkloosheid. Het aantal werklozen daalde in 2006 van 10 naar 6 procent van de beroepsbevolking, waarmee de provincie opklom van de laatste (twaalfde) naar de achtste plaats. Ook is er de Noordelijke Arbeidsmarktverkenning van de Groningse universiteit, waaruit blijkt dat de werkgelegenheid in de periode 2001-2005 jaarlijks met gemiddeld 0,3 procent groeide, terwijl dat op nationaal niveau ’slechts’ 0,1 procent was.

„We weten niet wat ons overkomt; heel bijzonder om mee te maken”, typeert Hans Gerritsen, gedeputeerde economische zaken, de euforie over de sprong voorwaarts. „Als we deze koers vasthouden, zijn we over een kleine tien jaar een sterke regio, die kan concurreren met bijvoorbeeld Eindhoven.” Volgens hem is veel te danken aan het regionale investeringsprogramma ’Kompas voor het noorden’, dat de afgelopen zes jaar 900 miljoen euro in de economieën van de drie noordelijke provincies pompte. Daarmee is de koek nog niet op. Volgende maand klinkt de bel voor een nieuwe subsidieronde: ’Pieken in de delta’, dat Groningen nog eens 350 miljoen euro oplevert om de kenniseconomie een extra zet te geven.

Ondertussen is er al flink geïnnoveerd in het Groningse, wat met name de sectoren biotechnologie, ICT en energie ten goede kwam. Zo wil de provincie Groningen – wier gasbel ook niet het eeuwige leven heeft – zich met het programma Energy Valley op de kaart zetten als dé energieregio van Noordwest-Europa. Onder de noemer Energy Valley krijgt de traditionele gassector een ICT-impuls, worden er duurzame energieprojecten ontwikkeld en heeft inmiddels een opleidingscentrum voor werknemers uit de internationale gasindustrie zijn deuren geopend.

Econoom Jan Oosterhaven is vooralsnog niet laaiend enthousiast over Energy Valley. „Per saldo levert het weinig nieuwe werkgelegenheid op”, zegt hij. „Daarbij moet nog blijken welke projecten daadwerkelijk een succes gaan worden.” Wat dat betreft is de Eemshaven momenteel het meest aansprekende voorbeeld van de wederopstanding van Groningen. De haven die tot eind jaren negentig een negorij was, heeft nota bene plannen om te gaan uitbreiden. „Wie vijf jaar geleden met dat verhaal was aangekomen, had ik voor gek verklaard”, zegt een enthousiaste Harm Post, directeur van Seaports, dat de havens in de gemeenten Eemsland en Delfzijl beheert. „Maar van de 600 hectares hebben we er nu nog 150 over die niet aan het water liggen. Het is daarom niet uitgesloten dat over tien jaar het gebied bijna twee keer zo groot wordt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden